#6📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1(2026) +1 गुण

पुढील जोड्या जुळवा.
(a) वराहमिहीर - (i) पंचसिद्धांतीका
(b) वाग्भट्ट - (ii) अष्टांग संग्रह
(c) ईश्वरकृष्ण - (iii) सांख्य कारीका
(d) प्रसतपद - (iv) वैषेशीक सुत्र

Match the following.
(a) Varahamihira - (i) Panchasiddhantika
(b) Vagbhat - (ii) Ashtang Samgraha
(c) Ishvara Krishna - (iii) Samkhya Karika
(d) Prasatapada - (iv) Vaisheshika Sutra

पर्याय (Options):

(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)

(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)

(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)

(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• (a) वराहमिहीर -> (i) पंचसिद्धांतीका: ६ व्या शतकातील खगोलशास्त्रज्ञ वराहमिहीर यांनी सूर्य, वसिष्ठ, पोलिश, रोमक आणि पितामह या ५ प्राचीन खगोलीय सिद्धांतांचे संकलन 'पंचसिद्धान्तिका' मध्ये केले.
• (b) वाग्भट्ट -> (ii) अष्टांग संग्रह: प्रसिद्ध आयुर्वेदाचार्य वाग्भट्ट यांनी चरक आणि सुश्रुतांच्या ज्ञानाचे संकलन करून 'अष्टांग संग्रह' व 'अष्टांग हृदय' हे प्रमाणग्रंथ लिहिले.
• (c) ईश्वरकृष्ण -> (iii) सांख्य कारिका: महर्षी कपिलांच्या सांख्य दर्शनावर ईश्वरकृष्णांनी रचलेली 'सांख्यकारिका' ही सांख्य तत्त्वज्ञानाची सर्वात जुनी व प्रमाण पुस्तिका आहे.
• (d) प्रशस्तपाद -> (iv) वैशेषिक सूत्र: महर्षी कणादांच्या वैशेषिक दर्शनावर आचार्य प्रशस्तपाद यांनी 'पदार्थधर्मसंग्रह' (प्रशस्तपादभाष्य/वैशेषिक सूत्र भाष्य) हा भाष्यग्रंथ रचला.

The correct answer is Option D ((a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)).

Key Points:
• (a) Varahamihira -> (i) Panchasiddhantika: 6th-century polymath of Ujjain; compiled five schools of astronomy in Panchasiddhantika and authored Brihat Samhita.
• (b) Vagbhat -> (ii) Ashtang Samgraha: Eminent classical physician; authored Ashtanga Samgraha and Ashtanga Hridaya, core texts of Ayurveda's Brihat-Trayi.
• (c) Ishvara Krishna -> (iii) Samkhya Karika: 4th-century philosopher who systematized Samkhya dualism (Purusha and Prakriti) in 70 Sanskrit verses (Samkhya Karika).
• (d) Prasatapada -> (iv) Vaisheshika Sutra: Authored Padartha Dharma Samgraha, the definitive classical commentary (Bhashya) on Kanada's Vaisheshika Sutras.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #5

लेखकांच्या योग्य जोड्या जुळवा. (a) स्टोरिआ-द-मोगोर - (i) बर्...

पुढील प्रश्न #7

पुढील मुघलकालीन भारतातील संस्कृत लेखक आणि त्यांचे ग्रंथ यांच...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)