#4📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2016 - GS Paper 1(2016) +1 गुण

खालील विवरणावरून व्यक्ती ओळखा.
अ. यांना गंगाधर गाडगीळांसारखे अर्थशास्त्राचे विद्वान 'आधुनिक भारताचे शिल्पकार' मानतात.
ब. दादाभाई नौरोजी व न्या. रानडे यांचा आर्थिक राष्ट्रवादाचा पाया त्यांच्या विचारात आढळतो.
क. भारतीय जीवनात त्यांनी शेतीचे महत्व जाणले होते.

Identify the person from the description given below:
a. Gangadhar Gadgil, the scholar of Economics considered him as 'The Architect of Modern India'.
b. The economic nationalism of Dadabhai Naoroji and Justice Ranade was based on his thoughts.
c. He had realized the importance of agriculture in Indian life.

पर्याय (Options):

नाना शंकर शेठ

Nana Shankar Sheth

✓ योग्य उत्तर

डॉ. भाऊ दाजी लाड

Dr. Bhau Daji Lad

भास्कर तरखडकर

Bhaskar Tarkhadkar

दादोबा पांडूरंग

Dadoba Pandurang

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (नाना शंकर शेठ) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• व्यक्तिमत्त्व ओळख: दिलेली विवरणे जगन्नाथ (नाना) शंकर शेठ (१८०३–१८६५) यांच्याशी संबंधित आहेत, ज्यांना 'मुंबईचे अनभिज्ञ सम्राट' म्हणून ओळखले जाते.
• आधुनिक भारताचे शिल्पकार: अर्थशास्त्रज्ञ गंगाधर गाडगीळ यांनी नाना शंकर शेठ यांच्या मुंबई आणि भारताच्या आधुनिक विकासातील योगदानामुळे त्यांना 'आधुनिक भारताचे शिल्पकार' असे संबोधले.
• आर्थिक विचार: दादाभाई नौरोजी व न्यायमूर्ती रानडे यांच्यापूर्वी नाना शंकर शेठ यांनी भारतीय शेतीचे महत्त्व आणि ब्रिटिश आर्थिक धोरणांचे परिणाम ओळखले होते.
• प्रमुख कार्य: १८५२ मध्ये 'बॉम्बे असोसिएशन'ची स्थापना, एल्फिन्स्टन कॉलेजची स्थापना, आणि १८५३ मध्ये भारतातील पहिल्या रेल्वेच्या (GIPR) उभारणीत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

The correct answer is Option A (Nana Shankar Sheth).

Key Points:
• Personality Identification: The clues point to Jagannath (Nana) Shankar Sheth (1803–1865), prominent social reformer and philanthropist known as the 'Uncrowned King of Bombay'.
• Architect of Bombay & Modern India: Renowned economist Gangadhar Gadgil lauded Nana Shankar Sheth's visionary contribution to early industrialization, infrastructure, and education, hailing him as an architect of modern India/Bombay.
• Economic Thought: Nana was among the earliest Indians to comprehend modern capitalist economy, British exploitation, and the central role of agriculture in sustaining Indian livelihoods, laying groundwork for later economic nationalists like Dadabhai Naoroji and M.G. Ranade.
• Key Achievements: Co-founded the Bombay Association (1852), Elphinstone College, and played a instrumental role in introducing Indian Railways (Great Indian Peninsula Railway) in 1853.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #3

मुंबई आणि महाराष्ट्र यांच्यातील नाते वर्णन करताना 'जशी गरुडा...

पुढील प्रश्न #5

खालील विवरणावरून व्यक्ती ओळखा. अ. ते पक्के महाविदर्भवादी होत...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2016 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड