#85📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1(2026) +1 गुण

भारतीय राज्यघटनेतील खालील कलमे आणि संबंधित विषय यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
विषय - कलम
(a) गाहाण्यांच्या निवारणासाठी केलेल्या अभिवेदनामध्ये वापरावयाची भाषा - (i) 350 क
(b) प्राथमिक स्तरावर मातृभाषेतून शिक्षणाच्या सोयी - (ii) 351
(c) भाषिक अल्पसंख्यांक समाजांकरिता विशेष अधिकारी - (iii) 350
(d) हिन्दी भाषेच्या विकासासाठी निर्देश - (iv) 350 ख

Match the correct pairs of the following articles of the Constitution of India with the subject.
Subject - Articles
(a) Language to be used in the complaint for redressal of grievances - (i) 350 A
(b) Facilities for education in mother tongue at primary level - (ii) 351
(c) Special officer for linguistic minority communities - (iii) 350
(d) Directive for development of Hindi Language - (iv) 350 B

पर्याय (Options):

(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)

(a)-(ii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(iii)

(a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(i)

(a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• (a) गाऱ्हाण्यांच्या निवारणासाठी वापरावयाची भाषा -> (iii) कलम ३५०: कोणत्याही व्यक्तीला आपल्या तक्रार निवारणासाठी संघराज्यात किंवा राज्यात वापरल्या जाणाऱ्या कोणत्याही अधिकृत भाषेत निवेदन (Representation) देण्याचा हक्क आहे.
• (b) प्राथमिक स्तरावर मातृभाषेतून शिक्षणाच्या सोयी -> (i) कलम ३५० क (350A): ७ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९५६ द्वारे समाविष्ट; भाषिक अल्पसंख्याक गटांतील बालकांना प्राथमिक शिक्षणाच्या स्तरावर मातृभाषेतून शिक्षणाची पुरेशी सोय उपलब्ध करून देणे हे राज्य व स्थानिक प्राधिकाऱ्यांचे कर्तव्य आहे.
• (c) भाषिक अल्पसंख्याक समाजांकरिता विशेष अधिकारी -> (iv) कलम ३५० ख (350B): ७ व्या घटनादुरुस्ती १९५६ द्वारे समाविष्ट; राष्ट्रपती भाषिक अल्पसंख्याकांसाठी 'विशेष अधिकारी' (Special Officer for Linguistic Minorities) नियुक्त करतील, जो संविधानातील संरक्षणाची पाहणी करून राष्ट्रपतींना अहवाल सादर करेल.
• (d) हिंदी भाषेच्या विकासासाठी निर्देश -> (ii) कलम ३५१: भारताच्या संमिश्र संस्कृतीचे (Composite Culture) अभिव्यक्तीचे माध्यम म्हणून हिंदी भाषेचा प्रसार व विकास करणे हे केंद्र सरकारचे कर्तव्य आहे.
• योग्य जुळवणी**: (a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii) (पर्याय ४).

The correct answer is Option D ((a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)).

Key Points:
• (a) Language used in representations for redress of grievances -> (iii) Article 350: Every person is entitled to submit a representation in any of the languages used in the Union or the State.
• (b) Primary education facilities in mother tongue -> (i) Article 350A: Inserted by the 7th Constitutional Amendment Act, 1956; mandates states and local authorities to provide adequate facilities for instruction in the mother tongue at the primary stage to linguistic minority children.
• (c) Special Officer for linguistic minorities -> (iv) Article 350B: Inserted by 7th Amendment, 1956; empowers the President to appoint a Special Officer for Linguistic Minorities (Commissioner for Linguistic Minorities) to investigate constitutional safeguards.
• (d) Directive for development of Hindi language -> (ii) Article 351: Mandates the Union to promote the spread of Hindi so that it serves as a medium of expression for the composite culture of India.
• Correct Matching**: (a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii) (Option 4).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #84

परदेशातील भारतीय नागरीकांना दुहेरी नागरिकत्व देण्याची तरतूद...

पुढील प्रश्न #86

चाबहार बंदराच्या संदर्भात योग्य विधान/ने ओळखा : (a) इराणमधील...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)