📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

एखादा दस्त सादर करणे लोकहितामध्ये नाही हे विशेष अधिकाराचे समर्थन असू शकते. खालीलपैकी कोणती बाब लोकहितामध्ये मोडत नाही ?

The production of the document would not be in public interest can be a justification of the privilege. Which of the following is not in public interest ?
पर्याय (Options):
a
संरक्षण व्यवस्थेला बाधक
Injurious to defence
b
उत्तम राजनैतिक संबंध
Good diplomatic relations
c
कार्यक्षम लोकसेवा
Proper functioning of public services
d
राष्ट्रपतीचे वैवाहिक संबंध
Matrimonial relations of President
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (राष्ट्रपतीचे वैवाहिक संबंध) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शासकीय विशेषाधिकाराचा सिद्धांत (भारतीय पुरावा कायदा, कलम 123 व 124): ज्या दस्तऐवजांच्या प्रकटीकरणामुळे सार्वजनिक हिताला बाधा पोहोचू शकते, असे गोपनीय दस्त सादर न करण्याचा विशेषाधिकार शासनाला असतो.
• सार्वजनिक हिताच्या ग्राह्य बाबी:
• देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेला बाधा पोहोचवणारी माहिती (1).
• परकीय राष्ट्रांशी असणारे उत्तम राजनैतिक संबंध टिकवणे (2).
• सार्वजनिक सेवांचे आणि प्रशासकीय यंत्रणेचे कार्यक्षम कामकाज सुरळीत ठेवणे (3).
• वैयक्तिक बाबी: राष्ट्रपतींचे खाजगी किंवा वैवाहिक संबंध (4) ही पूर्णतः खाजगी बाब असून प्रशासकीय कायद्यानुसार अधिकृत दस्त रोखून धरण्यासाठी ती 'लोकहित' या व्याख्येत मोडत नाही.
• त्यामुळे पर्याय क्र. (4) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: संरक्षण, परराष्ट्र संबंध आणि प्रशासकीय कार्यक्षमता या लोकहिताच्या बाबी आहेत; राष्ट्रपतींचे वैवाहिक संबंध लोकहितात मोडत नाहीत.

The correct answer is Option D (Matrimonial relations of President).

Key Points:
• Doctrine of Crown/State Privilege (Sections 123 & 124 of Indian Evidence Act): The State can withhold production of unpublished official documents when disclosure would injure public interest.
• Recognized Grounds of Public Interest:
• Matters injurious to national defence or security (1).
• Maintaining good diplomatic relations with foreign states (2).
• Ensuring proper and uninhibited functioning of public services and state affairs (3).
• Personal Affairs: Purely private or personal matters, such as the personal or matrimonial relations of the President (4), do not constitute legitimate public interest grounds under administrative law for claiming official state privilege.
• Therefore, Option 4 is not an aspect of public interest.
• Key Takeaway: Defence, foreign relations, and public service efficacy are public interest grounds for state privilege; personal matrimonial matters are not.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔