#43📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI)(2019) +1 गुण

निर्यात प्रक्रिया क्षेत्रांचे (EPZ) रूपांतरण पुढीलपैकी कशामध्ये करण्यात आले ?

In which of the following, Export Processing Zones (EPZ) have converted?

पर्याय (Options):

कृषी निर्यात क्षेत्रे (AEZ)

Agriculture Export Zones (AEZ)

मुक्त व्यापार व वखार क्षेत्रे (FTWZ)

Free Trade and Warehousing Zones (FTWZ)

विशेष आर्थिक क्षेत्रे (SEZ)

Special Economic Zones (SEZ)

✓ योग्य उत्तर

मुक्त औद्योगिक क्षेत्रे (FIZ)

Free Industrial Zones (FIZ)

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विशेष आर्थिक क्षेत्रे (SEZ)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताने १९६५ मध्ये आशियातील पहिले निर्यात प्रक्रिया क्षेत्र (EPZ) कांडला (गुजरात) येथे स्थापन केले होते.
• मात्र जागतिक स्पर्धेत टिकण्यासाठी आणि नोकरशाहीचे अडथळे दूर करण्यासाठी भारत सरकारने एप्रिल २००० मध्ये 'विशेष आर्थिक क्षेत्र' (SEZ) धोरण जाहीर केले.
• या धोरणानुसार देशातील अस्तित्वात असलेल्या सर्व केंद्रीय निर्यात प्रक्रिया क्षेत्रांचे (EPZs) रूपांतर 'विशेष आर्थिक क्षेत्रांमध्ये' (Special Economic Zones - SEZ) करण्यात आले.
• पुढे संसदेने २००५ मध्ये सेझ कायदा (SEZ Act, 2005) संमत केला.
• महत्त्वाची टीप: भारतातील निर्यात प्रक्रिया क्षेत्रांचे (EPZ) रूपांतर २००० च्या धोरणानुसार 'विशेष आर्थिक क्षेत्र' (SEZ) मध्ये करण्यात आले.

The correct answer is Option C (Special Economic Zones (SEZ)).

Key Points:
• India pioneered the export processing zone model in Asia by establishing Asia's first Export Processing Zone (EPZ) at Kandla, Gujarat in 1965.
• To overcome infrastructural constraints, multiple administrative clearances, and bureaucratic controls, the Government of India introduced the Special Economic Zones (SEZ) Policy in April 2000 (later formalized under the SEZ Act, 2005).
• Under this comprehensive policy, all existing eight central Export Processing Zones (EPZs)—such as Kandla, SEEPZ (Mumbai), Cochin, Chennai, Falta, Noida, and Visakhapatnam—were converted into Special Economic Zones (SEZs).
• Key Takeaway: India converted all its existing Export Processing Zones (EPZs) into Special Economic Zones (SEZs) under the 2000 SEZ policy.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #42

आर्थिक सुधारणेनंतरच्या काळात समाधानकारक आंतरराष्ट्रीय व्यवहा...

पुढील प्रश्न #44

खालील विधाने विचारात घ्या : अ. फेमा कायद्यांतर्गत भारतात परक...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड