खालील विधाने वाचा.
विधान - A : ब्रिटिश सरकार आणि संस्थानिकांमध्ये समन्वयासाठी संस्थानिकांचे संघटन असावेत अशी सुचना लॉर्ड डलहौसी यांनी केली.
विधान - B : लॉर्ड डलहौसींच्या सुचनेनुसार संस्थानिकांचे संघटन म्हणून 'नरेंद्र मंडळ' ची स्थापना करण्यात आली.
खालील विधाने वाचा.
विधान - A : ब्रिटिश सरकार आणि संस्थानिकांमध्ये समन्वयासाठी संस्थानिकांचे संघटन असावेत अशी सुचना लॉर्ड डलहौसी यांनी केली.
विधान - B : लॉर्ड डलहौसींच्या सुचनेनुसार संस्थानिकांचे संघटन म्हणून 'नरेंद्र मंडळ' ची स्थापना करण्यात आली.
Read the following statements.
Statement - A: Lord Dalhousie suggested that there should be association of Princely States for the co-ordination between the British Government and Princely States.
Statement - B: On the suggestion of Lord Dalhousie, 'Narendra Mandal' was established as a association of Princely States.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधान A आणि B दोन्ही चूक आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नरेंद्र मंडळ (Chamber of Princes) ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:
• विधान A चूक आहे: लॉर्ड डलहौसी हा साम्राज्यवादी गव्हर्नर होता, ज्याने 'खालसा धोरण' (Doctrine of Lapse) राबवून संस्थाने नष्ट केली; त्याने संस्थानिकांच्या संघटनेची कोणतीही सूचना केली नव्हती. संस्थानिकांच्या कौन्सिलची शिफारस मॉन्टेग्यू-चेम्सफर्ड अहवालाने (१९१८) केली होती.
• विधान B चूक आहे: 'नरेंद्र मंडळ' (Chamber of Princes) ची स्थापना डलहौसीच्या सांगण्यावरून झाली नसून, मॉन्टेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणांच्या आधारे ८ फेब्रुवारी १९२१ रोजी ब्रिटिश सम्राटांच्या शाही घोषणेद्वारे करण्यात आली होती.
• त्यामुळे विधान A आणि B दोन्ही विधाने पूर्णपणे चूक आहेत.
• महत्त्वाची टीप: नरेंद्र मंडळाची स्थापना १९२१ मध्ये मॉन्ट-फोर्ड सुधारणांनुसार झाली होती, लॉर्ड डलहौसीच्या सूचनेवरून नाही; दोन्ही विधाने चूक आहेत.
The correct answer is Option C (Both statement A and B are incorrect).
Key Points:
• Narendra Mandal (Chamber of Princes) Historical Context:
• Statement A is False: Lord Dalhousie (1848–1856) was an aggressive imperialist famous for the Doctrine of Lapse to annex princely states; he never suggested an association for coordinating with princes. The idea of a consultative chamber of princes emerged under Lord Lytton/Lord Curzon and was formally recommended by the Montagu-Chelmsford Report (1918).
• Statement B is False: 'Narendra Mandal' (Chamber of Princes) was established by a Royal Proclamation of King-Emperor George V on 8 February 1921, based on the Mont-Ford Reforms, not on the suggestion of Lord Dalhousie.
• Therefore, both Statement A and Statement B are incorrect.
• Key Takeaway: Narendra Mandal (Chamber of Princes) was established in 1921 under Mont-Ford reforms, not by Lord Dalhousie; both statements are false.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...
महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...
महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...
मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
इ.स. 1935 च्या भारत सरकार कायद्यानुसार खालीलपैकी द्विगृही का...
खालीलपैकी कोणत्या तरुणांच्या सशस्त्र संघटनेने बांगलादेश मुक्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :