यादी क्र. I व यादी क्र. II ची योग्य जुळणी करून खाली दिलेल्या अंक प्रणालीतून अचूक उत्तरे शोधून काढा.
यादी क्र. I:
(a) कार्बनडाय ऑक्साईड
(b) मिथेन
(c) नायट्रस ऑक्साईड
(d) सी.एफ.सी.
यादी क्र. II:
(i) नायट्रोजन खतांचा वापर, पशुंचे टाकाऊ पदार्थ
(ii) शितपेटया, वातानुकुलन यंत्रणा
(iii) निर्वनीकरण
(iv) भातशेती, सखोल पशूपालन
यादी क्र. I व यादी क्र. II ची योग्य जुळणी करून खाली दिलेल्या अंक प्रणालीतून अचूक उत्तरे शोधून काढा.
यादी क्र. I:
(a) कार्बनडाय ऑक्साईड
(b) मिथेन
(c) नायट्रस ऑक्साईड
(d) सी.एफ.सी.
यादी क्र. II:
(i) नायट्रोजन खतांचा वापर, पशुंचे टाकाऊ पदार्थ
(ii) शितपेटया, वातानुकुलन यंत्रणा
(iii) निर्वनीकरण
(iv) भातशेती, सखोल पशूपालन
Match the List I and II and select the correct answers by using codes given below.
List I:
(a) Carbon dioxide
(b) Methane
(c) Nitrous oxide
(d) CFC's
List II:
(i) Use of Nitrogen fertilizers, Livestock wastes
(ii) Refrigerators and Air conditioners
(iii) Deforestation
(iv) Rice paddy, Intensive cattle farming
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हरितगृह वायू आणि त्यांचे प्रमुख मानवनिर्मित स्रोत:
• कार्बन डाय ऑक्साईड (CO₂): मोठ्या प्रमाणावर होणारे निर्वनीकरण (Deforestation) आणि जीवाश्म इंधनांचे ज्वलन यामुळे हवेतील CO₂ चे प्रमाण वाढते. म्हणून (a) - (iii).
• मिथेन (CH₄): पाणथळ भातशेती (Paddy fields) मधील विनॉक्सी विघटन आणि गुरांचे सखोल पालन (Enteric fermentation) यामुळे मिथेन उत्सर्जित होतो. म्हणून (b) - (iv).
• नायट्रस ऑक्साईड (N₂O): शेतीत रासायनिक नत्रयुक्त खतांचा (Nitrogen fertilizers) अतिवापर आणि प्राण्यांच्या विष्ठेचे विघटन यातून N₂O बाहेर पडतो. म्हणून (c) - (i).
• क्लोरोफ्लुरोकार्बन्स (CFCs): रेफ्रिजरेटर्स, एसी (वातानुकूलन यंत्रणा), आणि फोम उद्योगांमध्ये शीतक म्हणून वापरले जातात. म्हणून (d) - (ii).
• जागतिक परिणाम: हे वायू पृथ्वीवरून उत्सर्जित होणाऱ्या दीर्घतरंग प्रारणांचे शोषण करून तापमान वाढीस कारणीभूत ठरतात.
• महत्त्वाची टीप: हरितगृह वायू स्रोत: CO₂ = निर्वनीकरण; CH₄ = भातशेती/पशूपालन; N₂O = रासायनिक खते; CFCs = शीतपेट्या/एसी.
The correct answer is Option B ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)).
Key Points:
• Greenhouse Gases and Their Major Anthropogenic Sources:
• Carbon Dioxide (CO₂): Primary sources include deforestation (loss of carbon sinks) and fossil fuel combustion in transport and industries. Hence, (a) pairs with (iii).
• Methane (CH₄): Anaerobic decomposition in waterlogged rice paddy fields and enteric fermentation/manure in intensive livestock farming are major contributors. Hence, (b) pairs with (iv).
• Nitrous Oxide (N₂O): Agricultural activities, extensive application of synthetic nitrogen fertilizers, and livestock waste breakdown release N₂O. Hence, (c) pairs with (i).
• Chlorofluorocarbons (CFCs): Synthetic chemicals used extensively as coolants in refrigerators, air conditioning units, and aerosol propellants. Hence, (d) pairs with (ii).
• Global Warming Impact: These gases trap long-wave terrestrial infrared radiation, driving global climate change.
• Key Takeaway: GHG Sources: CO₂ = Deforestation; CH₄ = Paddy/Cattle; N₂O = Fertilizers; CFCs = Refrigerators/AC.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण प्रदूषण, जागतिक तापमानवाढ, हवामान बदल व आंतरराष्ट्रीय करार (Pollution & Climate Protocols)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution)
पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution) या घट...
जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements)
जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements) या घट...
हवामान बदल विज्ञान व भारतातील प्रमुख पर्यावरण कायदे (२०२६ अद्ययावत): वन्यजीव, वन व जैवविविधता कायदे (Climate Science & Environmental Laws 2026)
हरितगृह परिणाम, 100-Year GWP, ओझोन 220 DU, मॉन्ट्रियल व किगाली दुरुस्ती, वन्यजीव कायदा ४ अनुसूची, वन (संरक्षण व संवर्धन)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
धूपे बरोबर खालीलपैकी कोणते मुख्य अन्नद्रव्य जास्त प्रमाणात न...
खालील विधानांचा विचार करून योग्य पर्याय निवडा. विधान (a): ग्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?