#105📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

गुणसुत्रांना हलकेच गरम करुन गिएमसा रंजकाने रंगविल्यावर 'G' पट्टे निर्माण होतात.
(1) पश्चावस्था
(2) पूर्वावस्था
(3) मध्यावस्था
(4) अंत्यावस्था

'G' bonds are produced when chromosomes are subjected to mild heat and then stained with Giemsa reagent.
(1) Anaphase
(2) Prophase
(3) Metaphase
(4) Telophase

पर्याय (Options):
a
पश्चावस्था
Anaphase
b
पूर्वावस्था
Prophase
c
मध्यावस्था
Metaphase
✓ योग्य उत्तर
d
अंत्यावस्था
Telophase
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (मध्यावस्था) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जी-बँडिंग (G-Banding) तंत्र: गुणसूत्रांची रचना आणि त्यातील जनुकीय दोषांचा अभ्यास करण्यासाठी गिएमसा रंजकाचा (Giemsa stain) वापर करून गुणसूत्रांवर गडद आणि फिकट पट्टे निर्माण केले जातात.
• मध्यावस्था (Metaphase): पेशी विभाजनाच्या मध्यावस्थेत (Metaphase) गुणसूत्रे सर्वात जास्त आकुंचन पावलेली, जाड आणि सुस्पष्ट असतात; म्हणून कोलचिसीन रसायन वापरून पेशी विभाजन मध्यावस्थेवर थांबवले जाते.
• प्रक्रियेचे स्वरूप: मध्यावस्थेतील गुणसूत्रांवर सौम्य उष्णता किंवा ट्रिप्सिन विकराची प्रक्रिया करून गिएमसाने रंगवल्यास विशिष्ट 'G' पट्टे दिसतात.
• पट्ट्यांचे स्वरूप: गडद पट्टे हे AT-युक्त हेटरोक्रोमॅटिन दर्शवतात, तर फिकट पट्टे हे GC-युक्त जनुकीयदृष्ट्या सक्रिय युक्रोमॅटिन दर्शवतात.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: आयोगाने पर्याय क्र. (३) (मध्यावस्था) हेच अचूक उत्तर दिले आहे.
• महत्त्वाची टीप: गिएमसा रंजकाद्वारे गुणसूत्रांवर 'G' पट्टे निर्माण करण्यासाठी पेशी विभाजनातील 'मध्यावस्था' (Metaphase) वापरली जाते.

The correct answer is Option C (Metaphase).

Key Points:
• G-Banding (Giemsa Banding): The standard cytogenetic karyotyping technique developed to produce alternating light and dark bands along the arms of mitotic chromosomes for identifying structural aberrations.
• Metaphase Chromosomes: Chromosomes reach their maximum level of structural condensation and distinct morphological alignment at the equatorial plane during the Metaphase stage of cell division, arrested using colchicine.
• Staining Technique: Chromosomes in Metaphase are subjected to mild enzymatic digestion (trypsin) or mild heat/saline and stained with Giemsa stain to reveal G-bands.
• Dark vs. Light Bands: Dark G-bands represent transcriptionally inactive, heterochromatic, AT-rich DNA, while light bands represent GC-rich, gene-dense euchromatin.
• Official Key: Metaphase corresponds to Option (3).
• Key Takeaway: G-banding is performed on highly condensed metaphase chromosomes using Giemsa stain for cytogenetic karyotyping.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔