पुढील विधाने काळजीपूर्वक वाचून योग्य पर्याय निवडा.
अ. अमेरिकन यादवी युद्ध संपल्यावर महाराष्ट्रात कापसाचे भाव कोसळले.
ब. महाराष्ट्रातील दुष्काळातही इंग्रज सरकारने सारावसुलीची सक्ती केली.
क. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना सावकारांकडून कर्जे काढावी लागत व ते कर्जबाजारी होत.
पुढील विधाने काळजीपूर्वक वाचून योग्य पर्याय निवडा.
अ. अमेरिकन यादवी युद्ध संपल्यावर महाराष्ट्रात कापसाचे भाव कोसळले.
ब. महाराष्ट्रातील दुष्काळातही इंग्रज सरकारने सारावसुलीची सक्ती केली.
क. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना सावकारांकडून कर्जे काढावी लागत व ते कर्जबाजारी होत.
Read the sentences carefully and choose the right option.
a. Cotton prices in Maharashtra crashed after the end of the American Civil War.
b. The British government gave no tax relief in spite of a drought in Maharashtra.
c. Farmers in Maharashtra were forced to take loans from the moneylenders and went bankrupt.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ आणि ब यांचा परिणाम क आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एकोणिसाव्या शतकातील महाराष्ट्रातील शेतीविषयक संकटातून १८७५ चे दख्खनचे दंगे (Deccan Riots) उद्भवले.
• १८६१ ते १८६५ दरम्यान झालेल्या अमेरिकन गृहयुद्धामुळे दख्खनच्या कापसाला मोठी मागणी आली, परंतु युद्ध संपताच अमेरिकन कापूस बाजारात परतल्याने महाराष्ट्रात कापसाचे भाव कोसळले (विधान अ).
• त्याच काळात वारंवार दुष्काळ पडूनही इंग्रज सरकारने जमीन महसुलात वाढ केली आणि सक्तीने सारावसुली केली (विधान ब).
• उत्पादनाचे भाव कोसळणे आणि महसुलाची सक्ती या दोन्ही कारणांमुळे शेतकऱ्यांना सावकारांकडून अव्वाच्या सव्वा व्याजाने कर्ज घेणे भाग पडले, ज्यामुळे शेतकरी पूर्णपणे कर्जबाजारी झाले (विधान क). त्यामुळे 'अ आणि ब यांचा परिणाम क आहे'.
• महत्त्वाची टीप: अमेरिकन यादवी युद्धानंतर कापसाचे भाव कोसळणे आणि दुष्काळातही ब्रिटिशांची सक्तीची सारावसुली या दोन्ही कारणांचा एकत्रित परिणाम म्हणून महाराष्ट्रातील शेतकरी सावकारी पाशात अडकून कर्जबाजारी झाले.
The correct answer is Option C (c is the effect of a and b.).
Key Points:
• The agrarian crisis in nineteenth-century Maharashtra led to the historic Deccan Riots of 1875.
• The American Civil War (1861–1865) created a temporary cotton boom in the Deccan, but once the war ended, American supplies returned, causing Indian cotton prices to crash drastically (Statement a).
• Concurrently, the Bombay Presidency raised the land revenue assessment (by 30% or more) and strictly collected taxes despite recurrent droughts and crop failures (Statement b).
• The combination of falling agricultural produce prices and inflexible British tax demands compelled peasants to borrow at exorbitant interest rates from local moneylenders (sahukars/marwaris), pushing them into acute indebtedness and bankruptcy (Statement c). Thus, 'c' is the direct cumulative effect of both 'a' and 'b'.
• Key Takeaway: The collapse of cotton prices after the American Civil War and unyielding British land revenue demands together drove Maharashtra peasants into heavy indebtedness (c is the effect of a and b).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढीलपैकी कोणत्या वृत्तपत्रांच्या संपादकांना ब्रिटिश सरकारवि...
1912 साली भरलेल्या मुस्लिम लीगच्या सहाव्या अधिवेशनास मोहम्मद...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :