सामान्य व्यवहारक्रमानुसार अन्य व्यक्तींना ज्यावेळी व ज्या ठिकाणी आणि ज्या अटी व शर्तीवर माल विकला जातो किंवा सेवा उपलब्ध करून दिल्या जातात त्याच वेळी व त्याच ठिकाणी व त्याच अटी व शर्तीवर एखाद्या व्यक्तीला "अस्पृश्यते" च्या कारणावरून असा माल विकण्याचे किंवा अशी सेवा उपलब्ध करून देण्याचे जो कोणी नाकारील तो, कमीत कमी ......... व जास्तीत जास्त ......... महिने इतक्या मुदतीच्या कारावासास व कमीत कमी ......... व जास्तीत जास्त ......... रुपये अशा द्रव्यदंडासही पात्र होईल.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (1 महिना, 6 महिने व ₹ 100, 500) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९५५ (कलम ६): या कायद्याच्या कलम ६ अंतर्गत 'अस्पृश्यतेच्या' कारणावरून कोणत्याही व्यक्तीला सामान्य व्यवहारक्रमानुसार माल विकण्यास किंवा सेवा देण्यास नकार देणे हा दखलपात्र व अजामीनपात्र फौजदारी गुन्हा ठरवण्यात आला आहे.
• कारावास आणि दंडाची शिक्षा: कलम ६ नुसार अशा गुन्ह्यासाठी दोषी ठरणाऱ्या व्यक्तीला कमीत कमी १ महिना आणि जास्तीत जास्त ६ महिने इतक्या मुदतीच्या कारावासाची आणि कमीत कमी १०० रुपये व जास्तीत जास्त ५०० रुपये इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा विहित करण्यात आली आहे.
• व्यवसाय परवाना रद्द करण्याची तरतूद: जर एखाद्या दुकानदाराने किंवा व्यावसायिकाने असा गुन्हा केल्याचे सिद्ध झाले, तर न्यायालय शिक्षेव्यतिरिक्त त्याचा व्यवसायाचा परवाना (Licence) रद्द करण्याचा किंवा स्थगित करण्याचा आदेश देखील देऊ शकते.
• इतर कलमांची तुलना: या कायद्याच्या कलम ३ (धार्मिक जागी प्रवेश नाकारणे), कलम ४ (सामाजिक निर्बंध लादणे), कलम ५ (रुग्णालये किंवा शैक्षणिक संस्थांत प्रवेश नाकारणे) आणि कलम ७ (कलम १७ खालील हक्कास अडथळा आणणे) या सर्वांमध्येही १ ते ६ महिने कारावास आणि ₹१०० ते ₹५०० दंडाचीच एकसमान शिक्षा आहे.
• महत्त्वाची टीप: नागरी हक्क संरक्षण कायदा, १९५५ च्या कलम ६ अन्वये अस्पृश्यतेवरून माल विकण्यास किंवा सेवा देण्यास नकार दिल्यास १ ते ६ महिने कारावास आणि ₹१०० ते ₹५०० दंडाची शिक्षा होते.
The correct answer is Option C (1 month, 6 months, 100, 500).
Key Points:
• Section 6 of the Protection of Civil Rights (PCR) Act, 1955: Section 6 specifically criminalizes the act of refusing to sell any goods or refusing to render any service to any person on the ground of "untouchability" at the same time, place, and terms applicable to other persons in the ordinary course of business.
• Statutory Punishment Prescribed: Under Section 6, the offender shall be punishable with imprisonment for a term of not less than 1 month and not more than 6 months, and also with a fine of not less than ₹100 and not more than ₹500.
• Cancellation of Trade Licence: Additionally, if the offender holds any licence under any law in force in respect of calling, profession, or trade in relation to which the offence is committed, the court may cancel or suspend such licence.
• Uniform Penalty Structure (Sections 3 to 7): Following the 1976 amendment to the Act, Sections 3, 4, 5, 6, and 7 uniformly prescribe a minimum sentence of 1 month to 6 months imprisonment and a fine between ₹100 and ₹500 for a first offence.
• Key Takeaway: Refusing to sell goods or render services on the ground of untouchability under Section 6 of the PCR Act, 1955 attracts 1 to 6 months imprisonment and a fine of ₹100 to ₹500.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणता अधिकारी हा अ. जा आणि अ.ज. (अत्याचार प्रतिबंध...
एखादा दस्त सादर करणे लोकहितामध्ये नाही हे विशेष अधिकाराचे सम...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
