__________ मध्ये मानवी गरीबी निर्देशांकाच्या जागी बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांकाची संकल्पना मांडण्यात आली.

_________ introduced the concept of multidimensional poverty index to replace human poverty index.
पर्याय (Options):
a
मानव विकास अहवाल १९९७
Human Development Report 1997
b
नियोजन आयोगाचा अहवाल २०१२
Planning Commission Report 2012
c
मानव विकास अहवाल २०१०
Human Development Report 2010
✓ योग्य उत्तर
d
सुरेश तेंडुलकर समितीचा अहवाल २००९
Suresh Tendulkar Committee Report 2009
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (मानव विकास अहवाल २०१० / Human Development Report 2010) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. पार्श्वभूमी: संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) द्वारे १९९७ च्या मानव विकास अहवालात 'मानवी गरीबी निर्देशांक' (Human Poverty Index - HPI) सुरू करण्यात आला होता.
२. बदल: २०१० च्या जागतिक मानव विकास अहवालात (HDR 2010) HPI च्या जागी 'बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक' (Multidimensional Poverty Index - MPI) ही अधिक सर्वसमावेशक संकल्पना मांडण्यात आली.
३. रचना: MPI ची निर्मिती ऑक्सफर्ड पॉव्हर्टी अँड ह्युमन डेव्हलपमेंट इनिशिएटिव्ह (OPHI) आणि UNDP यांनी संयुक्तपणे केली.
यात दारिद्र्य मोजण्यासाठी ३ प्रमुख परिमाणे (आरोग्य, शिक्षण, राहणीमान) आणि १० निर्देशकांचा वापर केला जातो.
४. पर्याय A: HDR 1997 मध्ये HPI ची सुरुवात झाली होती.
पर्याय D: तेंडुलकर समितीने २००९ मध्ये भारतातील उपभोग खर्चावर आधारित दारिद्र्य रेषेचा अहवाल दिला होता.

म्हणून बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक 'मानव विकास अहवाल २०१०' मध्ये स्वीकारला गेला.

The correct answer is Option C (Human Development Report 2010).

Detailed Step-by-Step Socio-Economic Analysis:
1. Evolution of Poverty Metrics: The United Nations Development Programme (UNDP) originally introduced the Human Poverty Index (HPI) in its Human Development Report 1997.
2. In the 20th anniversary edition—the Human Development Report 2010—the Multidimensional Poverty Index (MPI) was formally introduced to replace the HPI.
3. Institutional Origin: Developed by the Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHI) with UNDP, the MPI captures overlapping acute deprivations suffered by individuals across three dimensions (Health, Education, Standard of Living) and 10 nested indicators.
4. Tendulkar Committee (2009) established India's official consumption-expenditure poverty line basket.

Hence, Option C is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔