खालीलपैकी नागपूरच्या कोणत्या राजाने आपल्या मृत्यूनंतरच्या वारसाची काहीच व्यवस्था न केल्याने कंपनी सरकारने त्यांचे राज्य खालसा केले होते?

The State was lapsed by company government for not making proper arrangement of his descendants after his death by which of the following kings of Nagpur?
पर्याय (Options):
a
राजा रघुजी दुसरा
Raja Raghuji II
b
राजा रघुजी तिसरा
Raja Raghuji III
✓ योग्य उत्तर
c
श्रीमंत मालोजी राजे भोसले
Shreemant Maloji Raje Bhosle
d
श्रीमंत आप्पासाहेब राजे भोसले
Shreemant Appasaheb Raje Bhosle
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (राजा रघुजी तिसरा / Raja Raghuji III) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. नागपूरचे भोसले घराण्यातील राजे रघुजी तिसरे (Raghuji III) यांचा मृत्यू ११ डिसेंबर १८५३ रोजी झाला.
२. रघुजी तिसरे यांना स्वतःचा औरस पुत्र नव्हता, तसेच मृत्यूपूर्वी त्यांनी दत्तक पुत्राची कोणतीही अधिकृत व्यवस्था केली नव्हती.
३. लॉर्ड डलहौसीने (Lord Dalhousie) आपल्या कुख्यात 'खालसा धोरणाचा' (Doctrine of Lapse) आधार घेत १८५४ मध्ये नागपूरचे संपूर्ण राज्य ब्रिटिश साम्राज्यात विलीन (खालसा) केले.
४. ब्रिटिशांनी नागपूरच्या राजवाड्याची आणि खजिन्याची जाहीर लिलावात विक्री करून राजघराण्याचा तीव्र अपमान केला, ज्यामुळे १८५७ च्या उठावात मध्य प्रांतात तीव्र असंतोष निर्माण झाला होता.

म्हणून अचूक उत्तर 'राजा रघुजी तिसरा' आहे.

The correct answer is Option B (Raja Raghuji III).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Raja Raghuji III of the Bhonsle dynasty of Nagpur died without leaving a natural male heir on 11 December 1853, and without having formally adopted a son prior to his demise.
2. Governor-General Lord Dalhousie invoked the Doctrine of Lapse, asserting that tributary states without direct heirs lapsed to the paramount British power.
3. The British annexed the Kingdom of Nagpur in 1854, incorporating it into the Central Provinces.

Therefore, Raja Raghuji III is the correct historical figure.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, जमीन महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: नोट्स PDF

प्लासी १७५७ (Plassey) व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (Kayamdhara 1793), रयतवारी (Rayatwari 1820), महालवारी पद्धत, तैनाती फौ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: नोट्स PDF

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: नोट्स PDF

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔