आंतरराष्ट्रीय नाणे निधीने 1970 पासून आंतरराष्ट्रीय रोखतेची समस्या सोडविण्यासाठी विशेष आहरण अधिकार योजना सुरु केली. ती अशीही ओळखली जाते :
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (कागदी सुवर्ण योजना) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विशेष आहरण अधिकार (SDR) व आयएमएफ:
• आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने (IMF) १९६९ मध्ये मंजुरी देऊन १९७० पासून विशेष आहरण अधिकार (Special Drawing Rights - SDR) ही योजना प्रत्यक्ष सुरू केली.
• 'कागदी सुवर्ण' संकल्पना:
• जागतिक व्यापारामध्ये सुवर्ण आणि अमेरिकन डॉलरच्या उपलब्धतेवरील मर्यादांमुळे निर्माण झालेली आंतरराष्ट्रीय तरलता (liquidity) टंचाई सोडवण्यासाठी हे साधन विकसित करण्यात आले.
• हे प्रत्यक्ष सोने नसून आंतरराष्ट्रीय राखीव चलनाप्रमाणे हिशोबी नोंदीच्या रूपात कार्य करत असल्याने या योजनेला 'कागदी सुवर्ण योजना' (Paper Gold Scheme) म्हटले जाते.
• चलन टोपली (Currency Basket):
• सुरुवातीला १ SDR ची किंमत ०.८८८६७१ ग्रॅम शुद्ध सोन्याच्या मूल्याइतकी ठरवली होती.
• सध्या SDR च्या मूल्यात पाच प्रमुख चलनांचा समावेश होतो: यूएस डॉलर, युरो, चिनी युआन (रेन्मिन्बी), जपानी येन आणि ब्रिटिश पाउंड.
• अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (१) बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: आंतरराष्ट्रीय रोखतेची समस्या सोडवण्यासाठी IMF ने १९७० मध्ये सुरू केलेल्या SDR ला 'कागदी सुवर्ण' (Paper Gold) म्हणतात.
The correct answer is Option A (Paper gold scheme).
Key Points:
• Special Drawing Rights (SDR) and IMF:
• The Special Drawing Right (SDR) was created by the International Monetary Fund (IMF) in 1969 (operationalized in 1970) under the First Amendment to its Articles of Agreement.
• Concept of 'Paper Gold':
• SDR was introduced as a supplementary international reserve asset to tackle the Triffin Dilemma and shortages of physical gold and US dollars in international liquidity.
• Because it functioned as a synthetic, book-entry international reserve asset acting as a proxy for gold reserves, it was universally referred to as 'Paper Gold' (कागदी सुवर्ण).
• Valuation Basket:
• Originally defined as equivalent to 0.888671 grams of fine gold (the exact value of one 1969 US Dollar).
• Currently, the SDR basket comprises five major reserve currencies: US Dollar, Euro, Chinese Renminbi, Japanese Yen, and British Pound Sterling.
• Answer Key confirms Option (1).
• Key Takeaway: SDR introduced by IMF in 1969-70 as an international reserve asset is known as 'Paper Gold'.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
प्राथमिक सहकारी पत संस्थांना खालील बाबींची पूर्तता करणे आवश्...
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे? (a) भारतातील पहिली जि...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :