एका आयताचे मोजमाप करताना एका बाजूचे माप 5% ने वाढले आणि दुसऱ्या बाजूचे माप 10% ने कमी झाले. तर आयताच्या क्षेत्रफळाचे मोजमाप करताना आलेल्या त्रुटीची टक्केवारी _________ आहे.

In measuring the sides of a rectangle, there is an increase of 5% on one side and 10% decrease on the other side. Then the absolute error percentage in the calculation of area of the rectangle is _________.
पर्याय (Options):
a
5.1%
5.1%
b
5.5%
5.5%
✓ योग्य उत्तर
c
7.5%
7.5%
d
10%
10%
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (5.5%) आहे.

पायरी-पायरीने संपूर्ण सोडवणूक:
१. मूलभूत सूत्र (सलग बदलांचे सूत्र / Successive Percentage Change Formula):
एकूण शेकडा बदल = x + y + (xy / १००)
येथे:
x = +५% (एका बाजूतील वाढ)
y = −१०% (दुसऱ्या बाजूतील घट)

२. सूत्रामध्ये किमती ठेवू:
शेकडा बदल = ५ + (−१०) + [ ५ × (−१०) / १०० ]
= ५ − १० − (५० / १००)
= −५ − ०.५
= −५.५% (ऋण चिन्ह क्षेत्रफळातील घट दर्शवते).

३. प्रत्यक्ष संख्यात्मक पद्धत:
समजा मूळ बाजू लांबी = १०० आणि रुंदी = १००
मूळ क्षेत्रफळ = १०० × १०० = १०,०००
नवीन बाजू = १०५ आणि ९०
नवीन क्षेत्रफळ = १०५ × ९० = ९,४५०
क्षेत्रफळातील त्रुटी = १०,००० − ९,४५० = ५५०
शेकडा त्रुटी = (५५० / १०,०००) × १०० = ५.५%.

म्हणून क्षेत्रफळाच्या मोजमापातील निरपेक्ष त्रुटी ५.५% आहे.

The correct answer is Option B (5.5%).

Step-by-Step Mathematical Solution:
1. Successive Percentage Change Formulation:
Net % Change in Area = a + b + (ab / 100)
Where:
a = +5% (increase on one side)
b = -10% (decrease on the other side)

2. Calculation:
Net % Change = 5 - 10 + [ 5 × (-10) / 100 ]
Net % Change = -5 - 0.5 = -5.5%
(The negative sign indicates a 5.5% reduction in total computed area).

3. Verification with Arbitrary Dimensions:
Let true length = 100, true breadth = 100 -> True Area = 10,000.
Measured length = 105, measured breadth = 90 -> Measured Area = 9,450.
Absolute Error = |9,450 - 10,000| = 550.
Percentage Error = (550 / 10,000) × 100 = 5.5%.

Hence, Option B is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔