माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 कलम 26(3) नुसार समुचित शासन, आवश्यक असल्यास, पोटकलम (2) मध्ये निर्दिष्ट केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे नियमित कालांतराने अद्ययावत करून प्रसिद्ध करील आणि विशेषतः व पोटकलम (2) च्या सर्वसाधारणतेला बाधा न येऊ देता या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश असेल :
(a) या अधिनियमाद्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांच्या किंवा लादलेल्या कर्तव्यांच्या बाबतीतील कृती किंवा कृती करण्यात केलेली कसूर या संबंधातील कायद्यातील उपाययोजना, तसेच आयोगाकडे अपील दाखल करण्याची पद्धती.
(b) या अधिनियमाची उद्दिष्टे.
(c) माहिती मिळवण्यासाठी केलेल्या विनंतीच्या संबंधात द्यावयाच्या फी बाबतची नोटीस.
(d) या अधिनियमानुसार माहिती मिळविण्यासंबंधात करण्यात आलेले कोणतेही अतिरिक्त विनियम.
अचूक पर्याय निवडा.
माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 कलम 26(3) नुसार समुचित शासन, आवश्यक असल्यास, पोटकलम (2) मध्ये निर्दिष्ट केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे नियमित कालांतराने अद्ययावत करून प्रसिद्ध करील आणि विशेषतः व पोटकलम (2) च्या सर्वसाधारणतेला बाधा न येऊ देता या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश असेल :
(a) या अधिनियमाद्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांच्या किंवा लादलेल्या कर्तव्यांच्या बाबतीतील कृती किंवा कृती करण्यात केलेली कसूर या संबंधातील कायद्यातील उपाययोजना, तसेच आयोगाकडे अपील दाखल करण्याची पद्धती.
(b) या अधिनियमाची उद्दिष्टे.
(c) माहिती मिळवण्यासाठी केलेल्या विनंतीच्या संबंधात द्यावयाच्या फी बाबतची नोटीस.
(d) या अधिनियमानुसार माहिती मिळविण्यासंबंधात करण्यात आलेले कोणतेही अतिरिक्त विनियम.
अचूक पर्याय निवडा.
माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 कलम 26(3) नुसार समुचित शासन, आवश्यक असल्यास, पोटकलम (2) मध्ये निर्दिष्ट केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे नियमित कालांतराने अद्ययावत करून प्रसिद्ध करील आणि विशेषतः व पोटकलम (2) च्या सर्वसाधारणतेला बाधा न येऊ देता या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश असेल :
(a) या अधिनियमाद्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांच्या किंवा लादलेल्या कर्तव्यांच्या बाबतीतील कृती किंवा कृती करण्यात केलेली कसूर या संबंधातील कायद्यातील उपाययोजना, तसेच आयोगाकडे अपील दाखल करण्याची पद्धती.
(b) या अधिनियमाची उद्दिष्टे.
(c) माहिती मिळवण्यासाठी केलेल्या विनंतीच्या संबंधात द्यावयाच्या फी बाबतची नोटीस.
(d) या अधिनियमानुसार माहिती मिळविण्यासंबंधात करण्यात आलेले कोणतेही अतिरिक्त विनियम.
अचूक पर्याय निवडा.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (वरील सर्व पर्याय योग्य आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये 'माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005' (RTI Act 2005) या अत्यंत महत्त्वपूर्ण कायदेशीर संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे कायद्याच्या कलमांविषयीचे सखोल ज्ञान तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट कलमांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे कायद्याच्या तरतुदींवर पूर्णपणे खरे उतरते. RTI कायद्याच्या कलम २६ मध्ये 'समुचित शासनाने कार्यक्रम तयार करणे' याविषयी तरतूद आहे. कलम २६(३) नुसार शासनाने मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करून ती प्रसिद्ध करणे बंधनकारक आहे. या तत्त्वांमध्ये कायद्याची उद्दिष्टे, फी संबंधी नोटीस, अपीलाची पद्धती आणि अतिरिक्त विनियम या सर्व गोष्टींचा अंतर्भाव असणे स्पष्टपणे नमूद केलेले आहे.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा मोठे आणि गुंतागुंतीचे प्रश्न विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. उमेदवारांना कायद्याची भाषा किचकट वाटल्यामुळे ते चुकीचा पर्याय निवडू शकतात. कायद्याचे मूळ वाचन केल्यास सर्व विधाने बरोबर असल्याचे समजते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय अपूर्ण असल्यामुळे चुकीचे ठरतात. सर्व विधाने (a, b, c, d) कायद्याच्या मूळ संहितेनुसार बरोबर असल्याने, 'वरील सर्व पर्याय योग्य आहेत' हाच अचूक पर्याय ठरतो.
• भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी माहिती अधिकार अधिनियम 2005 मधील प्रमुख कलमे आणि त्यातील उपकलमांचा सविस्तर अभ्यास करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: माहिती अधिकार कायद्याच्या कलम २६(३) नुसार मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये कायद्याची उद्दिष्टे, फी आणि अपील पद्धती या सर्वांचा समावेश असतो.
The correct answer is Option C (वरील सर्व पर्याय योग्य आहेत).
Key Points:
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये 'माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005' (RTI Act 2005) या अत्यंत महत्त्वपूर्ण कायदेशीर संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे कायद्याच्या कलमांविषयीचे सखोल ज्ञान तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट कलमांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे कायद्याच्या तरतुदींवर पूर्णपणे खरे उतरते. RTI कायद्याच्या कलम २६ मध्ये 'समुचित शासनाने कार्यक्रम तयार करणे' याविषयी तरतूद आहे. कलम २६(३) नुसार शासनाने मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करून ती प्रसिद्ध करणे बंधनकारक आहे. या तत्त्वांमध्ये कायद्याची उद्दिष्टे, फी संबंधी नोटीस, अपीलाची पद्धती आणि अतिरिक्त विनियम या सर्व गोष्टींचा अंतर्भाव असणे स्पष्टपणे नमूद केलेले आहे.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा मोठे आणि गुंतागुंतीचे प्रश्न विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. उमेदवारांना कायद्याची भाषा किचकट वाटल्यामुळे ते चुकीचा पर्याय निवडू शकतात. कायद्याचे मूळ वाचन केल्यास सर्व विधाने बरोबर असल्याचे समजते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय अपूर्ण असल्यामुळे चुकीचे ठरतात. सर्व विधाने (a, b, c, d) कायद्याच्या मूळ संहितेनुसार बरोबर असल्याने, 'वरील सर्व पर्याय योग्य आहेत' हाच अचूक पर्याय ठरतो.
• भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी माहिती अधिकार अधिनियम 2005 मधील प्रमुख कलमे आणि त्यातील उपकलमांचा सविस्तर अभ्यास करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
नाम व नामांचे प्रकार: सामान्यनाम, विशेषनाम, भाववाचक नाम व धातुसाधित नामे
प्रत्यक्षात असणाऱ्या किंवा कल्पनेने जाणलेल्या वस्तूंना, प्राण्यांना, ठिकाणांना किंवा त्यांच्या गुणधर्मांना दिलेल्या नावा...
सर्वनाम व त्याचे ६ प्रकार (पुरुषवाचक, दर्शक, संबंधी, प्रश्नार्थक, अनिश्चित व आत्मवाचक)
नामाचा वारंवार होणारा पुनरुच्चार टाळण्यासाठी नामाच्या जागी येणाऱ्या विकारी शब्दाला 'सर्वनाम' (Pronoun) म्हणतात. मराठीत ए...
विशेषण व त्याचे प्रकार: गुण, संख्या, सार्वनामिक, धातुसाधित व विधी/अधिविशेषण
नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या विकारी शब्दाला 'विशेषण' म्हणतात. विशेषणाचे ३ मुख्य प्रका...
क्रियापद व त्याचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक, द्विकर्मक, संयुक्त, प्रयोजक, शक्य व भावकर्तुक
वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' (Verb) म्हणतात. क्रियापदाच्या मूळ रूपाला 'धातू' (Root) म्हणता...
अविकारी शब्द (अव्यये): क्रियाविशेषण, शब्दयोगी, उभयान्वयी व केवलप्रयोगी अव्यय
लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीमुळे ज्या शब्दांच्या रूपात कोणताही बदल (विकार) होत नाही, त्यांना 'अविकारी शब्द' किंवा 'अव्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्रातील सागरी किनाऱ्यावर पहिल्यांदा खालीलपैकी कोणत्या...
खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने हे माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 अ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?