आइसक्रीम घनरूप करण्याकरिता वापरला जाणारा जिलेटीन हा पदार्थ ________ पासून निघतो.
(1) बुरशी
(2) फळांची साले
(3) प्राण्यांची हाडे
(4) सुक्ष्मजीव
आइसक्रीम घनरूप करण्याकरिता वापरला जाणारा जिलेटीन हा पदार्थ ________ पासून निघतो.
(1) बुरशी
(2) फळांची साले
(3) प्राण्यांची हाडे
(4) सुक्ष्मजीव
'Gelatin' a commonly used Gelling agent in ice-creams is derived from
(1) Fungi
(2) Skin of fruits
(3) Bones of animals
(4) Bacteria
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (प्राण्यांची हाडे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• अन्न प्रक्रिया उद्योगात पदार्थांचा पोत सुधारण्यासाठी आणि घनरूपता (gel formation) आणण्यासाठी विविध स्टेबिलायझर्स वापरले जातात.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• 'जिलेटिन' (Gelatin) हे 'प्राण्यांची हाडे' (Bones of animals), त्वचा आणि संयोजी ऊतींमधील कोलेजन (Collagen) या प्रथिनावर प्रक्रिया करून मिळवले जाते.
• आईस्क्रीममध्ये पाण्याचे मोठे बर्फाचे स्फटिक तयार होऊ नयेत आणि त्याला मऊ, घनरूप पोत मिळावा यासाठी जिलेटिनचा वापर होतो.
• महत्त्वाची तथ्ये
• जिलेटिन हे पूर्णपणे प्राणिजन्य उत्पादन आहे; शाकाहारी पर्यायांमध्ये अगर-अगर (शेवाळ) किंवा पेक्टिनचा वापर केला जातो.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• फळांच्या सालीपासून 'पेक्टिन' मिळते, तर प्राण्यांच्या हाडांपासून 'जिलेटिन' मिळते; या दोघांमध्ये गल्लत करू नये.
• इतर पर्याय
• बुरशी (पर्याय 1) व सूक्ष्मजीव (पर्याय 4) जिलेटिन तयार करत नाहीत.
• फळांच्या सालीपासून (पर्याय 2) पेक्टिन मिळते.
• महत्त्वाची टीप: आईस्क्रीम घनरूप करण्यासाठी वापरले जाणारे जिलेटिन हे प्राण्यांच्या हाडांतील कोलेजनपासून मिळवले जाते.
The correct answer is Option C (Bones of animals).
Key Points:
• Core Concept
• Food hydrocolloids and gelling agents stabilize ice crystals, enhance viscosity, and provide a smooth texture in frozen desserts.
• Why Correct
• Gelatin is an animal-derived water-soluble protein product obtained by the irreversible thermal denaturation and partial hydrolysis of collagen.
• Collagen is extracted commercially from connective tissues, animal bones (प्राण्यांची हाडे), and skin (porcine and bovine sources).
• Key Details
• Gelatin prevents large, coarse ice crystal formation in ice cream, ensuring creamy consistency. Plant-based alternatives include agar-agar (from red algae) and pectin (from fruit skins).
• Exam Traps
• Pectin is derived from the skin and rinds of fruits, whereas Gelatin is obtained exclusively from animal collagen/bones.
• Other Options
• Fungi (Option 1) and Bacteria (Option 4) produce single-cell proteins or xanthan gum, not gelatin.
• Skin of fruits (Option 2) yields pectin.
• Key Takeaway: Gelatin is a commercial gelling agent derived from animal bones and collagen-rich connective tissues.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...
सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)
सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...
राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)
आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
रेड वाईन तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या किण्वन प्रक्रियेत कोणत्या...
उत्तीसंवर्धनामध्ये कर्करोगाच्या पेशी ह्या त्यांची अनियंत्रीत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :