कानपूर आणि मिरत खटल्यासंबंधी खालील विधाने वाचा.
विधान I : दोन्ही खटल्यांमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाच्या कामगार नेत्यांवर गुन्हे दाखल केले होते.
विधान II : वरील दोन्ही खटल्यांमध्ये सर्व नेत्यांची निर्दोष सुटका झाली.
कानपूर आणि मिरत खटल्यासंबंधी खालील विधाने वाचा.
विधान I : दोन्ही खटल्यांमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाच्या कामगार नेत्यांवर गुन्हे दाखल केले होते.
विधान II : वरील दोन्ही खटल्यांमध्ये सर्व नेत्यांची निर्दोष सुटका झाली.
Read the following statements about the Kanpur and Mirat cases.
Statement I: The complaint filed against the trade union leaders of communist party in both cases.
Statement II: All the leaders were acquitted in both the above cases.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधान I बरोबर असून II चूक आहे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• साम्यवादी व कामगार चळवळीवरील खटले:
• भारतात वाढणाऱ्या साम्यवादी चळवळीला व कामगार संघटनांना दडपण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने अनेक कट खटले चालवले.
• विधानांचे विश्लेषण:
• विधान I बरोबर आहे: कानपूर बोल्शेविक कट खटला (१९२४) आणि मिरत कट खटला (१९२९-१९३३) या दोन्ही खटल्यांमध्ये कम्युनिस्ट पक्षाच्या आणि कामगार युनियनच्या प्रमुख नेत्यांवर (एस. ए. डांगे, मुझफ्फर अहमद, शौकत उस्मानी, फिलिप स्प्राट इ.) सरकार उलथवून टाकण्याचा कट केल्याचा गुन्हा दाखल केला गेला होता.
• विधान II चूक आहे: या खटल्यांमधील सर्व नेत्यांची निर्दोष सुटका झाली नव्हती, उलटपक्षी प्रमुख नेत्यांना दीर्घ मुदतीचा सश्रम कारावास व काळ्या पाण्याची शिक्षा ठोठावण्यात आली होती.
• त्यामुळे विधान I बरोबर असून विधान II चूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: कानपूर (१९२४) व मिरत (१९२९) खटले कम्युनिस्ट कामगार नेत्यांवर चालवले गेले व त्यांना शिक्षा ठोठावण्यात आली होती (निर्दोष सुटका झाली नाही).
The correct answer is Option C (Statement I is correct and II is incorrect).
Key Points:
• Conspiracy Cases Against Communists:
• The British colonial administration launched several conspiracy cases to suppress the rising communist and militant trade union movement in India.
• Statement Analysis:
• Statement I is Correct: In both the Kanpur Bolshevik Conspiracy Case (1924) and the Meerut Conspiracy Case (1929–1933), prominent Communist Party leaders and trade union organizers (including S. A. Dange, Muzaffar Ahmed, Shaukat Usmani, Philip Spratt, Ben Bradley, etc.) were prosecuted under Section 121A of the IPC for conspiring to overthrow the British Crown.
• Statement II is Incorrect: The leaders were NOT acquitted; instead, almost all primary leaders were heavily convicted and sentenced to rigorous imprisonment and transportation for varying terms (e.g., Dange, Muzaffar Ahmed received 4 years in Kanpur case and transportation terms in Meerut case).
• Hence, Statement I is correct and Statement II is incorrect.
• Key Takeaway: Kanpur (1924) and Meerut (1929) cases targeted communist trade union leaders, who were convicted with rigorous imprisonment.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ: फडके, चाफेकर ते सावरकर: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके (रामोशी सैन्य, जाहीरनामा, एडेन बलिदान १८८३), चाफेकर बंधू (प्लेग कमिशनर रँड वध २२ जून...
शेतकरी, आदिवासी व रामोशी उठाव: उमाजी नाईक ते वारली चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
राजे उमाजी नाईक (रामोशी उठाव १८२४-३२, जाहीरनामा, पुणे फाशी), खान्देश भिल्ल उठाव (कजारसिंग, भीमा नाईक अंबापाणी १८५७), राघ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
अचूक जोड्या लावा. a. दादाभाई नौरोजी b. रमेशचंद्र दत्त c. गोप...
प्रसिद्ध लोकशाहिर सगनभाऊ यांच्याशी संबंधीत खालील विधान वाचून...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :