जर एका आयताची लांबी 40% नी वाढवली. तर आयताचे क्षेत्रफळ तेवढेच राहण्यासाठी आयताची रुंदी किती टक्क्यांनी कमी करावी लागेल ?

The length of a rectangle is increased by 40%. By what percent would the breadth of rectangle have to be decreased to maintain the area of rectangle same ?
पर्याय (Options):
a
25 3/4 %
25 3/4 %
b
28 4/7 %
28 4/7 %
✓ योग्य उत्तर
c
30 4/5 %
30 4/5 %
d
22 3/4 %
22 3/4 %
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (28 4/7 %) आहे.

पायरी-पायरीने संपूर्ण सोडवणूक:
१. मूलभूत संकल्पना:
आयताचे क्षेत्रफळ = लांबी × रुंदी (Area = L × B)
क्षेत्रफळ अपरिवर्तित ठेवायचे असल्यास, लांबी आणि रुंदी एकमेकांच्या व्यस्त प्रमाणात (Inversely Proportional) बदलतात.

२. टक्केवारी पद्धत:
समजा मूळ लांबी = १०० आणि मूळ रुंदी = १००
मूळ क्षेत्रफळ = १०० × १०० = १०,०००.
लांबी ४०% ने वाढवली, म्हणून नवीन लांबी = १४०.
क्षेत्रफळ १०,००० च राहण्यासाठी नवीन रुंदी (B') असावी:
१४० × B' = १०,०००
B' = १०,००० / १४० = ५०० / ७ = ७१ ३/७ %.

३. रुंदीमधील शेकडा घट:
घट = १०० − (५०० / ७) = (७०० − ५००) / ७ = २०० / ७ %
२०० / ७ चे पूर्णांकयुक्त अपूर्णांकात रूपांतर:
२०० ÷ ७ = २८ (भागाकार) आणि बाकी ४ उरते
= २८ ४/७ % (28 4/7 %).

थेट प्रमाण सूत्र:
शेकडा घट = [ r / (१०० + r) ] × १००
= [ ४० / (१०० + ४०) ] × १००
= (४० / १४०) × १०० = (२ / ७) × १०० = २०० / ७ % = २८ ४/७ %.

The correct answer is Option B (28 4/7 %).

Step-by-Step Mathematical Solution:
1. Conceptual Formulation:
Area of a rectangle = Length (L) × Breadth (B).
To keep the area constant when length increases by r%, breadth must decrease inversely.

2. Direct Percentage Inversion Formula:
Percentage decrease in breadth = [ r / (100 + r) ] × 100
Given r = 40%:
Decrease = [ 40 / (100 + 40) ] × 100
Decrease = (40 / 140) × 100
Decrease = (2 / 7) × 100 = 200 / 7 %

3. Converting improper fraction to mixed fraction:
200 ÷ 7 = 28 with a remainder of 4
= 28 4/7 %.

Hence, Option B is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भूमिती, क्षेत्रमिती व पृष्ठफळ-घनफळ (Geometry & Mensuration - 2D & 3D)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔