MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper 1 Question Paper 2026 with Answers
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2026 - सामान्य अध्ययन (GS Paper 1) अधिकृत प्रश्नपत्रिका. सर्व प्रश्नांची अचूक उत्तरे व सविस्तर स्पष्टीकरणासह संपूर्ण सराव.
परीक्षेचे महत्त्वाचे तपशील (Exam Key Overview)
वर्ष 2026| परीक्षा (Exam) | MPSC राज्यसेवा (Civil Services) |
|---|---|
| संवर्ग / पदे (Cadre / Posts) | उपजिल्हाधिकारी, डीवायएसपी, तहसीलदार (वर्ग १ व २) |
| परीक्षा वर्ष (Exam Year) | 2026 (२०२६) |
| एकूण प्रश्न व गुण (Questions & Marks) | 100 प्रश्न (100 गुण) |
| परीक्षेचा कालावधी (Duration) | 60 मिनिटे |
| नकारात्मक गुण (Negative Marking) | १/४ (०.२५ गुण वजा) |
| परीक्षेचे माध्यम (Language) | मराठी / English |
| उत्तरतालिका (Answer Key) | अधिकृत उत्तरतालिकेसह समाविष्ट (Official Answer Key) |
| सराव व डाऊनलोड (Practice & PDF) | मोफत ऑनलाइन टेस्ट + मोफत PDF डाऊनलोड |
प्रश्न व अधिकृत उत्तरे (Questions & Answers)
100 प्रश्न समाविष्टब्रिटीश इंडियन असोसिएशन या संस्थेने इ.स. 1853 मध्ये चार्टर कायद्याच्या नूतनीकरण प्रसंगी संसदेकडे कोणत्या मागण्या केल्या होत्या ?
(a) कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळ व न्यायमंडळ यांचे कार्यक्षेत्र स्वतंत्र असावे.
(b) मोठमोठ्या उच्च पदांचे वेतन कमी करण्यात यावे.
(c) नव्या कायदेमंडळाची निर्मिती करून त्यात भारतीयांना प्रतिनिधीत्व द्यावे.
(d) मीठ, अबकारी व मुद्रा कर समाप्त करण्यात यावा.
ब्रिटीश इंडियन असोसिएशन या संस्थेने इ.स. 1853 मध्ये चार्टर कायद्याच्या नूतनीकरण प्रसंगी संसदेकडे कोणत्या मागण्या केल्या होत्या ?
(a) कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळ व न्यायमंडळ यांचे कार्यक्षेत्र स्वतंत्र असावे.
(b) मोठमोठ्या उच्च पदांचे वेतन कमी करण्यात यावे.
(c) नव्या कायदेमंडळाची निर्मिती करून त्यात भारतीयांना प्रतिनिधीत्व द्यावे.
(d) मीठ, अबकारी व मुद्रा कर समाप्त करण्यात यावा.
What demands did the British Indian Association make to the British Parliament in 1853 AD on the occasion of the renewal of the Charter Act?
(a) The Legislature, Executive and Judiciary should have separate Jurisdictions.
(b) The salaries of high-ranking officials should be reduced.
(c) A new legislature should be formed and Indian should be represented in it.
(d) Salt, excise and stamp duty should be abolished.
योग्य जोड्या जुळवा.
(a) हर्षचरित्र - (i) कालिदास
(b) मालती माधव - (ii) विशाखादत्त
(c) मालविकाग्निमित्र - (iii) बाणभट्ट
(d) मुद्राराक्षस - (iv) भवभूती
योग्य जोड्या जुळवा.
(a) हर्षचरित्र - (i) कालिदास
(b) मालती माधव - (ii) विशाखादत्त
(c) मालविकाग्निमित्र - (iii) बाणभट्ट
(d) मुद्राराक्षस - (iv) भवभूती
Choose the correct pairs.
(a) Harshcharitra - (i) Kalidas
(b) Maalati Madhav - (ii) Vishakhadatta
(c) Malvikagnimitra - (iii) Banbhatta
(d) Mudrarakshas - (iv) Bhavabhuti
इ.स. 1940 मधील ऑगस्ट प्रस्तावात खालीलपैकी कोणत्या तरतुदी होत्या ?
(a) दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर भारतात वसाहतीच्या धर्तीची पूर्णपणे जबाबदार शासन व्यवस्था स्थापण्यास मदत केली जाईल.
(b) गव्हर्नर जनरलच्या मंडळात आणखी काही भारतीयांचा समावेश केला जाईल.
इ.स. 1940 मधील ऑगस्ट प्रस्तावात खालीलपैकी कोणत्या तरतुदी होत्या ?
(a) दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर भारतात वसाहतीच्या धर्तीची पूर्णपणे जबाबदार शासन व्यवस्था स्थापण्यास मदत केली जाईल.
(b) गव्हर्नर जनरलच्या मंडळात आणखी काही भारतीयांचा समावेश केला जाईल.
Which of the following provisions were included in the August resolution of 1940 AD ?
(a) After the end of the Second World War, assistance will be provided to establish a fully responsible system of governance in India on the lines of a colonial freedom.
(b) Some Indians representative will be included in the board of Governor Generals.
अदिलशाहचा वजीर हेमूच्या बाबतीत लागू असलेली विधाने कोणती ?
(a) अदिलशाह याने हेमू यास 'विक्रमाजीत' ही उपाधी दिली होती.
(b) हेमूने आपल्या कारकीर्दीचा प्रारंभ बाजार अधिक्षक म्हणून केला.
(c) हेमू 22 लढायांपैकी एकही लढाई पराभूत झाला नव्हता.
(d) हेमूने पानीपतच्या दुसऱ्या लढाईत अकबरावर विजय मिळविला.
अदिलशाहचा वजीर हेमूच्या बाबतीत लागू असलेली विधाने कोणती ?
(a) अदिलशाह याने हेमू यास 'विक्रमाजीत' ही उपाधी दिली होती.
(b) हेमूने आपल्या कारकीर्दीचा प्रारंभ बाजार अधिक्षक म्हणून केला.
(c) हेमू 22 लढायांपैकी एकही लढाई पराभूत झाला नव्हता.
(d) हेमूने पानीपतच्या दुसऱ्या लढाईत अकबरावर विजय मिळविला.
Which of the following statement applies to Aadilshah's Wajir Hemu?
(a) Adilshah gave Hemu the title of 'Vikramjit'.
(b) Hemu started his career as a Market Superintendent.
(c) Hemu had not lost a single battle out of 22 battles.
(d) Hemu defeated Akbar in the second battle of Panipat.
लेखकांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
(a) स्टोरिआ-द-मोगोर - (i) बर्नियर
(b) ट्रॅव्हल-इन-मुघल एम्पायर - (ii) निकोलाओ मनुची
(c) अर्ली ट्रॅव्हल इन इंडिया - (iii) विल्यम फॉस्टर
(d) हिस्टॉरिकल फ्रॅग्मेंट - (iv) रॉबर्ट ऑर्मे
लेखकांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
(a) स्टोरिआ-द-मोगोर - (i) बर्नियर
(b) ट्रॅव्हल-इन-मुघल एम्पायर - (ii) निकोलाओ मनुची
(c) अर्ली ट्रॅव्हल इन इंडिया - (iii) विल्यम फॉस्टर
(d) हिस्टॉरिकल फ्रॅग्मेंट - (iv) रॉबर्ट ऑर्मे
Choose the correct pairs for authors.
(a) Storia-Do-Mogor - (i) Burnier
(b) Travel in Mughal Empire - (ii) Niccolao Manucchi
(c) Early Travels in India - (iii) William Foster
(d) Historical Fragment - (iv) Robert Orme
ही संपूर्ण प्रश्नपत्रिका मोबाईल ॲपमध्ये टाइमरसह सोडवा!
सर्व प्रश्नांची उत्तरे, सविस्तर स्पष्टीकरण आणि निकाल लगेच तपासा.
पुढील जोड्या जुळवा.
(a) वराहमिहीर - (i) पंचसिद्धांतीका
(b) वाग्भट्ट - (ii) अष्टांग संग्रह
(c) ईश्वरकृष्ण - (iii) सांख्य कारीका
(d) प्रसतपद - (iv) वैषेशीक सुत्र
पुढील जोड्या जुळवा.
(a) वराहमिहीर - (i) पंचसिद्धांतीका
(b) वाग्भट्ट - (ii) अष्टांग संग्रह
(c) ईश्वरकृष्ण - (iii) सांख्य कारीका
(d) प्रसतपद - (iv) वैषेशीक सुत्र
Match the following.
(a) Varahamihira - (i) Panchasiddhantika
(b) Vagbhat - (ii) Ashtang Samgraha
(c) Ishvara Krishna - (iii) Samkhya Karika
(d) Prasatapada - (iv) Vaisheshika Sutra
पुढील मुघलकालीन भारतातील संस्कृत लेखक आणि त्यांचे ग्रंथ यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) अनंतदेव - (i) चैतन्य चरितामृतम्
(b) गंगाधर - (ii) निर्णय सिंधू
(c) कमलाकर भट्ट - (iii) मनोरमा
(d) कृष्णदास कवीराज - (iv) संस्कारकौस्तुभ
पुढील मुघलकालीन भारतातील संस्कृत लेखक आणि त्यांचे ग्रंथ यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) अनंतदेव - (i) चैतन्य चरितामृतम्
(b) गंगाधर - (ii) निर्णय सिंधू
(c) कमलाकर भट्ट - (iii) मनोरमा
(d) कृष्णदास कवीराज - (iv) संस्कारकौस्तुभ
Match the following Sanskrit authors of the Mughal India and their works.
(a) Anantadeva - (i) Chaitanya Charitamritam
(b) Gangadhara - (ii) Nirnaya Sindhu
(c) Kamlakara Bhatta - (iii) Manorama
(d) Krishna Das Kaviraja - (iv) Samskarakaustubha
पुढील जोड्या जुळवा.
(a) सिंद्री - (i) खताचा कारखाना
(b) चित्तरंजन - (ii) रेल्वे डब्यांचा कारखाना
(c) पेरांबूर - (iii) रेल्वे इंजीनांचा कारखाना
(d) पिंपरी - (iv) पेनीसिलीनचा कारखाना
पुढील जोड्या जुळवा.
(a) सिंद्री - (i) खताचा कारखाना
(b) चित्तरंजन - (ii) रेल्वे डब्यांचा कारखाना
(c) पेरांबूर - (iii) रेल्वे इंजीनांचा कारखाना
(d) पिंपरी - (iv) पेनीसिलीनचा कारखाना
Match the following.
(a) Sindhri - (i) Fertilizer Factory
(b) Chittaranjan - (ii) Railway Coach Factory
(c) Perambur - (iii) Locomotive Factory
(d) Pimpri - (iv) Penicillin Factory
भुसावळ बॉम्ब खटल्यात खालीलपैकी कोणास पकडण्यात आले होते ?
इ.स. 1864 मध्ये _____ या संस्कृत विद्वान व कट्टर समाज सुधारकाने समाज सुधारणांच्या कार्यास वाहून घेण्यासाठी सरकारी सेवेचा राजीनामा दिला.
सर्व MPSC PYQ — Solutions & PDF
सर्व विषयांच्या १००+ सराव टेस्ट, मागील ५ वर्षांचे स्पष्टीकरणासह पेपर्स, आणि सर्व विषयांच्या मोफत PDF नोट्स!
सुफी संप्रदायातील साधनेत कोणत्या तीन विशेष क्रियांचा समावेश होतो ?
पुढील वाक्यात वर्णन केलेले समाजसुधारक ओळखा.
(a) आपण जे शिकवतो ते आचरणात आणण्याचे धैर्य त्यांनी दाखवले.
(b) ते स्त्री शिक्षणाचे कट्टर समर्थक होते.
(c) ते बालविवाहाच्या विरोधात होते, त्यांनी त्यांच्या मुलांचे व मुलींचे विवाह ते त्यांचा जोडीदार निवडण्यास समर्थ झाले तेव्हाच केले.
(d) त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाचे समर्थन केले, त्यांनी त्यांच्या विधवा मुलीच्या पुनर्विवाहाला संमती दिली होती.
पुढील वाक्यात वर्णन केलेले समाजसुधारक ओळखा.
(a) आपण जे शिकवतो ते आचरणात आणण्याचे धैर्य त्यांनी दाखवले.
(b) ते स्त्री शिक्षणाचे कट्टर समर्थक होते.
(c) ते बालविवाहाच्या विरोधात होते, त्यांनी त्यांच्या मुलांचे व मुलींचे विवाह ते त्यांचा जोडीदार निवडण्यास समर्थ झाले तेव्हाच केले.
(d) त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाचे समर्थन केले, त्यांनी त्यांच्या विधवा मुलीच्या पुनर्विवाहाला संमती दिली होती.
Name the social reformer described in the following sentences.
(a) He showed courage in practising what he preached.
(b) He was a staunch supporter of women's education.
(c) He was against child marriages, marriages of his sons and daughters were performed when they were old enough to choose their partners.
(d) As he advocated widow remarriages, he gave consent to the remarriage of his daughter who was a widow.
जोड्या जुळवा.
(a) जियाउद्दीन बरनी - (i) फतूह-उस-सलातीन
(b) ख्वाजा अबू मलीक इसामी - (ii) किताब-उर-रहलाह
(c) इब्न बतूता - (iii) तारीख-ए-सलातीन अफगाणा
(d) अहमद यादगार - (iv) फतवा-ए-जहाँदरी
जोड्या जुळवा.
(a) जियाउद्दीन बरनी - (i) फतूह-उस-सलातीन
(b) ख्वाजा अबू मलीक इसामी - (ii) किताब-उर-रहलाह
(c) इब्न बतूता - (iii) तारीख-ए-सलातीन अफगाणा
(d) अहमद यादगार - (iv) फतवा-ए-जहाँदरी
Match the pairs.
(a) Jiyauddin Barni - (i) Fatuh-Us-Salatin
(b) Khwaja Abu Malik Isami - (ii) Kitab-Ur-Rahlah
(c) Ibn Batuta - (iii) Tariq-e-Salatin Afgana
(d) Ahmed Yadgar - (iv) Fatwa-e-Janhadari
नाटकांचे लेखक सांगा.
(a) संगीत सौभद्र - (i) वि.वि. वर्तक
(b) थोरले माधवराव पेशवे - (ii) अण्णासाहेब किर्लोस्कर
(c) जानकी - (iii) वि.ज. कीर्तने
(d) आंधळ्याची शाळा - (iv) ना.सी. फडके
नाटकांचे लेखक सांगा.
(a) संगीत सौभद्र - (i) वि.वि. वर्तक
(b) थोरले माधवराव पेशवे - (ii) अण्णासाहेब किर्लोस्कर
(c) जानकी - (iii) वि.ज. कीर्तने
(d) आंधळ्याची शाळा - (iv) ना.सी. फडके
Name the authors of following plays:
(a) Sangeet Saubhadra - (i) V.V. Vartak
(b) Thorale Madhavrao Peshwe - (ii) Annasaheb Kirloskar
(c) Janaki - (iii) V.J. Kirtane
(d) Andhlyachi Shala - (iv) N.S. Phadake
पुढील राजघराणी आणि त्यांची राज्ये यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) मैत्रक - (i) वल्लभी
(b) चहुमान - (ii) शाकंभरी
(c) गुर्जर - (iii) भ्रोच
(d) परमार - (iv) धार
पुढील राजघराणी आणि त्यांची राज्ये यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) मैत्रक - (i) वल्लभी
(b) चहुमान - (ii) शाकंभरी
(c) गुर्जर - (iii) भ्रोच
(d) परमार - (iv) धार
Match the following dynasties and their kingdoms.
(a) Maitrakas - (i) Valabhi
(b) Chahumanas - (ii) Sakambhari
(c) Gurjaras - (iii) Broach
(d) Paramaras - (iv) Dhara
हवामान अभ्यासक, आर. एल. सिंग (1971) यांनी भारताच्या हवामान प्रदेशाची किती क्षेत्रात विभागणी केली ?
खालील विधाने पहा.
(a) राज्य खनिज धोरण 1999 प्रमाणे लोह, गंधक, सोने, तांबे आणि शिसे खनिज उत्पादनासाठी खाजगी क्षेत्रांना खुली करण्यात आली.
(b) नागपूर विभागानंतर सर्वात जास्त खनिज उपलब्धता कोकण विभागात आहे.
(c) महाराष्ट्र राज्य खाण महामंडळाची स्थापना 1973 मध्ये केली.
खालील विधाने पहा.
(a) राज्य खनिज धोरण 1999 प्रमाणे लोह, गंधक, सोने, तांबे आणि शिसे खनिज उत्पादनासाठी खाजगी क्षेत्रांना खुली करण्यात आली.
(b) नागपूर विभागानंतर सर्वात जास्त खनिज उपलब्धता कोकण विभागात आहे.
(c) महाराष्ट्र राज्य खाण महामंडळाची स्थापना 1973 मध्ये केली.
Observe the following statements.
(a) As per the State Mineral Policy 1999, iron, sulphur, gold, copper and lead mineral production was opened to the private sector.
(b) Konkan region has the highest mineral availability after Nagpur region.
(c) Maharashtra State Mining Corporation was established in 1973.
महाराष्ट्रातील खालील वनपरिमंडळे आणि त्यांची महाराष्ट्रातील एकूण वनक्षेत्राशी असणारी टक्केवारी यांच्या जोड्या लावा.
(a) गडचिरोली - (i) 12.5%
(b) नागपूर - (ii) 20.8%
(c) धुळे - (iii) 9.5%
(d) ठाणे - (iv) 10.4%
महाराष्ट्रातील खालील वनपरिमंडळे आणि त्यांची महाराष्ट्रातील एकूण वनक्षेत्राशी असणारी टक्केवारी यांच्या जोड्या लावा.
(a) गडचिरोली - (i) 12.5%
(b) नागपूर - (ii) 20.8%
(c) धुळे - (iii) 9.5%
(d) ठाणे - (iv) 10.4%
Match the following forest circles with their share in percentage to total forest area of Maharashtra.
(a) Gadchiroli - (i) 12.5%
(b) Nagpur - (ii) 20.8%
(c) Dhule - (iii) 9.5%
(d) Thane - (iv) 10.4%
पुढील विधाने विचारात घ्या.
(a) अरवली हा जगातील सर्वात तरूण वली पर्वत आहे.
(b) अरवली हा पर्वत संगमरवर, ग्रॅनाइट, जस्त आणि तांबे यांसारख्या खनिजांनी समृद्ध आहे.
(c) या पर्वतरांगानी शतकानुशतके खाणकाम आणि बांधकाम व्यवसायांना आधार दिला आहे.
(d) चित्तोडगड, कुंभलगड आणि रणथंबोर यांसारखे ऐतिहासिक किल्ले या पर्वतरांगेत आहेत.
पुढील विधाने विचारात घ्या.
(a) अरवली हा जगातील सर्वात तरूण वली पर्वत आहे.
(b) अरवली हा पर्वत संगमरवर, ग्रॅनाइट, जस्त आणि तांबे यांसारख्या खनिजांनी समृद्ध आहे.
(c) या पर्वतरांगानी शतकानुशतके खाणकाम आणि बांधकाम व्यवसायांना आधार दिला आहे.
(d) चित्तोडगड, कुंभलगड आणि रणथंबोर यांसारखे ऐतिहासिक किल्ले या पर्वतरांगेत आहेत.
Consider the following statements:
(a) The Aravalli is one of the youngest fold mountain in the world.
(b) The Aravalli is rich in minerals such as marble, granite, zinc and copper.
(c) The Aravalli mountain ranges have supported mining and construction activities for centuries.
(d) Historical forts such as Chittorgarh, Kumbhalgarh and Ranthambore are situated here.
भारतामध्ये तांदूळ आणि गव्हाचे प्रति हेक्टरी उत्पन्न 2023-2024 वर्षात किती होते ?
कालमापन प्रक्रियेमध्ये 'कालांतर संस्कार' ही प्रक्रिया कशासाठी वापरली जाते ?
(a) लीप इयर
(b) अधिक मास
(c) क्षय मास
(d) तिथी वृद्धी-लोप
कालमापन प्रक्रियेमध्ये 'कालांतर संस्कार' ही प्रक्रिया कशासाठी वापरली जाते ?
(a) लीप इयर
(b) अधिक मास
(c) क्षय मास
(d) तिथी वृद्धी-लोप
For what the process of 'Time Lapse Analysis' (Kalaantar Sanskar) is used in the time measurement process ?
(a) Leap Year
(b) Adhik Mass
(c) Kshay Mass
(d) Tithi Vridhhi - lope
जोड्या लावा.
(a) छत्रपती संभाजीनगर - (i) 1962 मध्ये स्वतंत्र जिल्हा
(b) गोंदिया - (ii) सिटी ऑफ गेट्स
(c) वर्धा - (iii) तांदळाचे शहर
(d) जालना - (iv) उपग्रह अनुश्रवण केंद्र
जोड्या लावा.
(a) छत्रपती संभाजीनगर - (i) 1962 मध्ये स्वतंत्र जिल्हा
(b) गोंदिया - (ii) सिटी ऑफ गेट्स
(c) वर्धा - (iii) तांदळाचे शहर
(d) जालना - (iv) उपग्रह अनुश्रवण केंद्र
Match the following.
(a) Ch. Sambhajinagar - (i) Independent district in 1962
(b) Gondia - (ii) City of gates
(c) Wardha - (iii) Rice barn
(d) Jalna - (iv) Satellite hearing center
दिनांक 9 ऑक्टोबर, 2024 रोजीच्या शासन निर्णयानुसार बंजारा/लमाण/लभाण तांडा भागासाठी ग्रामपंचायत स्थापन करण्यासाठी किमान किती लोकसंख्या आवश्यक आहे ?
हिमालयाचे प्रादेशिक विभाग (यादी-I) आणि त्यांचा पश्चिम-पूर्व विस्तार (यादी-II) यांच्या जोड्या लावा.
(a) पंजाब हिमालय - (i) सतलज ते काली
(b) कुमाऊँ हिमालय - (ii) काली ते तिस्ता
(c) नेपाळ हिमालय - (iii) तिस्ता ते ब्रह्मपुत्रा
(d) आसाम हिमालय - (iv) सिंधू ते सतलज
हिमालयाचे प्रादेशिक विभाग (यादी-I) आणि त्यांचा पश्चिम-पूर्व विस्तार (यादी-II) यांच्या जोड्या लावा.
(a) पंजाब हिमालय - (i) सतलज ते काली
(b) कुमाऊँ हिमालय - (ii) काली ते तिस्ता
(c) नेपाळ हिमालय - (iii) तिस्ता ते ब्रह्मपुत्रा
(d) आसाम हिमालय - (iv) सिंधू ते सतलज
Match the Regional divisions of Himalayas (List - I) with their West-East Extension (List - II).
(a) The Punjab Himalayas - (i) Sutlej to Kali
(b) The Kumaon Himalayas - (ii) Kali to Tista
(c) The Nepal Himalayas - (iii) Tista to Brahmaputra
(d) The Assam Himalayas - (iv) Indus to Sutlej
अमेरिका देशातील सरोवर विभागात जगातील सर्वात मोठी कोणती लोहखनिज खाण आहे ?
पृथ्वीच्या पृष्ठ भागापासून खालील वातावरणीय थरांचा योग्य चढता क्रम शोधा.
(a) मध्यांबर
(b) थर्मोस्फिअर
(c) तपांबर
(d) स्थितस्तब्धी
(e) स्थितांबर
(f) मध्यस्तब्धी
(g) तपस्तब्धी
पृथ्वीच्या पृष्ठ भागापासून खालील वातावरणीय थरांचा योग्य चढता क्रम शोधा.
(a) मध्यांबर
(b) थर्मोस्फिअर
(c) तपांबर
(d) स्थितस्तब्धी
(e) स्थितांबर
(f) मध्यस्तब्धी
(g) तपस्तब्धी
Find the correct ascending order of the following atmospheric layers from the earth's surface.
(a) Mesosphere
(b) Thermosphere
(c) Troposphere
(d) Stratopause
(e) Stratosphere
(f) Mesopause
(g) Tropopause
जोड्या लावा.
यादी-I (जिल्हे)
यादी-II (लोकसंख्येतील 2001-2011 मधील दशवार्षिक वाढ (%))
(a) ठाणे - (i) 25.50
(b) छत्रपती संभाजीनगर - (ii) 30.4
(c) पुणे - (iii) 27.33
(d) नंदूरबार - (iv) 35.94
जोड्या लावा.
यादी-I (जिल्हे)
यादी-II (लोकसंख्येतील 2001-2011 मधील दशवार्षिक वाढ (%))
(a) ठाणे - (i) 25.50
(b) छत्रपती संभाजीनगर - (ii) 30.4
(c) पुणे - (iii) 27.33
(d) नंदूरबार - (iv) 35.94
Match the following.
List - I (Districts)
List - II (2001-2011 decadal growth in population (%))
(a) Thane - (i) 25.50
(b) Chhatrapati Sambhajinagar - (ii) 30.4
(c) Pune - (iii) 27.33
(d) Nandurbar - (iv) 35.94
जोड्या लावा.
यादी-I (देश)
यादी-II (स्थलांतरित शेतीची स्थानिक नावे)
(a) कांगो व मध्य अफ्रिका - (i) रोका
(b) ईशान्य भारत - (ii) मासोले
(c) व्हियेतनाम - (iii) झूम
(d) ब्राझील - (iv) रे
जोड्या लावा.
यादी-I (देश)
यादी-II (स्थलांतरित शेतीची स्थानिक नावे)
(a) कांगो व मध्य अफ्रिका - (i) रोका
(b) ईशान्य भारत - (ii) मासोले
(c) व्हियेतनाम - (iii) झूम
(d) ब्राझील - (iv) रे
Match the following.
List - I (Country)
List - II (Local Names of Shifting Cultivation)
(a) Congo and Central Africa - (i) Roca
(b) North-East India - (ii) Masole
(c) Vietnam - (iii) Jhum
(d) Brazil - (iv) Ray
गावातील शेतजमीनी गावातील समुदायांच्या संयुक्त मालकिच्या होत्या आणि जमीन महसूल भरण्याची जबाबदारी सदस्यावर संयुक्तपणे होती. ही पद्धत काय होती ?
खालीलपैकी योग्य विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) सूर्यमालेतील प्रजापती ग्रहास 61 उपग्रह आहेत.
(b) बुध ग्रहाचे सूर्यापासूनचे सरासरी अंतर 58 मिलियन कि.मी. आहे.
(c) प्रजापती ग्रह सूर्यापासून सरासरी 4495 मिलियन कि.मी. अंतरावर आहे.
खालीलपैकी योग्य विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) सूर्यमालेतील प्रजापती ग्रहास 61 उपग्रह आहेत.
(b) बुध ग्रहाचे सूर्यापासूनचे सरासरी अंतर 58 मिलियन कि.मी. आहे.
(c) प्रजापती ग्रह सूर्यापासून सरासरी 4495 मिलियन कि.मी. अंतरावर आहे.
Which of the following statement/s are correct ?
(a) There are 61 satellites to Uranus planet in solar system.
(b) The average distance of Mercury planet from the Sun is 58 million k.m.
(c) The average distance from the Sun to the planet Uranus is 4495 million k.m.
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने माँट्रीयल कराराशी संबंधित आहे/त ?
(a) ओझोन थराचा ऱ्हास थांबविण्यासाठी क्लोरो-फ्ल्युरोकार्बनची निर्मिती व वापर कमी करणे.
(b) पृथ्वी आणि तिच्या पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी परिस्थितीकी संतुलन व जैवविविधता समृद्ध करण्यासाठी कार्य करणे.
(c) धूवातील प्रदुषणाचा अभ्यास.
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने माँट्रीयल कराराशी संबंधित आहे/त ?
(a) ओझोन थराचा ऱ्हास थांबविण्यासाठी क्लोरो-फ्ल्युरोकार्बनची निर्मिती व वापर कमी करणे.
(b) पृथ्वी आणि तिच्या पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी परिस्थितीकी संतुलन व जैवविविधता समृद्ध करण्यासाठी कार्य करणे.
(c) धूवातील प्रदुषणाचा अभ्यास.
Which of the following statement/s is/are related to Montreal Protocol ?
(a) Reduction of the Production and Consumption of ozone depleting Chloro-Fluoro-Carbons (CFCs) in order to check depletion of ozone layer.
(b) Work for the protection of the earth and its environment, maintenance of ecological balance and to enrich biodiversity.
(c) Study of pollution at pole.
प्रतिपादन (A): परिसंस्था ही नैसर्गिक संसाधन प्रणाली आहे.
कारण (R) : परिसंस्था ही एकल संकल्पना असून भौतिक पर्यावरण (भौतिक आणि अजैविक घटक) आणि जैविक घटक (मानव, प्राणी, सूक्ष्मजीव आणि वनस्पती) एकाच चौकटीत एकत्र राहतात.
खालीलपैकी कोणते बरोबर आहे ?
प्रतिपादन (A): परिसंस्था ही नैसर्गिक संसाधन प्रणाली आहे.
कारण (R) : परिसंस्था ही एकल संकल्पना असून भौतिक पर्यावरण (भौतिक आणि अजैविक घटक) आणि जैविक घटक (मानव, प्राणी, सूक्ष्मजीव आणि वनस्पती) एकाच चौकटीत एकत्र राहतात.
खालीलपैकी कोणते बरोबर आहे ?
Assertion (A): An ecosystem is a natural resource system.
Reason (R): An ecosystem is a single concept in which the physical environment (Physical or Inorganic Factors) and biotic factors (Humans, animals, microorganisms and plants) live together in a single framework.
Which one of the following is correct?
खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर नाही/त ?
(a) 1992 मध्ये माँट्रीयल येथे पर्यावरण आणि विकास विषयक संयुक्त राष्ट्र परिषद आयोजित करण्यात आली होती.
(b) 1987 चा ब्रंटलँड अहवाल नैरोबी येथील संयुक्त राष्ट्रांच्या दुसऱ्या परिषदेशी संबंधित आहे.
(c) मानव निर्मित हवामान बदलाच्या समस्यांचे निराकरण करणे हा क्योटो प्रोटोकॉलचा उद्देश होता.
खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर नाही/त ?
(a) 1992 मध्ये माँट्रीयल येथे पर्यावरण आणि विकास विषयक संयुक्त राष्ट्र परिषद आयोजित करण्यात आली होती.
(b) 1987 चा ब्रंटलँड अहवाल नैरोबी येथील संयुक्त राष्ट्रांच्या दुसऱ्या परिषदेशी संबंधित आहे.
(c) मानव निर्मित हवामान बदलाच्या समस्यांचे निराकरण करणे हा क्योटो प्रोटोकॉलचा उद्देश होता.
Which of the following statement/s is/are not correct?
(a) UN conference on Environment and Development was held at Montreal in 1992.
(b) Bruntland Report, 1987 was related with UN second conference at Nairobi.
(c) The aim of the Kyoto Protocol was to address the problems of anthropogenic climate change.
खालील प्रमुख हरितगृह वायूंचा त्यांच्या जागतिक तापमान वाढीस कारणीभूत असणाऱ्या टक्केवारीनुसार उतरता क्रम लावा.
(1) कार्बन डायॉक्साईड, मिथेन, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू
(2) कार्बन डायॉक्साईड, मिथेन, फ्लोरिनेटेड वायू, नायट्रस ऑक्साईड
(3) मिथेन, कार्बन डायॉक्साईड, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू
(4) मिथेन, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू, कार्बन डायॉक्साईड
खालील प्रमुख हरितगृह वायूंचा त्यांच्या जागतिक तापमान वाढीस कारणीभूत असणाऱ्या टक्केवारीनुसार उतरता क्रम लावा.
(1) कार्बन डायॉक्साईड, मिथेन, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू
(2) कार्बन डायॉक्साईड, मिथेन, फ्लोरिनेटेड वायू, नायट्रस ऑक्साईड
(3) मिथेन, कार्बन डायॉक्साईड, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू
(4) मिथेन, नायट्रस ऑक्साईड, फ्लोरिनेटेड वायू, कार्बन डायॉक्साईड
Arrange the following major greenhouse gases in descending order according to the percentage of their contribution to global warming.
(1) Carbon dioxide, Methane, Nitrous oxide, Fluorinated Gases
(2) Carbon dioxide, Methane, Fluorinated Gases, Nitrous oxide
(3) Methane, Carbon dioxide, Nitrous oxide, Fluorinated Gases
(4) Methane, Nitrous oxide, Fluorinated Gases, Carbon dioxide
जीवसंहती (Biome) ही संकल्पना कोणी मांडली ?
'स्वैच्छिक क्षेत्रावरील राष्ट्रीय धोरण 2007', नुसार स्वैच्छिक संस्थान (VOs) वैशिष्ट्यांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) या संस्था खाजगी स्वरूपाच्या असून सरकारपासून स्वतंत्र असतात.
(b) या संस्थानी निर्माण केलेला नफा त्यांच्या मालकांना किंवा संचालकांना परत केला जात नाही.
(c) या संस्था स्वशासित असतात आणि त्यांचे नियंत्रण सरकारद्वारे केले जाते.
(d) या संस्था विशिष्ट ध्येय आणि उद्दिष्टे असलेल्या नोंदणीकृत संस्था किंवा अनौपचारिक गट असू शकतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे/त ?
'स्वैच्छिक क्षेत्रावरील राष्ट्रीय धोरण 2007', नुसार स्वैच्छिक संस्थान (VOs) वैशिष्ट्यांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) या संस्था खाजगी स्वरूपाच्या असून सरकारपासून स्वतंत्र असतात.
(b) या संस्थानी निर्माण केलेला नफा त्यांच्या मालकांना किंवा संचालकांना परत केला जात नाही.
(c) या संस्था स्वशासित असतात आणि त्यांचे नियंत्रण सरकारद्वारे केले जाते.
(d) या संस्था विशिष्ट ध्येय आणि उद्दिष्टे असलेल्या नोंदणीकृत संस्था किंवा अनौपचारिक गट असू शकतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे/त ?
With reference to the 'National Policy on the Voluntary Sector-2007' consider the following statements regarding the characteristics of Voluntary Organization (VOs):
(a) These organizations are private in nature and separate from the Government.
(b) They do not return profits generated to their owners or directors.
(c) They are self-governing and are controlled by the Government.
(d) They are registered organizations or informal groups with defined aims and objectives.
Which of the statements given above is/are correct?
जोड्या जुळवा.
भारतातील दारिद्र्य निर्मूलन कार्यक्रम - प्रारंभाचे वर्ष
(a) एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम - (i) 2001
(b) ग्रामीण भूमिहीन रोजगार हमी कार्यक्रम - (ii) 1989
(c) जवाहर रोजगार योजना - (iii) 1983
(d) संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजना - (iv) 1978
जोड्या जुळवा.
भारतातील दारिद्र्य निर्मूलन कार्यक्रम - प्रारंभाचे वर्ष
(a) एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम - (i) 2001
(b) ग्रामीण भूमिहीन रोजगार हमी कार्यक्रम - (ii) 1989
(c) जवाहर रोजगार योजना - (iii) 1983
(d) संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजना - (iv) 1978
Match the pairs.
Poverty Eradication Programs in India - Year of launch
(a) Integrated Rural Development Programme (IRDP) - (i) 2001
(b) Rural Landless Employment Guarantee Programme (RLEGP) - (ii) 1989
(c) Jawahar Rojgar Yojana - (iii) 1983
(d) Sampoorna Grameen Rojgar Yojana - (iv) 1978
मातृत्व लाभ अधिनियम 1961 अंतर्गत, बाळांतपणापूर्वी आणि नंतर महिलांसाठी असलेल्या रोजगार नियमाबाबत खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने अयोग्य आहे/त ?
(a) अधिनियमानुसार बाळ जन्मानंतर सहा आठवड्याची रजा अनिवार्य आहे.
(b) अधिनियमानुसार बाळांतपणापूर्वी सहा आठवडे व नंतर दहा आठवड्याची रजा अनिवार्य आहे.
(c) हा अधिनियम कर्मचाऱ्यांची किमान संख्या विचारात न घेता सर्व आस्थापनांना लागू आहे.
(d) हा अधिनियम मातृत्व लाभ व इतर लाभ प्रदान करतो.
मातृत्व लाभ अधिनियम 1961 अंतर्गत, बाळांतपणापूर्वी आणि नंतर महिलांसाठी असलेल्या रोजगार नियमाबाबत खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने अयोग्य आहे/त ?
(a) अधिनियमानुसार बाळ जन्मानंतर सहा आठवड्याची रजा अनिवार्य आहे.
(b) अधिनियमानुसार बाळांतपणापूर्वी सहा आठवडे व नंतर दहा आठवड्याची रजा अनिवार्य आहे.
(c) हा अधिनियम कर्मचाऱ्यांची किमान संख्या विचारात न घेता सर्व आस्थापनांना लागू आहे.
(d) हा अधिनियम मातृत्व लाभ व इतर लाभ प्रदान करतो.
Under the Maternity Benefit Act, 1961, which of the following statement/s is/are incorrect regarding the employment regulations for women before and after childbirth?
(a) The Act mandates six weeks of leave after childbirth.
(b) The Act mandates six weeks of leave before and ten weeks after childbirth.
(c) The Act applies to all establishments without considering minimum number of employee.
(d) The Act provides maternity and other benefits.
पहिली आणि चौथी पंचवार्षिक योजना यांचा कालावधी अनुक्रमे __ व __ आहे.
पुढील विधानांचा विचार करा :
विधान-I : 1 मार्च 2026 रोजीच्या अंदाजानुसार महाराष्ट्राची एकूण प्रक्षेपित लोकसंख्या सुमारे 12.93 कोटी आहे.
विधान-II : त्याच कालावधीत महाराष्ट्रातील नागरी लोकसंख्या ग्रामीण लोकसंख्येपेक्षा अधिक आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
पुढील विधानांचा विचार करा :
विधान-I : 1 मार्च 2026 रोजीच्या अंदाजानुसार महाराष्ट्राची एकूण प्रक्षेपित लोकसंख्या सुमारे 12.93 कोटी आहे.
विधान-II : त्याच कालावधीत महाराष्ट्रातील नागरी लोकसंख्या ग्रामीण लोकसंख्येपेक्षा अधिक आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements:
Statement-I: As per projection on 1st March 2026, the total projected population of Maharashtra is about 12.93 crore.
Statement-II: During the same period, the urban population of Maharashtra is higher than its rural population.
Which of the statement/s given above is/are correct?
खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 2017 मध्ये भारताची लोकसंख्येची घनता दक्षिण कोरियापेक्षा जास्त होती.
(b) 2017 मध्ये भारताची लोकसंख्येची घनता बांगलादेशापेक्षा कमी होती.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?
खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 2017 मध्ये भारताची लोकसंख्येची घनता दक्षिण कोरियापेक्षा जास्त होती.
(b) 2017 मध्ये भारताची लोकसंख्येची घनता बांगलादेशापेक्षा कमी होती.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?
Consider the following statements:
(a) India's population density was higher than South-Korea in 2017.
(b) India's population density was lower than Bangladesh in 2017.
Which of the statement/s given above is/are correct?
सामाजिक सुरक्षा उपाययोजना प्रामुख्याने दोन प्रमुख प्रकारामध्ये विभागल्या जातात. खालीलपैकी कोणते पर्याय ते वर्ग सर्वाधिक अचुकपणे दर्शवतात ?
(a) सामाजिक विमा
(b) सामाजिक कल्याण
(c) सामाजिक सहाय
(d) सामाजिक समावेशकता
सामाजिक सुरक्षा उपाययोजना प्रामुख्याने दोन प्रमुख प्रकारामध्ये विभागल्या जातात. खालीलपैकी कोणते पर्याय ते वर्ग सर्वाधिक अचुकपणे दर्शवतात ?
(a) सामाजिक विमा
(b) सामाजिक कल्याण
(c) सामाजिक सहाय
(d) सामाजिक समावेशकता
Social Security measures are typically divided into two main categories. Which of the following best represents these categories ?
(a) Social insurance
(b) Social welfare
(c) Social assistance
(d) Social inclusion
महाराष्ट्रातील सार्वजनिक वितरण व्यवस्था (PDS) संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा.
(a) डिसेंबर 2025 पर्यंत राज्यात एकूण 270.48 लाख शिधापत्रिकाधारक होते.
(b) 31 ऑक्टोबर 2025 रोजी राज्यात 51,636 रास्त भाव दुकाने कार्यरत होती.
(c) ऑक्टोबर 2025 पर्यंत सुमारे 1.55 कोटी कुटुंबांना आधार आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाद्वारे शिधावस्तूंचा लाभ देण्यात आला.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे/त ?
महाराष्ट्रातील सार्वजनिक वितरण व्यवस्था (PDS) संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा.
(a) डिसेंबर 2025 पर्यंत राज्यात एकूण 270.48 लाख शिधापत्रिकाधारक होते.
(b) 31 ऑक्टोबर 2025 रोजी राज्यात 51,636 रास्त भाव दुकाने कार्यरत होती.
(c) ऑक्टोबर 2025 पर्यंत सुमारे 1.55 कोटी कुटुंबांना आधार आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाद्वारे शिधावस्तूंचा लाभ देण्यात आला.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements regarding the Public Distribution System (PDS) in Maharashtra.
(a) By December 2025, there were 270.48 lakh ration card holders in the state.
(b) As of 31 October 2025, 51,636 Fair price shops were functioning in the state.
(c) By October 2025, about 1.55 crore families received food grains through Aadhaar-based biometric authentication.
Which of the statements given above is/are correct?
तेंडूलकर समितीच्या अंदाजानुसार 2004-05 मध्ये __% ग्रामीण लोकसंख्या व __% शहरी लोकसंख्या दारिद्र्यरेषेखाली होती.
खालीलपैकी कोणते जमिनीच्या उपविभागणी आणि तुकडे होण्याचे तोटे आहेत ?
(a) जमिनीची नासाडी
(b) प्रच्छन्न बेरोजगारी
(c) जमीन व्यवस्थापन सोपे करणे
(d) कमी उत्पादकता
खालीलपैकी कोणते जमिनीच्या उपविभागणी आणि तुकडे होण्याचे तोटे आहेत ?
(a) जमिनीची नासाडी
(b) प्रच्छन्न बेरोजगारी
(c) जमीन व्यवस्थापन सोपे करणे
(d) कमी उत्पादकता
Which of the following are disadvantages of subdivision and fragmentation of land holding?
(a) Wastage of Land
(b) Disguised Unemployment
(c) Easy to Land Management
(d) Low Productivity
तेंडूलकर समितीने निदर्शनास आणल्याप्रमाणे, दारिद्र्याची संकल्पना यासारख्या मूलभूत मानवी गरजांच्या संदर्भात सामाजिक वंचीततेशी संबंधित आहे.
(a) पुरेसे पोषण आवश्यक
(b) पुरेसा निवारा आवश्यक
(c) पुरेशी वस्त्र उपलब्धता आवश्यक
(d) टाळण्यायुक्त रोगांपासून सुटका आवश्यक
(e) किमान शिक्षण आवश्यक
वरीलपैकी कोणते/ता मुद्दे/दा बरोबर आहे/त ?
तेंडूलकर समितीने निदर्शनास आणल्याप्रमाणे, दारिद्र्याची संकल्पना यासारख्या मूलभूत मानवी गरजांच्या संदर्भात सामाजिक वंचीततेशी संबंधित आहे.
(a) पुरेसे पोषण आवश्यक
(b) पुरेसा निवारा आवश्यक
(c) पुरेशी वस्त्र उपलब्धता आवश्यक
(d) टाळण्यायुक्त रोगांपासून सुटका आवश्यक
(e) किमान शिक्षण आवश्यक
वरीलपैकी कोणते/ता मुद्दे/दा बरोबर आहे/त ?
As pointed out by Tendulkar Committee, the concept of poverty is associated with socially perceived deprivation with respect to basic human needs like
(a) the need to be adequately nourished
(b) the need to be reasonably sheltered
(c) the need to be decently clothed
(d) the need to escape avoidable diseases
(e) the need to be minimally educated
Which of the above point/s is/are correct?
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा 2013 संबंधी खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
(a) महिला सक्षमीकरण हे राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याचे 2013 चे वैशिष्ट्य आहे.
(b) राज्य अन्न आयोगास 2013 च्या या कायद्याचे निरीक्षण, पुनरावलोकन आणि अंमलबजावणी करण्याचे अधिकार आहेत.
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा 2013 संबंधी खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
(a) महिला सक्षमीकरण हे राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याचे 2013 चे वैशिष्ट्य आहे.
(b) राज्य अन्न आयोगास 2013 च्या या कायद्याचे निरीक्षण, पुनरावलोकन आणि अंमलबजावणी करण्याचे अधिकार आहेत.
Which of the following statement/s is/are correct regarding National Food Security Act - 2013 ?
(a) Women empowerment is a feature of the National Food Security Act - 2013.
(b) State Food Commission is monitoring, reviewing and implementing authority of this Act 2013.
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) एकूण भांडवली साठ्यामध्ये डेव्हिड पिअर्स आणि जेरमी वॉरफोर्ड यांनी मानवनिर्मित भौतिक भांडवल, मानवी भांडवल आणि पर्यावरणीय भांडवल यांचा समावेश केला आहे.
(b) डेव्हिड पिअर्स आणि जेरमी वॉरफोर्ड यांच्या मते शाश्वत विकासाचा अर्थ असा आहे की विकास प्रक्रियेत मानवनिर्मित भौतिक भांडवल, मानवी भांडवल आणि पर्यावरणीय भांडवल कमी होते.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) एकूण भांडवली साठ्यामध्ये डेव्हिड पिअर्स आणि जेरमी वॉरफोर्ड यांनी मानवनिर्मित भौतिक भांडवल, मानवी भांडवल आणि पर्यावरणीय भांडवल यांचा समावेश केला आहे.
(b) डेव्हिड पिअर्स आणि जेरमी वॉरफोर्ड यांच्या मते शाश्वत विकासाचा अर्थ असा आहे की विकास प्रक्रियेत मानवनिर्मित भौतिक भांडवल, मानवी भांडवल आणि पर्यावरणीय भांडवल कमी होते.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements:
(a) In the overall Capital Stock David Pearce and Jeremy Warford include man-made physical capital, human capital and environmental capital.
(b) According to David Pearce and Jeremy Warford, sustainable development implies that man-made physical capital, human capital and environmental capital decrease in the growth process.
Which of the statement/s given above is/are correct?
राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण, 2000 च्या उद्दिष्टांच्या संदर्भात खालील विधानाचा विचार करा.
(a) मुलींच्या विवाहास विलंब करण्यास प्रोत्साहन द्यावे, विवाह 18 वर्षापेक्षा कमी वयात न होता शक्यतो 21 वर्षानंतर व्हावा.
(b) 2030 पर्यंत स्थिर लोकसंख्या साध्य करणे हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूक आहे/त?
(1) फक्त (a) चूक आहे.
(2) फक्त (b) चूक आहे.
(3) दोन्ही (a) आणि (b) चूक आहेत.
(4) वरीलपैकी नाही
राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण, 2000 च्या उद्दिष्टांच्या संदर्भात खालील विधानाचा विचार करा.
(a) मुलींच्या विवाहास विलंब करण्यास प्रोत्साहन द्यावे, विवाह 18 वर्षापेक्षा कमी वयात न होता शक्यतो 21 वर्षानंतर व्हावा.
(b) 2030 पर्यंत स्थिर लोकसंख्या साध्य करणे हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूक आहे/त?
(1) फक्त (a) चूक आहे.
(2) फक्त (b) चूक आहे.
(3) दोन्ही (a) आणि (b) चूक आहेत.
(4) वरीलपैकी नाही
Consider the following statements in the context of aims of National Population Policy, 2000.
(a) Promote delayed marriage for girls, not earlier than age 18 and preferably after 21 years of age.
(b) The long-term objective is to achieve a stable population by 2030.
Which of the statement/s given above is/are incorrect?
खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 1950 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात उच्च उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये कोल आणि हूवर प्रतिमानने लोकसंख्या वाढ आणि आर्थिक विकास यांचा संबंध जोडला आहे.
(b) कोल आणि हूवर प्रतिमानानुसार उच्च प्रजनन क्षमतेखाली जीएनपी अधिक वेगाने वाढेल.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?
(1) फक्त (a) योग्य आहे.
(2) फक्त (b) योग्य आहे.
(3) दोन्ही (a) आणि (b) योग्य आहेत.
(4) वरीलपैकी कोणतेही नाही.
खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 1950 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात उच्च उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये कोल आणि हूवर प्रतिमानने लोकसंख्या वाढ आणि आर्थिक विकास यांचा संबंध जोडला आहे.
(b) कोल आणि हूवर प्रतिमानानुसार उच्च प्रजनन क्षमतेखाली जीएनपी अधिक वेगाने वाढेल.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?
(1) फक्त (a) योग्य आहे.
(2) फक्त (b) योग्य आहे.
(3) दोन्ही (a) आणि (b) योग्य आहेत.
(4) वरीलपैकी कोणतेही नाही.
Consider the following statements:
(a) Coale and Hoover model related to population growth and economic development in low income countries in the late fifties.
(b) Coale and Hoover model suggest that GNP would grow faster under higher fertility.
Which of the statement/s given above is/are correct?
विद्युत क्षेत्राच्या समतुल्य पृष्ठभागावरील कोणत्याही बिंदूवर त्याला विद्युत प्रभारित करण्यासाठी विद्युत क्षेत्राची दिशा काय असावी ?
(1) बाह्यकेंद्री
(2) पृष्ठभागास समांतर
(3) स्पर्शरषीय
(4) आंतरकेंद्री
विद्युत क्षेत्राच्या समतुल्य पृष्ठभागावरील कोणत्याही बिंदूवर त्याला विद्युत प्रभारित करण्यासाठी विद्युत क्षेत्राची दिशा काय असावी ?
(1) बाह्यकेंद्री
(2) पृष्ठभागास समांतर
(3) स्पर्शरषीय
(4) आंतरकेंद्री
What is the direction of electric field for a point charge at any point on its equipotential surface?
(1) Radial outward
(2) Parallel to the surface
(3) Tangential
(4) Radial inward
प्रति युनिट वेळेत पृष्ठभागातून जाणाऱ्या (वाहणाऱ्या) निव्वळ विद्युतभाराला ____ म्हणतात.
(1) विद्युत प्रवाह
(2) संभाव्य फरक
(3) व्होल्टेज फरक
(4) प्रभार गती
प्रति युनिट वेळेत पृष्ठभागातून जाणाऱ्या (वाहणाऱ्या) निव्वळ विद्युतभाराला ____ म्हणतात.
(1) विद्युत प्रवाह
(2) संभाव्य फरक
(3) व्होल्टेज फरक
(4) प्रभार गती
The net electric charge that passes through the surface per unit time is called ____
(1) electric current
(2) potential difference
(3) voltage difference
(4) charge motion
भौतिक प्रमाण आणि त्यांचे परिमाण यांच्या योग्य जोड्या लावा.
स्तंभ - 1
(a) पारगम्यता (Permeability) (μ₀)
(b) चिकटपणाचा गुणांक (Coefficient of Viscocity) (η)
(c) प्लॅकचा स्थिरांक (Planck's Constant) (h)
स्तंभ - II
(i) ML²T⁻¹
(ii) MLT⁻²I⁻²
(iii) ML⁻¹T⁻¹
(जिथे M म्हणजे वस्तुमान, L म्हणजे लांबी, T म्हणजे वेळ आणि I म्हणजे विद्युतप्रवाह).
भौतिक प्रमाण आणि त्यांचे परिमाण यांच्या योग्य जोड्या लावा.
स्तंभ - 1
(a) पारगम्यता (Permeability) (μ₀)
(b) चिकटपणाचा गुणांक (Coefficient of Viscocity) (η)
(c) प्लॅकचा स्थिरांक (Planck's Constant) (h)
स्तंभ - II
(i) ML²T⁻¹
(ii) MLT⁻²I⁻²
(iii) ML⁻¹T⁻¹
(जिथे M म्हणजे वस्तुमान, L म्हणजे लांबी, T म्हणजे वेळ आणि I म्हणजे विद्युतप्रवाह).
Match the quantities in Column - I with their dimensions in the Column - II.
Column - I
(a) Permeability (μ₀)
(b) Coefficient of Viscosity (η)
(c) Planck's Constant (h)
Column - II
(i) ML²T⁻¹
(ii) MLT⁻²I⁻²
(iii) ML⁻¹T⁻¹
(Where M is mass, L is length, T is time and I is the current).
जर माध्यमाचा अपवर्तनांक दुहेरी अंतर्वक्र किंवा दुहेरी बहिर्वक्र भिंगाच्या अपवर्तनांकापेक्षा जास्त असेल तर भिंगाची नाभिय लांबी ____ होते.
थर्मोडायनॅमिक्सच्या नियम दोन नुसार हीट इंजीनची कार्यक्षमता किती असते ?
जेव्हा न्युक्लिऑनचे भ्रमण समांतर असते, तेव्हा अणुकेंद्रीय बलाचे वर्तन कसे असते ?
खालीलपैकी कोणत्या जीवांच्या पडद्यामध्ये असंतृप्त फॉस्फोलिपिड्सचे प्रमाण सर्वाधिक असेल याचा अंदाज लावा ?
असे अंगक निवडा ज्यामध्ये स्वतःचे DNA आणि 70S रायबोझोम असतात परंतु ते युकॅरियोटिक पेशींमध्ये आढळते.
'अपोमिक्सिस' हे एक प्रकारचे पुनरुत्पादन आहे ज्यामुळे ____ चा विकास होतो.
जंपिंग जीन्स बद्दल योग्य विधाने ओळखा :
(a) हे जीन्स आहेत जे त्यांची जागा बदलु शकतात.
(b) यांना ट्रान्सपोसन्स असेही म्हणतात.
(c) बार्बरा मॅकक्लिंटॉक यांनी 1965 मध्ये हे प्रथम शोधले होते.
जंपिंग जीन्स बद्दल योग्य विधाने ओळखा :
(a) हे जीन्स आहेत जे त्यांची जागा बदलु शकतात.
(b) यांना ट्रान्सपोसन्स असेही म्हणतात.
(c) बार्बरा मॅकक्लिंटॉक यांनी 1965 मध्ये हे प्रथम शोधले होते.
Identify the correct statements about jumping genes.
(a) These are genes that can change their positions.
(b) These are also called transposons.
(c) These were firstly discovered by Barbara McClintock in 1965.
मार्शुपिअल्स व प्लासेंटल मॅमल्स हे उत्क्रांतीचे कोणते उदाहरण दर्शवितात ?
पॉलिपेप्टाइड हार्मोन कॅल्सीटोनीन (CT) ____ ग्रंथीच्या पॅराफोलिक्युलर पेशींद्वारे तयार केला जातो.
HIV संसर्गाच्या कोणत्या टप्प्यात AIDS ची लक्षणे साधारणपणे दिसू लागतात ?
खालीलपैकी कोणते नैसर्गिक वनस्पती संप्रेरक नाही ?
एकमेकांत न मिसळणाऱ्या दोन द्रवापैकी एका द्रवाचे दुसऱ्या द्रवामध्ये केलेल्या कोलॉइडल प्रसारणास ____ म्हणतात
(1) द्रावण
एकमेकांत न मिसळणाऱ्या दोन द्रवापैकी एका द्रवाचे दुसऱ्या द्रवामध्ये केलेल्या कोलॉइडल प्रसारणास ____ म्हणतात
(1) द्रावण
दिलेल्या पर्यायापैकी खनिज आम्ल/आम्ले ओळखा :
(a) ऑक्झेंलिक आम्ल
(b) सल्फ्यूरिक आम्ल
(c) नायट्रिक आम्ल
(d) हायड्रोक्लोरिक आम्ल
दिलेल्या पर्यायापैकी खनिज आम्ल/आम्ले ओळखा :
(a) ऑक्झेंलिक आम्ल
(b) सल्फ्यूरिक आम्ल
(c) नायट्रिक आम्ल
(d) हायड्रोक्लोरिक आम्ल
Identify the mineral acid/acids from following acids:
(a) Oxalic acid
(b) Sulphuric acid
(c) Nitric acid
(d) Hydrochloric acid
क्लोरोॲम्फीनीकॉल हे ____ आहे.
(a) संकीर्ण श्रेणीचे (Narrow spectrum) प्रतिजीवक
(b) विस्तृत श्रेणीचे (Broad spectrum) प्रतिजीवक
(c) मर्यादित श्रेणीचे (Limited spectrum) प्रतिजीवक
(d) जंतुनाशक औषध
क्लोरोॲम्फीनीकॉल हे ____ आहे.
(a) संकीर्ण श्रेणीचे (Narrow spectrum) प्रतिजीवक
(b) विस्तृत श्रेणीचे (Broad spectrum) प्रतिजीवक
(c) मर्यादित श्रेणीचे (Limited spectrum) प्रतिजीवक
(d) जंतुनाशक औषध
Chloramphenicol is a ____
(a) Narrow spectrum antibiotic
(b) Broad spectrum antibiotic
(c) Limited spectrum antibiotic
(d) Antiseptic drug
खालीलपैकी कोणत्या मूलद्रव्याची विद्युतऋणता (electronegativity) सर्वात जास्त आहे ?
कोणत्याही ॲलोट्रापिक स्वरूपातील सर्व मूलद्रव्यांची ऑक्सिडेशन स्थिती ____ असते.
खालीलपैकी कोणता घटक साध्या लिगँड्स बरोबर उदा. हेलाईड्स (Halides) बरोबर समन्वय संयुग निर्माण करतो ?
कोणत्या समापन (चर्चा समाप्ती) प्रस्तावा अंतर्गत, फक्त महत्त्वाचे कलम चर्चेसाठी आणि मतदानासाठी घेतले जातात आणि मध्यवर्ती कलमे वगळली जातात आणि मंजूर झाल्याचे गृहित धरले जातात ?
खालीलपैकी अयोग्य कथन ओळखा :
राज्याच्या महाअधिवक्त्याचे पारिश्रमिक (remuneration) कोण निर्धारित करतात ?
खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा :
(a) उच्च न्यायालयाकडून कनिष्ठ न्यायालय किंवा न्यायाधिकरणाला प्रतिषेध आदेश जारी केला जातो आणि त्याचा उद्देश त्यांच्या अधिकार क्षेत्राबाहेर जाण्यापासून प्रतिबंध आदेश देणे आहे.
(b) प्रतिषेध आदेश प्रशासकीय संस्थाविरुद्ध जारी केला जावू शकतो.
(c) प्रतिषेध आदेश न्यायिक व अर्धन्यायिक संस्थाविरुद्ध जारी केला जावू शकतो.
खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा :
(a) उच्च न्यायालयाकडून कनिष्ठ न्यायालय किंवा न्यायाधिकरणाला प्रतिषेध आदेश जारी केला जातो आणि त्याचा उद्देश त्यांच्या अधिकार क्षेत्राबाहेर जाण्यापासून प्रतिबंध आदेश देणे आहे.
(b) प्रतिषेध आदेश प्रशासकीय संस्थाविरुद्ध जारी केला जावू शकतो.
(c) प्रतिषेध आदेश न्यायिक व अर्धन्यायिक संस्थाविरुद्ध जारी केला जावू शकतो.
Select the correct statements from the following:
(a) Prohibition is issued by a Higher Court to a Lower Court or tribunal and is intended to prohibit it from exceeding its jurisdiction.
(b) Writ of prohibition can be issued against administrative agencies.
(c) Writ of prohibition is issued against judicial and quasi judicial bodies.
खालीलपैकी चुकीचे विधान/ने कोणते आहे ?
(a) बी.एन. राव हे घटना समितीचे सल्लागार होते.
(b) बी.एन. राव यांनी घटनेचा मसुदा ऑक्टोबर, 1947 मध्ये तयार केला.
(c) बी.एन. राव यांनी तयार केलेल्या घटनेच्या मसुद्यामध्ये 310 कलमे व 8 अनुसूची होत्या.
(d) बी.एन. राव यांनी तयार केलेल्या घटनेच्या मसुद्यामध्ये 243 कलमे व 13 अनुसूची होत्या.
खालीलपैकी चुकीचे विधान/ने कोणते आहे ?
(a) बी.एन. राव हे घटना समितीचे सल्लागार होते.
(b) बी.एन. राव यांनी घटनेचा मसुदा ऑक्टोबर, 1947 मध्ये तयार केला.
(c) बी.एन. राव यांनी तयार केलेल्या घटनेच्या मसुद्यामध्ये 310 कलमे व 8 अनुसूची होत्या.
(d) बी.एन. राव यांनी तयार केलेल्या घटनेच्या मसुद्यामध्ये 243 कलमे व 13 अनुसूची होत्या.
Which of the following statement/s is/are incorrect?
(a) B.N. Rau was advisor of the Constituent Assembly.
(b) B.N. Rau prepared draft Constitution in October, 1947.
(c) A draft Constitution prepared by B.N. Rau contained 310 Articles and 8 Schedules.
(d) A draft Constitution prepared by B.N. Rau contained 243 Articles and 13 Schedules.
भारतीय राज्यघटनेतील बाराव्या अनुसूचीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या बाबींचा समावेश केला आहे ?
(a) कलात्मक दृष्टीकोणाचे प्रवर्धन, अग्निशमन सेवा
(b) दहनभूमी व विद्युत दाहिनी
(c) बाजार व जत्रा, ग्रामीण गृहनिर्माण
(d) अपंग व मतिमंद यांच्या हितसंबंधाचे संरक्षण, पर्यावरणाचे संरक्षण
भारतीय राज्यघटनेतील बाराव्या अनुसूचीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या बाबींचा समावेश केला आहे ?
(a) कलात्मक दृष्टीकोणाचे प्रवर्धन, अग्निशमन सेवा
(b) दहनभूमी व विद्युत दाहिनी
(c) बाजार व जत्रा, ग्रामीण गृहनिर्माण
(d) अपंग व मतिमंद यांच्या हितसंबंधाचे संरक्षण, पर्यावरणाचे संरक्षण
Which of the following matters are included in the 12th schedule of the Constitution of India?
(a) Promotion of artistic vision, fire fighting services
(b) Cremation ground and electric crematorium
(c) Market & fairs, rural housing
(d) Protection of the interest of the handicapped and mentally retarded, protection of the environment.
मूलभूत कर्तव्ये प्रभावीपणे पार पाडण्यासाठी, संविधानाच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यासाठी राष्ट्रीय आयोगाने शिफारस केली आहे,
(a) निवडणूकीत मतदान करण्याचे कर्तव्य
(b) कर भरणे
(c) औद्योगिक संस्थाचे त्यांच्या कर्मचाऱ्यांच्या मुलांना शिक्षण देणे, हे कर्तव्य आहे
(d) मुलांच्या शिक्षण, शारीरिक आणि नैतिक कल्याणाच्या बाबतीत कौटुंबिक मूल्यांची आणि जबाबदार पालकत्वाची भावना जोपासणे
मूलभूत कर्तव्ये प्रभावीपणे पार पाडण्यासाठी, संविधानाच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यासाठी राष्ट्रीय आयोगाने शिफारस केली आहे,
(a) निवडणूकीत मतदान करण्याचे कर्तव्य
(b) कर भरणे
(c) औद्योगिक संस्थाचे त्यांच्या कर्मचाऱ्यांच्या मुलांना शिक्षण देणे, हे कर्तव्य आहे
(d) मुलांच्या शिक्षण, शारीरिक आणि नैतिक कल्याणाच्या बाबतीत कौटुंबिक मूल्यांची आणि जबाबदार पालकत्वाची भावना जोपासणे
The National Commission to review the working of the Constitution has recommended that for effectuating fundamental duties are
(a) Duty to vote at elections
(b) To pay taxes
(c) Duty of industrial organisations to provide education to children of their employees
(d) To foster a spirit of family values and responsible parenthood in the matter of education, physical and moral well-being of children
संसदेच्या सार्वजनिक उपक्रम समितीबाबत खालीलपैकी चुकीचे विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) पंडित नेहरू यांनी या समितीच्या निर्मितीची शिफारस 1963 मध्ये केली.
(b) लोकसभामधून निवडून आलेल्या सदस्यामधूनच या समितीचा अध्यक्ष निवडला जातो.
(c) 1974 पासून लोकसभामधून 15 तर राज्यसभामधून 7 सदस्य या समितीवर निवडले जातात.
(d) या समितीच्या सदस्यांचा कार्यकाल दोन वर्षाचा असतो.
संसदेच्या सार्वजनिक उपक्रम समितीबाबत खालीलपैकी चुकीचे विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) पंडित नेहरू यांनी या समितीच्या निर्मितीची शिफारस 1963 मध्ये केली.
(b) लोकसभामधून निवडून आलेल्या सदस्यामधूनच या समितीचा अध्यक्ष निवडला जातो.
(c) 1974 पासून लोकसभामधून 15 तर राज्यसभामधून 7 सदस्य या समितीवर निवडले जातात.
(d) या समितीच्या सदस्यांचा कार्यकाल दोन वर्षाचा असतो.
Which of the following statement/s is incorrect about Committee on Public Undertakings of the Parliament?
(a) Pandit Nehru recommended the creation of this Committee in 1963.
(b) The Chairman of this Committee is appointed only from amongst its members who are drawn from the Lok Sabha.
(c) From, 1974, 15 members are elected from Lok Sabha and 7 members are elected from Rajya Sabha on this Committee.
(d) The tenure of members of this Committee is two years.
पुढील विधानांपैकी राष्ट्रपतींच्या नकाराधिकारसंबंधी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
(a) राष्ट्रपती विधेयकाला त्यांची संमती राखून ठेवू शकतात.
(b) राज्यपाल त्यांना योग्य/उचित वाटेल असे विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखीव ठेवू शकतात.
(c) राष्ट्रपती संसदेकडे पुनर्विचारार्थ विधेयक दोन्ही सभागृहांना संदेशसह पाठवू शकतात.
पुढील विधानांपैकी राष्ट्रपतींच्या नकाराधिकारसंबंधी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
(a) राष्ट्रपती विधेयकाला त्यांची संमती राखून ठेवू शकतात.
(b) राज्यपाल त्यांना योग्य/उचित वाटेल असे विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखीव ठेवू शकतात.
(c) राष्ट्रपती संसदेकडे पुनर्विचारार्थ विधेयक दोन्ही सभागृहांना संदेशसह पाठवू शकतात.
Which of the following statements about Veto power of President are correct?
(a) He/she can withholds his/her assent to the bill.
(b) Governor may reserve a bill for consideration of the President in any case he/she thinks fit.
(c) President can return bill to Parliament for reconsideration with message to both houses.
पुढील विधानांमधून आंतरराज्यीय परिषदांसंबंधी योग्य विधाने शोधा :
(a) याचा उल्लेख अनुच्छेद क्रमांक 263 मध्ये आहे.
(b) याची स्थापना करण्याचा राष्ट्रपतींना अधिकार आहे.
(c) भारताच्या राष्ट्रपतींनी या अधिकाराचा आजवर वापर केलेला नाही आणि अनुच्छेद क्रमांक 263 अंतर्गत आजवर कोणतीही आंतरराज्य परिषद स्थापन केलेली नाही.
पुढील विधानांमधून आंतरराज्यीय परिषदांसंबंधी योग्य विधाने शोधा :
(a) याचा उल्लेख अनुच्छेद क्रमांक 263 मध्ये आहे.
(b) याची स्थापना करण्याचा राष्ट्रपतींना अधिकार आहे.
(c) भारताच्या राष्ट्रपतींनी या अधिकाराचा आजवर वापर केलेला नाही आणि अनुच्छेद क्रमांक 263 अंतर्गत आजवर कोणतीही आंतरराज्य परिषद स्थापन केलेली नाही.
Find the correct statements regarding Inter-State Council.
(a) It is mentioned in the article 263.
(b) The President is empowered to establish it.
(c) The President of India has never exercised this power and has not so far established any such Inter-State Council under power of article 263.
खालीलपैकी योग्य विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) के.सी. व्हीअर यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'अर्ध-संघराज्य' आहे.
(b) मोरिस जोन्स यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'सौदेबाजी संघराज्य' आहे.
(c) सी.एफ. स्ट्राँग यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'कमी संघराज्य' आहे.
(d) ग्रॅनव्हिल ऑस्टीन यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'सहकार्याचे संघराज्य' आहे.
खालीलपैकी योग्य विधान/ने कोणती आहेत ?
(a) के.सी. व्हीअर यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'अर्ध-संघराज्य' आहे.
(b) मोरिस जोन्स यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'सौदेबाजी संघराज्य' आहे.
(c) सी.एफ. स्ट्राँग यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'कमी संघराज्य' आहे.
(d) ग्रॅनव्हिल ऑस्टीन यांच्या मते, भारतीय संघराज्य हे 'सहकार्याचे संघराज्य' आहे.
Which of the following statement/s are correct ?
(a) According to K.C. Wheare, Indian Federalism is 'quasi-federal'.
(b) According to Morris Jones, Indian Federalism is 'bargaining federalism'.
(c) According to C.F. Strong, Indian Federalism is 'less federalism'.
(d) According to Granville Austin, Indian Federalism is 'Cooperative federalism'.
संसदेच्या साध्या बहुमताद्वारे खालील प्रकारच्या घटनादुरुस्त्या करता येतात. योग्य विधान/ने निवडा.
(a) नवीन घटकराज्यांची निर्मिती करणे.
(b) राष्ट्रपतींच्या वेतन व भत्त्याबाबत दुरुस्ती करणे.
(c) राज्याच्या धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्वामध्ये दुरुस्ती करणे.
(d) मतदार संघांचे परिसीमन करणे.
संसदेच्या साध्या बहुमताद्वारे खालील प्रकारच्या घटनादुरुस्त्या करता येतात. योग्य विधान/ने निवडा.
(a) नवीन घटकराज्यांची निर्मिती करणे.
(b) राष्ट्रपतींच्या वेतन व भत्त्याबाबत दुरुस्ती करणे.
(c) राज्याच्या धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्वामध्ये दुरुस्ती करणे.
(d) मतदार संघांचे परिसीमन करणे.
According to simple majority of the Parliament which types of Constitutional Amendments shall be made? Choose correct statement/s.
(a) Establishment of new States.
(b) Amendment related to President's emoluments and allowances.
(c) Amendment related to Directive Principles to State Policy.
(d) Delimitation of Constituencies.
भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणते कलम भारताच्या नियंत्रक आणि महालेखापरिक्षकाचे (CAG) स्वतंत्र पद स्थापित करते ?
परदेशातील भारतीय नागरीकांना दुहेरी नागरिकत्व देण्याची तरतूद फक्त काही विशिष्ट देशांमध्ये असलेल्यांनाच लागू होते. ते देश आहेत :
भारतीय राज्यघटनेतील खालील कलमे आणि संबंधित विषय यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
विषय - कलम
(a) गाहाण्यांच्या निवारणासाठी केलेल्या अभिवेदनामध्ये वापरावयाची भाषा - (i) 350 क
(b) प्राथमिक स्तरावर मातृभाषेतून शिक्षणाच्या सोयी - (ii) 351
(c) भाषिक अल्पसंख्यांक समाजांकरिता विशेष अधिकारी - (iii) 350
(d) हिन्दी भाषेच्या विकासासाठी निर्देश - (iv) 350 ख
भारतीय राज्यघटनेतील खालील कलमे आणि संबंधित विषय यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
विषय - कलम
(a) गाहाण्यांच्या निवारणासाठी केलेल्या अभिवेदनामध्ये वापरावयाची भाषा - (i) 350 क
(b) प्राथमिक स्तरावर मातृभाषेतून शिक्षणाच्या सोयी - (ii) 351
(c) भाषिक अल्पसंख्यांक समाजांकरिता विशेष अधिकारी - (iii) 350
(d) हिन्दी भाषेच्या विकासासाठी निर्देश - (iv) 350 ख
Match the correct pairs of the following articles of the Constitution of India with the subject.
Subject - Articles
(a) Language to be used in the complaint for redressal of grievances - (i) 350 A
(b) Facilities for education in mother tongue at primary level - (ii) 351
(c) Special officer for linguistic minority communities - (iii) 350
(d) Directive for development of Hindi Language - (iv) 350 B
चाबहार बंदराच्या संदर्भात योग्य विधान/ने ओळखा :
(a) इराणमधील चाबहार बंदरामुळे भारताला पाकिस्तानला वगळून थेट अफगाणिस्तानपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग उपलब्ध होतो.
(b) चाबहार बंदर हे चीनने पाकिस्तानमध्ये विकसित केलेल्या कराची बंदराला धोरणात्मक तोल (Strategic counterweight) देणारे ठरते.
(c) चाबहार बंदराच्या संचालन आणि विकासासाठी स्थापन करण्यात आलेली विशेष उद्देशीय संस्था (Special purpose vehicle) म्हणजे इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड आहे.
(d) 2026-27 च्या अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी कोणत्याही निधीची तरतूद करण्यात आलेली नाही.
वरीलपैकी कोणते विधाने योग्य आहेत ?
चाबहार बंदराच्या संदर्भात योग्य विधान/ने ओळखा :
(a) इराणमधील चाबहार बंदरामुळे भारताला पाकिस्तानला वगळून थेट अफगाणिस्तानपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग उपलब्ध होतो.
(b) चाबहार बंदर हे चीनने पाकिस्तानमध्ये विकसित केलेल्या कराची बंदराला धोरणात्मक तोल (Strategic counterweight) देणारे ठरते.
(c) चाबहार बंदराच्या संचालन आणि विकासासाठी स्थापन करण्यात आलेली विशेष उद्देशीय संस्था (Special purpose vehicle) म्हणजे इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड आहे.
(d) 2026-27 च्या अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी कोणत्याही निधीची तरतूद करण्यात आलेली नाही.
वरीलपैकी कोणते विधाने योग्य आहेत ?
State the correct statement regarding Chabahar Port.
(a) Chabahar port in Iran gives India direct access to Afghanistan, by passing Pakistan.
(b) Chabahar port provides a strategic counterweight to China, which has built Karachi port in Pakistan.
(c) India Ports Global Limited is the special purpose vehicle created to operate and develop the Chabahar Port.
(d) The 2026-27 budget has not allocated any funds for the Chabahar Port.
Which of the above statements are correct?
खालीलपैकी कोण चिलीचे 38 वे राष्ट्राध्यक्ष बनले आहेत ?
प्रधानमंत्री धन-धान्य कृषी योजने बाबत खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा :
(a) केंद्रीय मंत्रिमंडळाने प्रधानमंत्री धन-धान्य योजनेला मंजूरी 16 जुलै 2025 रोजी दिली.
(b) योजनेमध्ये निम्न उत्पादकता, निम्न पीक सघनता, निम्न ऋण वितरण हे 100 जिल्ह्यांच्या निवडीचे आधार आहे.
(c) योजनेचे संचालन चतुस्तरीय कार्यान्वयन संरचनेच्या माध्यमातून केले जाईल.
प्रधानमंत्री धन-धान्य कृषी योजने बाबत खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा :
(a) केंद्रीय मंत्रिमंडळाने प्रधानमंत्री धन-धान्य योजनेला मंजूरी 16 जुलै 2025 रोजी दिली.
(b) योजनेमध्ये निम्न उत्पादकता, निम्न पीक सघनता, निम्न ऋण वितरण हे 100 जिल्ह्यांच्या निवडीचे आधार आहे.
(c) योजनेचे संचालन चतुस्तरीय कार्यान्वयन संरचनेच्या माध्यमातून केले जाईल.
Select the correct statements from the following about PM Dhan-Dhaanya Krishi Yojana.
(a) The Union Cabinet approved the PM Dhan-Dhaanya Krishi Yojana on 16th July, 2025.
(b) The scheme identifies 100 districts based on low productivity, low cropping intensity and less credit disbursement.
(c) The scheme will be governed through a four-tier implementation structure.
जोड्या लावा (नोबेल पुरस्कार, 2025)
'अ'
(a) इलेक्ट्रीक सर्किटमध्ये मॅक्रोस्कोपिक क्वांटम मेकॅनिकल टनेलींग आणि एनर्जी क्वांटायझेशनचा शोध
(b) धातू-सेंद्रिय फ्रेमवर्क म्हणून विकास
(c) परिधीय रोगप्रतिकारक सहनशीलतेशी संबंधित शोध
(d) व्हेनेझुएलाच्या लोकांसाठी लोकशाही हक्कांचा प्रचार
'ब'
(i) मारिया कॅरिना माचाडो
(ii) फ्रेड रॅम्सडेल
(iii) रिचर्ड रॉबसन
(iv) जॉन क्लार्क
जोड्या लावा (नोबेल पुरस्कार, 2025)
'अ'
(a) इलेक्ट्रीक सर्किटमध्ये मॅक्रोस्कोपिक क्वांटम मेकॅनिकल टनेलींग आणि एनर्जी क्वांटायझेशनचा शोध
(b) धातू-सेंद्रिय फ्रेमवर्क म्हणून विकास
(c) परिधीय रोगप्रतिकारक सहनशीलतेशी संबंधित शोध
(d) व्हेनेझुएलाच्या लोकांसाठी लोकशाही हक्कांचा प्रचार
'ब'
(i) मारिया कॅरिना माचाडो
(ii) फ्रेड रॅम्सडेल
(iii) रिचर्ड रॉबसन
(iv) जॉन क्लार्क
Match the pairs: (Nobel Prize, 2025)
Column A:
(a) Discovery of macroscopic quantum mechanical tunelling and energy quantisation in an electric circuit
(b) The development of metal-organic frameworks
(c) Discoveries concerning peripheral immune tolerance
(d) Promoting democratic rights for the people of Venezuela
Column B:
(i) Maria Corina Machado
(ii) Fred Ramsdell
(iii) Richard Robson
(iv) John Clarke
खालीलपैकी योग्य व अयोग्य कथन/ने ओळखा :
(a) 31वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान कांग्रेस (NCSC) 3 ते 6 जानेवारी, 2026 दरम्यान भोपाळ, मध्यप्रदेश येथे आयोजित करण्यात आली होती.
(b) 31वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान कांग्रेस (NCSC) ही 'आरोग्य आणि कल्याणासाठी परिसंस्था समजून घेणे' या संकल्पनेवर आयोजित करण्यात आली होती.
खालीलपैकी योग्य व अयोग्य कथन/ने ओळखा :
(a) 31वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान कांग्रेस (NCSC) 3 ते 6 जानेवारी, 2026 दरम्यान भोपाळ, मध्यप्रदेश येथे आयोजित करण्यात आली होती.
(b) 31वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान कांग्रेस (NCSC) ही 'आरोग्य आणि कल्याणासाठी परिसंस्था समजून घेणे' या संकल्पनेवर आयोजित करण्यात आली होती.
Select the correct and incorrect statement/s from the following:
(a) The 31st National Children's Science Congress (NCSC) was held in Bhopal, Madhya Pradesh from 3rd to 6th January, 2026.
(b) The 31st National Children's Science Congress (NCSC) was held on theme "Understanding ecosystem for Health and Wellbeing".
गोव्याच्या मुख्यमंत्र्यांनी प्रस्तावित केलेला तिसरा नवा जिल्हा पुढीलपैकी कोणता आहे ?
भारताचा आर्थिक अहवाल 2025-26 नुसार :
(a) भारतातील स्थलांतरित ज्या देशांना प्राधान्य देतात त्या देशांमध्ये स्थलांतर नियंत्रणात वाढ झाल्यास परदेशातून येणाऱ्या रकमेच्या (remittances) वाढीचा वेग कमी होऊ शकतो.
(b) जागतिक व्यापारावर भूराजकीय (geopolitical) सरेखन आणि आर्थिक राज्यकारभाराचा (Economic state craft) प्रभाव वाढत आहे.
(c) जागतिक स्तरावरील व्यापार धोरण संरक्षणवादी (protectionist) आणि प्रतिक्रियात्मक (retaliatory) शुल्कांद्वारे प्रभावित होत आहे.
(d) भूराजकीय आर्थिक (geoeconomic) घटक आता द्विपक्षीय व्यापाराच्या महत्त्वाच्या नमुन्यांच्या घडणीत निर्णायक ठरत आहेत.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहेत ?
भारताचा आर्थिक अहवाल 2025-26 नुसार :
(a) भारतातील स्थलांतरित ज्या देशांना प्राधान्य देतात त्या देशांमध्ये स्थलांतर नियंत्रणात वाढ झाल्यास परदेशातून येणाऱ्या रकमेच्या (remittances) वाढीचा वेग कमी होऊ शकतो.
(b) जागतिक व्यापारावर भूराजकीय (geopolitical) सरेखन आणि आर्थिक राज्यकारभाराचा (Economic state craft) प्रभाव वाढत आहे.
(c) जागतिक स्तरावरील व्यापार धोरण संरक्षणवादी (protectionist) आणि प्रतिक्रियात्मक (retaliatory) शुल्कांद्वारे प्रभावित होत आहे.
(d) भूराजकीय आर्थिक (geoeconomic) घटक आता द्विपक्षीय व्यापाराच्या महत्त्वाच्या नमुन्यांच्या घडणीत निर्णायक ठरत आहेत.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहेत ?
According to the Economic Survey of India 2025-26:
(a) An increase in immigration control across countries favoured by Indian emigrants may reduce the growth in remittances.
(b) Global trade is being increasingly influenced by Geopolitical alignments and economic statecraft.
(c) Trade policy at the global level is driven by protectionist and retaliatory tariffs.
(d) Geoeconomic factors are now critical determinants in shaping key bilateral trade patterns.
Which of the above statement is / are correct ?
श्री. सुरेश कलमाडी यांनी कोणत्या काळात 'आशियाई ॲथलेटिक्स संघटनेचे' अध्यक्षपद भूषविले ?
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान आधारित उपायांद्वारे लैंगिक समानता वाढवण्यासाठी आणि महिलांचे सक्षमीकरण साधण्यासाठी पुढीलपैकी कोणत्या राज्यामध्ये महिला तंत्रज्ञान केंद्र (WTPs) स्थापन करण्यात आले आहेत ?
(a) गुजरात
(b) तामीळनाडू
(c) सिक्कीम
(d) महाराष्ट्र
(e) उत्तर प्रदेश
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान आधारित उपायांद्वारे लैंगिक समानता वाढवण्यासाठी आणि महिलांचे सक्षमीकरण साधण्यासाठी पुढीलपैकी कोणत्या राज्यामध्ये महिला तंत्रज्ञान केंद्र (WTPs) स्थापन करण्यात आले आहेत ?
(a) गुजरात
(b) तामीळनाडू
(c) सिक्कीम
(d) महाराष्ट्र
(e) उत्तर प्रदेश
Women Technology Parks (WTPs) have been set up in which of the following states to promote gender equality and empower women through science and technology based solutions.
(a) Gujarat
(b) Tamilnadu
(c) Sikkim
(d) Maharashtra
(e) Uttar Pradesh
ब्राझिलच्या ब्रिक्स चेअरशिप, 2025 च्या प्रमुख प्राधान्यांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश आहे :
(a) जागतिक आरोग्य सहकार्य
(b) हवामान बदल
(c) महिला मुक्तीला प्रोत्साहन
(d) बहुस्तरीय व्यवस्थेत सुधारणा
(e) व्यापार, गुंतवणूक व वित्त
ब्राझिलच्या ब्रिक्स चेअरशिप, 2025 च्या प्रमुख प्राधान्यांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश आहे :
(a) जागतिक आरोग्य सहकार्य
(b) हवामान बदल
(c) महिला मुक्तीला प्रोत्साहन
(d) बहुस्तरीय व्यवस्थेत सुधारणा
(e) व्यापार, गुंतवणूक व वित्त
The flagship priorities of the Brazil's BRICS Chairship, 2025 includes the following:
(a) Global Health Cooperation
(b) Climate change
(c) Promotion of women's emancipation
(d) Reform of the Multilateral System
(e) Trade, Investment and Finance
खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
(a) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) देशभरातील शैक्षणिक संस्थांना क्रमवारी देण्यासाठी एक पद्धतशीर प्रणाली प्रदान करतो.
(b) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) ची सुरुवात 2020 साली करण्यात आली.
(c) ही क्रमवारी पाच निकषांच्या आधारे निश्चित केली जाते.
(d) सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (SDGs) या श्रेणीमध्ये इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ तंत्रज्ञान मद्रास प्रथम क्रमांकावर आहे.
खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
(a) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) देशभरातील शैक्षणिक संस्थांना क्रमवारी देण्यासाठी एक पद्धतशीर प्रणाली प्रदान करतो.
(b) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) ची सुरुवात 2020 साली करण्यात आली.
(c) ही क्रमवारी पाच निकषांच्या आधारे निश्चित केली जाते.
(d) सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (SDGs) या श्रेणीमध्ये इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ तंत्रज्ञान मद्रास प्रथम क्रमांकावर आहे.
Which of the following statement/s given is/are correct?
(a) The National Institutional Ranking Framework provides a methodology to rank educational institutions across the country.
(b) The National Institutional Ranking Framework (NIRF) was launched in 2020.
(c) The ranking is based on five parameters.
(d) Indian Institute of Technology Madras tops in the Sustainable Development Goals (SDGs) category.
नवी दिल्ली येथे आयोजित 'वर्ल्ड पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रॅन्ड प्रिक्स 2026' मध्ये भारताने किती सुवर्ण, रौप्य आणि कास्य पदके जिंकली ?
भारतातील अभिजात भाषांचा त्यांना मिळालेल्या मान्यतेनुसार योग्य क्रम लावा :
(a) तेलगू
(b) संस्कृत
(c) पाली
(d) ओडिया
(e) तामीळ
भारतातील अभिजात भाषांचा त्यांना मिळालेल्या मान्यतेनुसार योग्य क्रम लावा :
(a) तेलगू
(b) संस्कृत
(c) पाली
(d) ओडिया
(e) तामीळ
Arrange the classical languages of India in an appropriate order as per their recognition.
(a) Telugu
(b) Sanskrit
(c) Pali
(d) Odia
(e) Tamil
7 व्या वेतन आयोगाची मुदत 1 जानेवारी 2026 रोजी संपण्यापूर्वीच आपला आठवा राज्य वेतन आयोग स्थापन करणारे पहिले भारतीय राज्य कोणते ठरले आहे ?
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहेत ?
(a) जागतिक बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक अहवाल जागतिक बँकेद्वारे प्रकाशित केला जातो.
(b) 2025 चा अहवाल दारिद्र्य आणि हवामान बदल यांमधील संबंधावर केंद्रित आहे.
(c) 2025 च्या अहवालात चार प्रमुख हवामान संबंधित धोके अतितापमान (High heat), दुष्काळ (drought), पूर (flood) आणि वायुप्रदूषण (Air pollution) यांचा अभ्यास करण्यात आला आहे.
(d) या अहवालानुसार दक्षिण आशियामधील दारिद्र्य मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे.
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहेत ?
(a) जागतिक बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक अहवाल जागतिक बँकेद्वारे प्रकाशित केला जातो.
(b) 2025 चा अहवाल दारिद्र्य आणि हवामान बदल यांमधील संबंधावर केंद्रित आहे.
(c) 2025 च्या अहवालात चार प्रमुख हवामान संबंधित धोके अतितापमान (High heat), दुष्काळ (drought), पूर (flood) आणि वायुप्रदूषण (Air pollution) यांचा अभ्यास करण्यात आला आहे.
(d) या अहवालानुसार दक्षिण आशियामधील दारिद्र्य मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे.
Which of the following statement/s are correct?
(a) The Global Multidimensional poverty index report is released by World Bank.
(b) The 2025 report is focused on the relationship between poverty & climate change.
(c) The 2025 report examines four key climate hazards: high heat, drought, flood & air pollution.
(d) The report states that poverty in South Asia has greatly increased.
MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper 1 2026 - महत्वाचे प्रश्न व उत्तरे
Q1.MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper 1 2026 प्रश्नपत्रिका PDF कशी डाऊनलोड करावी? (How to download MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper 1 Question Paper PDF?)▼
महासराव (mahasarav.com) वरून आपण MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper 1 2026 ची मूळ प्रश्नपत्रिका मोफत PDF स्वरूपात डाऊनलोड करू शकता. वरील "मोफत PDF प्रश्नपत्रिका" बटणावर क्लिक करून लॉगिन करा आणि संपूर्ण पेपर ऑफलाइन अभ्यासासाठी लगेच डाऊनलोड करा.
Q2.या प्रश्नपत्रिकेत एकूण किती प्रश्न व गुण होते? (How many questions & marks?)▼
या प्रश्नपत्रिकेत एकूण 100 प्रश्न असून एकूण 100 गुण होते. परीक्षेचा एकूण वेळ 60 मिनिटे इतका दिला गेला होता.
Q3.या परीक्षेमध्ये निगेटिव्ह मार्किंग (नकारात्मक गुण) असते का? (Is there negative marking?)▼
होय, या परीक्षेत चुकीच्या उत्तरासाठी १/४ (०.२५ गुण) नकारात्मक गुणपद्धती लागू असते.
Q4.या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे आणि सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण कुठे मिळेल?▼
महासराववर या प्रश्नपत्रिकेतील सर्व प्रश्नांची १००% अधिकृत उत्तरे आणि विषयानुसार सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण दिलेले आहे. प्रश्नावरील पर्यायावर क्लिक करून लगेच योग्य उत्तर तपासा किंवा प्रत्यक्ष परीक्षेसारखी ऑनलाइन मॉक टेस्ट सोडवा.