#29📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper(2017) +1 गुण

लोकसभा शासनाविरुद्ध खालीलपैकी कोणत्या मार्गाने अविश्वास व्यक्त करु शकत नाही ?

The Lok Sabha cannot express lack of confidence in the government in which of the following ways?
पर्याय (Options):
a
संविधानाच्या उल्लंघनाबद्दल राष्ट्रपतीवर महाभियोग चालवून
By impeaching of the president for violation of the Constitution.
✓ योग्य उत्तर
b
राष्ट्रपतीच्या अभिभाषणावरील आभाराचा ठराव नामंजूर करुन
By not passing a vote of thanks on the President's address.
c
अर्थ विधेयक फेटाळून
By rejecting a money bill
d
कपात सूचना मंजूर करुन
By passing a cut motion
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (संविधानाच्या उल्लंघनाबद्दल राष्ट्रपतीवर महाभियोग चालवून) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मंत्रिमंडळाची सामूहिक जबाबदारी व अविश्वास दर्शवण्याचे मार्ग:
• कलम ७५(३) नुसार मंत्रिमंडळ हे सामूहिकरीत्या केवळ लोकसभेला जबाबदार असते.
• लोकसभा सरकारवरील अविश्वास पुढील मार्गांनी दर्शवू शकते:
• राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील आभार प्रदर्शनाचा ठराव फेटाळून.
• सरकारी धनविधेयक किंवा अर्थसंकल्प नामंजूर करून.
• कपात सूचना (Cut Motion) किंवा तहकुबी ठराव मंजूर करून.
• थेट अविश्वास ठराव (No-Confidence Motion) संमत करून.
• राष्ट्रपतींवरील महाभियोग (कलम ६१) ही संविधानाच्या उल्लंघनाबाबत राष्ट्रपतींना पदावरून दूर करण्याची अर्धन्यायालयीन प्रक्रिया आहे; तिचा सरकारवरील अविश्वास व्यक्त करण्याशी कोणताही संबंध नाही.
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रपतींवरील महाभियोग (कलम ६१) ही राष्ट्रपतींना हटवण्याची प्रक्रिया असून याद्वारे सरकारविरुद्ध अविश्वास व्यक्त केला जात नाही.

The correct answer is Option A (By impeaching of the president for violation of the Constitution.).

Key Points:
• Collective Responsibility & Confidence Devices in Lok Sabha:
• Under Article 75(3), the Council of Ministers is collectively responsible to the Lok Sabha.
• The Lok Sabha can express lack of confidence in the ministry through:
• Defeating a Vote of Thanks on the President’s opening address.
• Rejecting a Money Bill or Finance Bill introduced by the government.
• Passing a Cut Motion or an Adjournment Motion.
• Passing a direct No-Confidence Motion or defeating a Confidence Motion.
• Impeachment of the President (Article 61) is a quasi-judicial legislative process against the Head of State for 'violation of the Constitution'. It is NOT a parliamentary device to test or express lack of confidence in the Council of Ministers.
• Key Takeaway: Impeachment of the President (Art. 61) removes the Head of State and does not demonstrate lack of confidence in the ministry.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔