'सामाजिक न्याय' समानता व लोकांप्रती नम्रता सामाजिक लोकशाहीचा पाया आहेत' असे सर्वोच्च न्यायालयाने खालीलपैकी कोणत्या केसमध्ये निरीक्षण केले आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (ग्राहक शिक्षण व संशोधन केंद्र विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाचा सामाजिक न्यायावरील महत्त्वपूर्ण निकाल:
• खटल्याचा संदर्भ: *कंझ्युमर एज्युकेशन अँड रिसर्च सेंटर (CERC) वि. युनियन ऑफ इंडिया (1995)* या ऐतिहासिक खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने कामगारांचे व्यावसायिक आरोग्य आणि सामाजिक न्यायावर निकाल दिला.
• न्यायालयाचे निरीक्षण: न्या. के. रामास्वामी यांनी नमूद केले की, कलम 21 अन्वये आरोग्य आणि जगण्याचा अधिकार हा मूलभूत अधिकार असून 'सामाजिक न्याय, समानता आणि मानवी प्रतिष्ठा हा सामाजिक लोकशाहीचा खरा पाया (Cornerstone) आहे'.
• म्हणून पर्याय क्रमांक (1) 'ग्राहक शिक्षण व संशोधन केंद्र विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: CERC वि. भारत सरकार (1995) खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने 'सामाजिक न्याय, समानता व प्रतिष्ठा हे सामाजिक लोकशाहीचे आधारस्तंभ आहेत' असे निरीक्षण नोंदवले.
The correct answer is Option A (Consumer Education and Research Centre V. Union of India).
Key Points:
• Landmark Ruling on Social Justice and Right to Health:
• Case Citation: In *Consumer Education & Research Centre (CERC) and Others v. Union of India (1995)* (1995 SCC (3) 42), a 3-judge bench of the Supreme Court examined the occupational health hazards of asbestos workers.
• Judicial Observation: Writing for the Court, Justice K. Ramaswamy held that right to health and medical aid is a fundamental right under Article 21, observing that: *"Social justice, equality and dignity of person are cornerstones of social democracy. Social justice is a dynamic device to mitigate the sufferings of the poor, weak, dalits, tribals and deprived sections of the society..."*
• Hence, Option (1) is the correct case as recognized in the official key.
• Key Takeaway: In CERC v. Union of India (1995), the Supreme Court affirmed that social justice, equality, and dignity are cornerstones of social democracy.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कशाचे लेखापरीक्षण मुख्य महालेखापाल, मुंबई यांच्याद...
माहिती तंत्रज्ञान कायदा 2000 च्या अंतर्गत खालीलपैकी कोणत्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
