📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

योग्य कथन/ने ओळखा.
अ. भारतीय राज्यघटनेच्या 7 व्या अनुसूचीमध्ये तीन सूची केंद्र सूची, राज्य सूची व समवर्ती सूची समाविष्ट आहेत.
ब. अनुच्छेद 249 नुसार कायदा करण्याचे शेषाधिकार केंद्राकडे देण्यात आले आहेत.
क. 7 व्या अनुसूचीतील तिन्ही सूर्चीमध्ये सर्वात जास्त बदल 7 व्या आणि 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे करण्यात आले.

Select the correct statement/s.
A. The seventh Schedule of the Constitution of India embodies three lists, viz, the Union list, the State list and the Concurrent list.
B. According to Article 249, the residuary powers of Legislation have been left with the Union.
C. The largest number of changes in three lists of Seventh Schedule were made by 7th and 42nd Constitutional Amendments.

पर्याय (Options):
a
कथन अ व क योग्य आहेत
Statements A and C are correct
✓ योग्य उत्तर
b
कथन अ, ब व क योग्य आहेत
Statements A, B and C are correct
c
कथन अ योग्य आहे
Statement A is correct
d
कथन क योग्य आहे
Statement C is correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (कथन अ व क योग्य आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान अ योग्य आहे: भारतीय राज्यघटनेच्या 7 व्या अनुसूचीमध्ये केंद्र-राज्य कायदेविषयक विभागणी दर्शवणाऱ्या तीन सूची आहेत: सूची I (केंद्र सूची), सूची II (राज्य सूची), आणि सूची III (समवर्ती सूची).
• विधान ब अयोग्य आहे: कायदा करण्याचे शेषाधिकार (Residuary Powers) केंद्राकडे कलम 248 (आणि केंद्र सूचीतील नोंद 97) नुसार देण्यात आले आहेत; कलम 249 नुसार नव्हे. कलम 249 हे राष्ट्रहिताच्या दृष्टीने राज्य सूचीतील विषयावर संसदेला कायदा करण्याचा अधिकार देते.
• विधान क योग्य आहे: 7 व्या अनुसूचीतील तीनही याद्यांमध्ये सर्वाधिक बदल 7 व्या घटनादुरुस्ती (1956) आणि 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे (1976) करण्यात आले (42 व्या दुरुस्तीने शिक्षण, वने यांसारखे 5 विषय राज्य सूचीतून समवर्ती सूचीत हलवले).
• महत्त्वाची टीप: शेषाधिकार कलम 248 अंतर्गत केंद्राकडे आहेत (249 नव्हे), आणि 7 व्या अनुसूचीत मोठे बदल 7 व्या व 42 व्या दुरुस्तीने झाले.

The correct answer is Option A (Statements A and C are correct).

Key Points:
• Statement A is correct: The Seventh Schedule of the Indian Constitution outlines the division of powers between the Union and the States under three lists: List I (Union List), List II (State List), and List III (Concurrent List) pursuant to Article 246.
• Statement B is incorrect: Residuary powers of legislation are assigned to the Union Parliament under Article 248 (and Entry 97 of the Union List), NOT Article 249. Article 249 empowers Parliament to legislate on a State List subject in national interest via a Rajya Sabha resolution.
• Statement C is correct: The 7th Amendment (1956) re-organised boundaries/states affecting lists, and the 42nd Amendment (1976) transferred five major subjects (Education, Forests, Weights & Measures, Protection of wild animals and birds, Administration of justice) from the State List to the Concurrent List.
• Key Takeaway: Residuary powers rest with the Centre under Article 248, while 7th & 42nd Amendments brought major changes to the 7th Schedule.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔