#107📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

स्वदेशी गाई-गुरांच्या जातीच्या संवर्धनासाठी विकसित करण्यात आलेली इंडीगौ चिप ही भारताची पहिली यावर आधारित चिप आहे.
(1) एलायझा
(2) एकल न्युक्लियोटाइड बहुरूपता
(3) मायक्रो सॅटलाईट वैविध्य
(4) पॉलीमॉर्फिक पुनरावृत्तियुक्त मूलद्रव्य

IndiGau Chip is India's first based chip which has been developed for conservation of pure varieties of indigenous cattle breeds.
(1) ELISA
(2) Single nucleotide polymorphism
(3) Micro satellite variation
(4) Polymorphic repetitive elements

पर्याय (Options):
a
एलायझा
ELISA
b
एकल न्युक्लियोटाइड बहुरूपता
Single nucleotide polymorphism
✓ योग्य उत्तर
c
मायक्रो सॅटलाईट वैविध्य
Micro satellite variation
d
पॉलीमॉर्फिक पुनरावृत्तियुक्त मूलद्रव्य
Polymorphic repetitive elements
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (एकल न्युक्लियोटाइड बहुरूपता) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• इंडीगौ (IndiGau) चिपची निर्मिती: केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंग यांनी १३ ऑगस्ट २०२१ रोजी भारताची पहिली स्वदेशी पशु जीनोमिक चिप 'इंडीगौ' लाँच केली.
• SNP तंत्रज्ञानावर आधारित: ही चिप एकल न्यूक्लियोटाइड बहुरूपता (Single Nucleotide Polymorphism - SNP) या अत्याधुनिक जनुकीय तंत्रज्ञानावर आधारित असून यात देशी गाईंच्या जीनोमशी संबंधित ११,४९६ मार्कर समाविष्ट आहेत.
• संशोधन संस्था: केंद्रीय जैवतंत्रज्ञान विभागाच्या (DBT) अखत्यारीतील नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ॲनिमल बायोटेक्नॉलॉजी (NIAB), हैदराबाद येथील शास्त्रज्ञांनी ही चिप तयार केली.
• मुख्य उद्दिष्ट: गिर, साहिवाल, कांकरेज, ओंगोल यांसारख्या देशी गोवंशाच्या शुद्ध जातींचे संवर्धन करणे आणि राष्ट्रीय गोकुळ अभियानाला वैज्ञानिक बळ देणे.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: आयोगाने पर्याय क्र. (२) (एकल न्यूक्लियोटाइड बहुरूपता) हे अचूक उत्तर दिले आहे.
• महत्त्वाची टीप: इंडीगौ (IndiGau) ही देशी गोवंश संवर्धनासाठी NIAB ने विकसित केलेली भारतातील पहिली 'सिंगल न्यूक्लियोटाइड पॉलिमॉर्फिझम' (SNP) चिप आहे.

The correct answer is Option B (Single nucleotide polymorphism).

Key Points:
• Launch of IndiGau Chip: Released on 13th August, 2021 by Union Minister Dr. Jitendra Singh, IndiGau is India's first cattle genomic chip.
• SNP-Based Architecture: It is purely based on Single Nucleotide Polymorphism (SNP) (एकल न्यूक्लियोटाइड बहुरूपता), containing 11,496 markers designed specifically for native Indian breeds.
• Developing Institute: Engineered by scientists at the National Institute of Animal Biotechnology (NIAB), Hyderabad, an autonomous institute under the Department of Biotechnology (DBT).
• Conservation Mandate: Conserves and characterizes indigenous cattle breeds (e.g., Gir, Kankrej, Sahiwal, Ongole) and aids pedigree selection under the Rashtriya Gokul Mission.
• Official Key: Single Nucleotide Polymorphism corresponds to Option (2).
• Key Takeaway: IndiGau is India's first Single Nucleotide Polymorphism (SNP)-based cattle chip developed by NIAB for indigenous breed conservation.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔