महाराष्ट्रातील सागरी किनाऱ्यावर पहिल्यांदा खालीलपैकी कोणत्या कासवांच्या प्रजातीच्या प्रजननाची नोंद नुकतीच करण्यात आली आहे ?

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (ऑलिव्ह रिडले टर्टल) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये 'चालू घडामोडी आणि पर्यावरण' (Environment Current Affairs) या अत्यंत महत्त्वपूर्ण संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे महाराष्ट्राच्या जैवविविधतेविषयी आणि वन्यजीव संवर्धनावरील घडामोडींचे ज्ञान तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट प्रश्नांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे वस्तुस्थितीवर पूर्णपणे खरे उतरते. महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवर, विशेषतः रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांच्या किनाऱ्यावर (उदा. वेळास, अंजर्ले), 'ऑलिव्ह रिडले टर्टल' (Olive Ridley Turtle) या दुर्मिळ कासवांच्या प्रजातीची विणीच्या हंगामात (प्रजननासाठी) घरटी मोठ्या प्रमाणावर नोंदवली गेली आहेत. कासव संवर्धन महोत्सवांमुळे हे अतिशय चर्चेत असलेले नाव आहे.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा साधे वाटणारे प्रश्नही विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. लेदर बॅक किंवा ग्रीन सी टर्टल हे देखील सागरी कासव आहेत, परंतु महाराष्ट्राच्या किनाऱ्यावर प्रामुख्याने प्रजननासाठी येणारे आणि वनविभागाकडून ज्यांचे संवर्धन केले जाते ते ऑलिव्ह रिडले कासवच आहेत.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय वस्तुस्थितीनुसार महाराष्ट्राच्या किनाऱ्याच्या संदर्भात प्रमुख नाहीत. त्यामुळे ते पर्याय बाद होतात. स्पर्धा परीक्षेत अचूक प्रादेशिक माहितीच्या आधारे उत्तरापर्यंत पोहोचता येते.
• भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी महाराष्ट्रातील वनविभागाचे महत्त्वपूर्ण संवर्धन प्रकल्प (उदा. वेळास कासव महोत्सव) आणि त्यांच्याशी संबंधित प्राण्यांच्या प्रजाती लक्षात ठेवाव्यात.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवर प्रामुख्याने प्रजननासाठी येणारी कासवाची प्रजाती म्हणजे 'ऑलिव्ह रिडले टर्टल' होय.