रणधिर जवळ 10,000 रुपये होते. त्यापैकी काही रक्कम तो स्कीम A मध्ये 5% द.सा.द.शे. सरळ व्याज दराने गुंतवितो तर उर्वरित रक्कम स्कीम B मध्ये 8% द.सा.द.शे. सरळ व्याज दराने गुंतवितो. जर त्याला एक वर्षानंतर 710 रुपये व्याज मिळाले तर त्याने स्कीम B मध्ये किती गुंतवणूक केली ?

Out of Rs. 10,000, Randhir invests some amount in scheme A at 5% p. a. simple interest and invests remaining amount in scheme B at 8% p. a. simple interest. After one year, he earns a total interest of Rs. 710. How much did he invest in scheme B ?
पर्याय (Options):
a
रु. 3,000
Rs. 3,000
b
रु. 5,500
Rs. 5,500
c
रु. 6,500
Rs. 6,500
d
रु. 7,000
Rs. 7,000
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय D (रु. 7,000) आहे.

पायरी-पायरीने संपूर्ण सोडवणूक:
१. बीजगणितीय पद्धत:
एकूण मुद्दल = रु. १०,०००
समजा स्कीम B मध्ये केलेली गुंतवणूक = रु. x
त्यामुळे स्कीम A मध्ये केलेली गुंतवणूक = रु. (१०,००० − x)

२. १ वर्षानंतर मिळालेले एकूण सरळ व्याज = रु. ७१०
व्याज सूत्र: I = (P × R × T) / १००
[ (१०,००० − x) × ५ × १ ] / १०० + [ x × ८ × १ ] / १०० = ७१०
५(१०,००० − x) + ८x = ७१० × १००
५०,००० − ५x + ८x = ७१,०००
३x = ७१,००० − ५०,०००
३x = २१,०००
x = २१,००० / ३ = ७,००० रुपये.

म्हणून रणधीरने स्कीम B मध्ये रु. ७,००० गुंतवले (आणि स्कीम A मध्ये १०,००० − ७,००० = रु. ३,०००).

मिश्रण पद्धत (Alligation Method):
एकूण १०,००० वर ७१० व्याज म्हणजे सरासरी व्याजदर = (७१० / १०,०००) × १०० = ७.१%
स्कीम A दर (५%) स्कीम B दर (८%)
सरासरी (७.१%)
(८ − ७.१) = ०.९ (७.१ − ५) = २.१
भांडवलाचे गुणोत्तर A : B = ०.९ : २.१ = ९ : २१ = ३ : ७.
एकूण १० भाग = रु. १०,००० => १ भाग = रु. १,०००
स्कीम B ची गुंतवणूक = ७ भाग = ७ × १,००० = रु. ७,०००.

The correct answer is Option D (Rs. 7,000).

Step-by-Step Mathematical Solution:
1. Algebraic Method:
Total Principal = Rs. 10,000.
Let the investment in Scheme B = Rs. x.
Then investment in Scheme A = Rs. (10,000 - x).

2. Given: Total interest earned in 1 year = Rs. 710.
[ (10,000 - x) × 5 × 1 ] / 100 + [ x × 8 × 1 ] / 100 = 710
5(10,000 - x) + 8x = 71,000
50,000 - 5x + 8x = 71,000
3x = 21,000
x = Rs. 7,000.

Alligation Shortcut Method:
Effective aggregate annual interest rate = (710 / 10,000) × 100 = 7.1%
Scheme A (5%) Scheme B (8%)
Mean: 7.1%
(8 - 7.1) = 0.9% (7.1 - 5) = 2.1%
Ratio of capital (A : B) = 0.9 : 2.1 = 3 : 7.
Sum of parts = 3 + 7 = 10 units = Rs. 10,000 => 1 unit = Rs. 1,000.
Investment in Scheme B = 7 units × 1,000 = Rs. 7,000.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔