1947 च्या भारतीय स्वातंत्र्य कायद्याने संविधान सभेच्या स्थितीत बदल केले :
अ. या कायद्याने संविधान सभेला ब्रिटिश संसदेने भारता संदर्भात केलेला कोणताही कायदा रद्द करण्याचा किंवा बदलण्याचा अधिकार दिला.
ब. संविधान सभा ही एक विधिमंडळ संस्था देखील बनली.
क. सर्वसाधारण परिस्थितीत जेव्हा संविधान सभा ही संविधान संस्था म्हणून आणि विधिमंडळ संस्था म्हणून कार्य करीत असे, तेव्हा तिचे अध्यक्षपद डॉ. रविंद्र प्रसाद यांच्याकडे असे.
वरीलपैकी योग्य विधाने निवडा.

The Indian Independence Act of 1947 made the changes in the position of the Constituent Assembly :
A. The Act empowered the Constituent Assembly to abrogate or alter any law made by the British Parliament in relation to India.
B. The Constituent Assembly also became a Legislative Body.
C. Normally Constituent Assembly was Chaired by Dr. Ravindra Prasad when it met as Constituent as well as Legislative Body.
Select the correct statements from the above.

पर्याय (Options):
a
फक्त अ, ब
Only A, B
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त ब, क
Only B, C
c
फक्त अ, क
Only A, C
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय A (फक्त अ, ब / Only A, B) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
भारतीय स्वातंत्र्य कायदा १९४७ ने संविधान सभेच्या भूमिकेत तीन मोठे बदल केले:
१. विधान अ (बरोबर): संविधान सभा ही पूर्णतः सार्वभौम संस्था (Fully Sovereign Body) बनली. तिला ब्रिटिश संसदेने भारतासाठी केलेला कोणताही कायदा (खुद्द १९४७ चा स्वातंत्र्य कायदा सुद्धा) रद्द करण्याचा किंवा त्यात सुधारणा करण्याचा पूर्ण अधिकार मिळाला.
२. विधान ब (बरोबर): संविधान सभेला भारताची पहिली संसद (पहिले विधिमंडळ / First Parliament of India) म्हणून दुहेरी दर्जा मिळाला. ती संविधान निर्मितीबरोबरच देशासाठी सामान्य कायदे करण्याचे काम करू लागली.
३. विधान क (चुकीचे): संविधान सभेचे कामकाज स्वतंत्रपणे होत असे:
- जेव्हा सभा 'संविधान निर्मिती संस्था' (Constituent Body) म्हणून भरे, तेव्हा तिचे अध्यक्षपद डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्याकडे असे.
- परंतु जेव्हा सभा 'विधिमंडळ संस्था / संसद' (Legislative Body) म्हणून भरे, तेव्हा तिचे अध्यक्षपद गणेश वासुदेव मावळणकर (G. V. Mavalankar) यांच्याकडे असे.
(दोन्ही भूमिकांचे अध्यक्षपद एकाच व्यक्तीकडे नव्हते, त्यामुळे विधान क चुकीचे आहे).

म्हणून अचूक उत्तर 'फक्त अ, ब' आहे.

The correct answer is Option A (Only A, B).

Detailed Step-by-Step Analysis:
Under the Indian Independence Act of 1947, the Constituent Assembly underwent three major constitutional transformations:
1. Statement A (Correct): The Assembly was transformed into a fully sovereign body empowered to frame any constitution and abrogate or alter any British Parliamentary law regarding India.
2. Statement B (Correct): It assumed a dual role, functioning concurrently as a constitution-making body and as the Dominion Legislature (provisional Parliament).
3. Statement C (Incorrect): The two functions were performed on separate days under different chairpersons:
- When it met as a Constituent body, it was chaired by Dr. Rajendra Prasad.
- When it met as a Legislative body, it was presided over by G. V. Mavalankar.
Therefore, claiming that Dr. Rajendra Prasad presided over both roles is incorrect.

Hence, only Statements A and B are correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔