#9📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

प्रसिद्ध लोकशाहिर सगनभाऊ यांच्याशी संबंधीत खालील विधान वाचून त्यातून चूकीची/चे विधान/ने निवडा.
a. सगनभाऊंचा जन्म एका मुस्लीम कुटुंबात झाला
b. सगनभाऊंनी बाजीरावाच्या जीवनावर लावण्या रचल्या
c. सगनभाऊंनी 'पानिपतच्या पोवाड्याची' रचना केली
d. सगनभाऊंनी 'खर्थ्याची लढाई' या पोवाड्याची रचना केली

Read the following statement about the famous folk artist Saganbhau and choose the incorrect statements.
a. Saganbhau born in a Muslim family.
b. He wrote the folk song (Lavani) on Bajirao's life.
c. He wrote the Powada on 'Panipat battle'.
d. He wrote the Powada on 'Khardyachi ladhai'.

पर्याय (Options):
a
विधान a आणि d चूक आहे
statement a and d are incorrect
b
विधान फक्त a चूक आहे
only statement a is incorrect
c
विधान फक्त d चूक आहे
only statement d is incorrect
✓ योग्य उत्तर
d
विधान a आणि c चूक आहे
statement a and c are incorrect
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधान फक्त d चूक आहे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शाहीर सगनभाऊ यांचे जीवन व साहित्य:
• शाहीर सगनभाऊ हे पेशवेकालीन मराठी शाहीर होते. त्यांचा जन्म मुस्लिम कुटुंबात झाला होता.
• त्यांनी हिंदू-मुस्लिम संस्कृतीचा सुरेख संगम साधत विपुल लावण्या व पोवाड्यांची रचना केली.
• विधानांची सत्यता:
• विधान a बरोबर आहे: सगनभाऊंचा जन्म मुस्लिम कुटुंबात झाला होता.
• विधान b बरोबर आहे: त्यांनी दुसऱ्या बाजीरावाच्या काळातील विलासी जीवनावर व विविध विषयांवर सुंदर लावण्या रचल्या.
• विधान c बरोबर आहे: सगनभाऊंनी 'पानिपतच्या युद्धाचा' प्रसिद्ध पोवाडा रचला आहे.
• विधान d चूक आहे: 'खर्ड्याच्या लढाईचा' (१७९५) सुप्रसिद्ध पोवाडा शाहीर राम जोशी व इतरांशी संबंधित आहे, तो सगनभाऊंनी रचलेला नाही.
• त्यामुळे विचारलेल्या प्रश्नानुसार केवळ विधान d चूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: शाहीर सगनभाऊ हे मुस्लिम शाहीर होते ज्यांनी पानिपतचा पोवाडा व लावण्या लिहिल्या; खर्ड्याच्या लढाईचा पोवाडा त्यांनी रचला नाही.

The correct answer is Option C (only statement d is incorrect).

Key Points:
• Shahir Saganbhau's Life and Literature:
• Saganbhau (circa late 18th - early 19th century) was a celebrated Marathi Shahir belonging to the Muslim community (Momin/Muslim family from Vadgaon/Saswad near Pune).
• He was a unique poet who integrated Hindu spiritual themes, Lavani, and heroic Powadas seamlessly into his poetry.
• Evaluation of Statements:
• Statement (a) is true: Saganbhau was born in a Muslim family.
• Statement (b) is true: He composed evocative and famous Lavanis related to Peshwa Bajirao II's reign and courtly life.
• Statement (c) is true: He composed the famous historic Powada on the Third Battle of Panipat (पानिपतचा पोवाडा).
• Statement (d) is incorrect: The famous Powada on the Battle of Kharda (खर्ड्याची लढाई, 1795) was composed by Shahir Ram Joshi / Shahir Lahari Haibati, not Saganbhau.
• Therefore, only statement d is incorrect.
• Key Takeaway: Shahir Saganbhau was a Muslim poet who composed Panipat Powada and Lavanis; he did not compose the Kharda battle Powada.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔