📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

'सामाजिक न्याय' समानता व लोकांप्रती नम्रता सामाजिक लोकशाहीचा पाया आहेत' असे सर्वोच्च न्यायालयाने खालीलपैकी कोणत्या केसमध्ये निरीक्षण केले आहे ?

In which of the following cases, Supreme Court has observed that 'Social Justice', equality and dignity of persons are cornerstones of social democracy'?
पर्याय (Options):
a
ग्राहक शिक्षण व संशोधन केंद्र विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया
Consumer Education and Research Centre V. Union of India
✓ योग्य उत्तर
b
श्री श्रीनिवासा थिएटर विरुद्ध तामिळनाडू सरकार
Shri Srinivasa Theatre V. Govt. of T.N.
c
इंदिरा सॉव्हने विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया
Indra Sawhney V. Union of India
d
व्हलसम्मा पॉल विरुद्ध कोचीन विद्यापीठ
Valsamma Paul V. Cochin University
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (ग्राहक शिक्षण व संशोधन केंद्र विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाचा सामाजिक न्यायावरील महत्त्वपूर्ण निकाल:
• खटल्याचा संदर्भ: *कंझ्युमर एज्युकेशन अँड रिसर्च सेंटर (CERC) वि. युनियन ऑफ इंडिया (1995)* या ऐतिहासिक खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने कामगारांचे व्यावसायिक आरोग्य आणि सामाजिक न्यायावर निकाल दिला.
• न्यायालयाचे निरीक्षण: न्या. के. रामास्वामी यांनी नमूद केले की, कलम 21 अन्वये आरोग्य आणि जगण्याचा अधिकार हा मूलभूत अधिकार असून 'सामाजिक न्याय, समानता आणि मानवी प्रतिष्ठा हा सामाजिक लोकशाहीचा खरा पाया (Cornerstone) आहे'.
• म्हणून पर्याय क्रमांक (1) 'ग्राहक शिक्षण व संशोधन केंद्र विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: CERC वि. भारत सरकार (1995) खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने 'सामाजिक न्याय, समानता व प्रतिष्ठा हे सामाजिक लोकशाहीचे आधारस्तंभ आहेत' असे निरीक्षण नोंदवले.

The correct answer is Option A (Consumer Education and Research Centre V. Union of India).

Key Points:
• Landmark Ruling on Social Justice and Right to Health:
• Case Citation: In *Consumer Education & Research Centre (CERC) and Others v. Union of India (1995)* (1995 SCC (3) 42), a 3-judge bench of the Supreme Court examined the occupational health hazards of asbestos workers.
• Judicial Observation: Writing for the Court, Justice K. Ramaswamy held that right to health and medical aid is a fundamental right under Article 21, observing that: *"Social justice, equality and dignity of person are cornerstones of social democracy. Social justice is a dynamic device to mitigate the sufferings of the poor, weak, dalits, tribals and deprived sections of the society..."*
• Hence, Option (1) is the correct case as recognized in the official key.
• Key Takeaway: In CERC v. Union of India (1995), the Supreme Court affirmed that social justice, equality, and dignity are cornerstones of social democracy.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔