1905 मध्ये बंगालच्या फाळणीची घोषणा ह्यांनी केली.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (लॉर्ड कर्झन) आहे. [टीप: MPSC अंतिम उत्तरतालिकेत हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे, मात्र ऑनलाइन सरावासाठी हा पर्याय निवडण्यायोग्य ठेवला आहे].
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घोषणा आणि अंमलबजावणी: भारताचे व्हॉईसरॉय लॉर्ड कर्झन (1899-1905) यांनी 19 जुलै 1905 रोजी बंगालच्या फाळणीची घोषणा केली आणि 16 ऑक्टोबर 1905 रोजी ती अमलात आली.
• मूळ हेतू: ब्रिटिशांनी प्रशासकीय सोयीचे कारण दिले असले, तरी बंगालमधील राष्ट्रवादाची चळवळ कमकुवत करणे आणि हिंदू-मुस्लिम फूट पाडणे हा मुख्य राजकीय हेतू होता.
• वंगभंग चळवळ: या फाळणीविरोधात 'वंगभंग' आणि स्वदेशी चळवळ सुरू झाली. 16 ऑक्टोबर 1905 हा दिवस संपूर्ण बंगालमध्ये 'शोक दिन' व 'राखीबंधन दिन' म्हणून पाळला गेला.
• फाळणी रद्द: तीव्र जनक्षोभामुळे 1911 मधील दिल्ली दरबारात लॉर्ड हार्डिंग यांनी ही फाळणी रद्द केली.
The correct answer is Option A (Lord Curzon).
Key Points:
• Declaration & Execution: Lord Curzon, the Viceroy of India (1899-1905), officially announced the decision to partition Bengal on 19th July 1905, and it came into effect on 16th October 1905.
• British Motive vs Reality: The British claimed the partition was strictly for administrative convenience due to the large population (78 million). However, the real political motive was to divide Bengali Hindus and Muslims and suppress rising nationalism ('Divide and Rule').
• Swadeshi Movement: The partition sparked the Swadeshi and Boycott Movement, led by Surendranath Banerjee, Bipin Chandra Pal, and Rabindranath Tagore (who composed 'Amar Shonar Bangla').
• Annulment: Due to vehement political opposition, Bengal's partition was annulled in 1911 by Lord Hardinge II during King George V's Delhi Durbar.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील पैकी कोणत्या राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ आहे?
जर DUTY म्हणजे 4212025, तर TALK म्हणजे
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2009 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?