आरोपीचे मानव अधिकार राज्यघटनेचा पुढील कलमात संरक्षीत केले आहे :
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (20) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेचे कलम २० (अपराधांबद्दलच्या दोषासिद्धीबाबत संरक्षण):
• कलम २० मधील तरतुदींद्वारे कोणत्याही गुन्ह्यातील आरोपी व्यक्तींच्या मानवी अधिकारांचे रक्षण केले जाते:
• १. घटनोत्तर फौजदारी कायद्यापासून संरक्षण [कलम २०(१)]: गुन्हा घडला त्या वेळी अंमलात असलेल्या कायद्यानुसारच शिक्षा होऊ शकते.
• २. दुहेरी धोक्यापासून संरक्षण (Double Jeopardy) [कलम २०(२)]: एकाच गुन्ह्यासाठी व्यक्तीवर एकापेक्षा जास्त वेळा खटला चालवून शिक्षा केली जाणार नाही.
• ३. स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्याविरुद्ध संरक्षण (Self-incrimination) [कलम २०(३)]: कोणत्याही आरोपीला स्वतःविरुद्ध साक्षीदार होण्याची सक्ती केली जाणार नाही.
• इतर पर्याय: कलम १२ (राज्याची व्याख्या), कलम १३ (मूलभूत हक्कांचे विसंगत कायदे), कलम २५ (धार्मिक स्वातंत्र्य).
• म्हणून आरोपींचे अधिकार कलम २० (पर्याय ३) मध्ये संरक्षित आहेत.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय राज्यघटनेचे कलम २० आरोपींना घटनोत्तर कायदे, दुहेरी शिक्षा आणि स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्यापासून संरक्षण पुरवते.
The correct answer is Option C (20).
Key Points:
• Article 20 of the Indian Constitution provides essential human rights protections to persons accused of crimes against arbitrary and excessive punishment:
• 1. No Ex-Post Facto Law [Art 20(1)]: No person shall be convicted of any offence except for violation of a law in force at the time of the commission of the act.
• 2. No Double Jeopardy [Art 20(2)]: No person shall be prosecuted and punished for the same offence more than once.
• 3. No Self-Incrimination [Art 20(3)]: No person accused of any offence shall be compelled to be a witness against himself.
• Other Options:
• Article 12: Defines the term 'State'.
• Article 13: Laws inconsistent with or in derogation of Fundamental Rights.
• Article 25: Freedom of conscience and profession, practice, and propagation of religion.
• Therefore, the human rights of an accused person are protected under Article 20 (Option 3).
• Key Takeaway: Article 20 protects accused persons against ex-post facto laws, double jeopardy, and compulsory self-incrimination.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
पुढील दिवस हा 'मानवी हक्क दिन' म्हणून साजरा होतो :
नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1955 कलम 2 (क) अन्वये, "नागरी हक...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
