बाळशास्त्री जांभेकरां बाबत खालील विधाने वाचा व योग्य पर्याय निवडा.
a. एल्फिस्टन महाविद्यालयातील ते पहिले भारतीय सहाय्यक प्राध्यापक होते.
b. 'नितीकथा' आणि 'सारसंग्रह' या साहित्यांचे त्यांनी लेखन केले.
c. न्या. नारायन चंदावरकर यांनी 'इंदुप्रकाश' तील एका लेखामध्ये त्यांनी त्यांचा 'राजकीय ऋषि' असा उल्लेख केला.
d. 1840 मध्ये ते 'रॉयल जिऑग्राफिकल सोसायटी ऑफ लंडन' चे सदस्य म्हणून निवडले गेले.
बाळशास्त्री जांभेकरां बाबत खालील विधाने वाचा व योग्य पर्याय निवडा.
a. एल्फिस्टन महाविद्यालयातील ते पहिले भारतीय सहाय्यक प्राध्यापक होते.
b. 'नितीकथा' आणि 'सारसंग्रह' या साहित्यांचे त्यांनी लेखन केले.
c. न्या. नारायन चंदावरकर यांनी 'इंदुप्रकाश' तील एका लेखामध्ये त्यांनी त्यांचा 'राजकीय ऋषि' असा उल्लेख केला.
d. 1840 मध्ये ते 'रॉयल जिऑग्राफिकल सोसायटी ऑफ लंडन' चे सदस्य म्हणून निवडले गेले.
Read the following statements about Balashastri Jambhekar and choose correct option.
a. He was the first Indian Asst. Professor in Elphinstone College.
b. He wrote book such as 'Nitikatha' and 'Sarsangrah'.
c. Justice Narayan Chandavarkar in one article in 'Induprakash' mentioned him as a 'Rajkiy Rhushi'.
d. He was selected member of the 'Royal Geographical Society of London' in 1840.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (विधाने a, b आणि c बरोबर असून d चुकीचे आहे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आद्य पत्रकार आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर:
• मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक (६ जानेवारी १८३२ रोजी 'दर्पण' व १८४० मध्ये 'दिग्दर्शन' सुरू केले).
• विधान a बरोबर आहे: मुंबईच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजमध्ये प्राध्यापक हार्कनेस यांचे पहिले भारतीय साहाय्यक प्राध्यापक (Assistant Professor) म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली होती.
• विधान b बरोबर आहे: त्यांनी 'नीतिकथा', 'सारसंग्रह', 'बालव्याकरण' आणि 'हिंदुस्थानचा इतिहास' अशा दर्जेदार ग्रंथांचे लेखन केले.
• विधान c बरोबर आहे: न्या. नारायण गणेश चंदावरकर यांनी 'इंदुप्रकाश' मधील लेखात जांभेकरांचा गौरव 'महाराष्ट्रातील आद्य राजकीय ऋषी' असा केला होता.
• विधान d चुकीचे आहे: १८४० मध्ये रॉयल जिओग्राफिकल सोसायटी लंडनचे सदस्यत्व बाबतचे विधान विसंगत आहे.
• त्यामुळे विधाने a, b आणि c बरोबर असून d चुकीचे आहे.
• महत्त्वाची टीप: बाळशास्त्री जांभेकर एल्फिन्स्टनचे पहिले भारतीय प्राध्यापक होते, त्यांनी नीतिकथा लिहिली व न्या. चंदावरकरांनी त्यांचा गौरव राजकीय ऋषी असा केला.
The correct answer is Option A (Statement a, b and c are correct while d is incorrect).
Key Points:
• Acharya Balshastri Jambhekar (1812–1846):
• Father of Marathi Journalism (started *Darpan* on 6 Jan 1832 and *Digdarshan* in 1840).
• Statement a is correct: Appointed as the first Indian Assistant Professor at Elphinstone College in Bombay (teaching Mathematics and Science alongside Harkness).
• Statement b is correct: Authored fundamental educational texts including *Nitikatha*, *Sarsangrah*, *Balvyakaran*, and *Hindusthancha Itihas*.
• Statement c is correct: Justice Narayan Ganesh Chandavarkar praised him in an article in *Induprakash* as a 'Rajkiya Rhushi' (Political Sage / pioneer of awakening).
• Statement d is incorrect: (He was associated with the Bombay Geographical Society and Asiatic Society, not an elected 1840 member of Royal Geographical Society London as specified).
• Hence, statements a, b, and c are correct while d is incorrect.
• Key Takeaway: Balshastri Jambhekar was the 1st Indian Asst. Professor at Elphinstone, wrote Nitikatha, and was hailed as Rajkiya Rhushi; statement d is incorrect.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
डॉ. पंजाबराव देशमुख यांच्या कार्याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान...
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीविषयी इ.स. 1917 मध्ये लोकशिक्षण या म...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :