📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

योग्य कथन ओळखा :
(a) महाराष्ट्राच्या शेतकरी संघटनेने "शेतकऱ्यांचे आंदोलन हे इंडियाच्या फौजे विरुद्ध भारताचे युद्ध" म्हणून जाहीर केले.
(b) भारतीय किसान युनियन ही 70 च्या दशकातील शेतकऱ्यांच्या आंदोलनातील एक प्रमुख संघटना होती.
पर्यायी उत्तरे :

Select the correct statement:
(a) Shetkari Sanghatana of Maharashtra declared the "Farmers movement as a war of Bharat against the forces of India".
(b) The Bharatiya Kisan Union was one of the leading organisation in the farmer's movement of the seventies.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (b)
Only (b)
c
(a) आणि (b) दोन्ही
Both (a) and (b)
d
(a) आणि (b) दोन्ही नाही
Neither (a) nor (b)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील शेतकरी चळवळी आणि दबाव गट:
• विधान (a) बरोबर आहे: महाराष्ट्रात शेतकरी संघटनेचे प्रणेते शरद जोशी यांनी 'इंडिया विरुद्ध भारत' ही प्रसिद्ध संकल्पना मांडली. त्यांनी स्पष्ट केले की, शोषक व पाश्चात्त्य शहरी वर्ग म्हणजे 'इंडिया' आणि शेतीवर जगणारा शोषित ग्रामीण समाज म्हणजे 'भारत'; म्हणूनच शेतकऱ्यांचे आंदोलन हे इंडियाविरुद्ध भारताचे युद्ध आहे.
• विधान (b) चुकीचे आहे: महेंद्रसिंह टिकैत यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय किसान युनियन (BKU) ही संघटना १९८० च्या उत्तरार्धात (विशेषतः १९८८ च्या दिल्लीतील बोट क्लब आंदोलनादरम्यान) उदयास आली, १९७० च्या दशकात नाही.
• त्यामुळे केवळ विधान (a) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: शरद जोशींच्या शेतकरी संघटनेने शेतकरी चळवळीला 'इंडिया विरुद्ध भारताचा लढा' म्हटले; BKU चा उदय ८० च्या उत्तरार्धात झाला होता.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Agrarian Movements and Pressure Groups in India:
• Statement (a) is CORRECT: Sharad Joshi, founder of the Shetkari Sanghatana in Maharashtra, famously coined the ideological dichotomy between 'Bharat' (the exploited, impoverished agricultural countryside) and 'India' (the urban, industrial, westernized elite), framing the farmers' agitation as a liberation war of Bharat against India.
• Statement (b) is INCORRECT: The Bharatiya Kisan Union (BKU) led by Chaudhary Mahendra Singh Tikait gained national prominence in the late 1980s (specifically the 1988 historic Boat Club rally in New Delhi), NOT the seventies. The 1970s agrarian mobilizations were largely under Charan Singh's Bharatiya Lok Dal or local Kisan Sabhas.
• Therefore, only statement (a) is correct.
• Key Takeaway: Sharad Joshi's Shetkari Sanghatana framed agrarian agitations as Bharat vs India; BKU was prominent in the late 1980s.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔