नागरीकांचे मूलभूत हक्क आणि राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे यांच्यातील परस्पर संबंधाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. 26 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
ब. 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
क. 44 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
ड. मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास न्यायालयात दाद मागता येत नाही, परंतु मार्गदर्शक तत्त्वे पाळली गेली नाहीत तर न्यायालयात दाद मागता येते.
(1) अ, ब बरोबर क, ड चूक
(2) अ, क बरोबर ब, ड चूक
(3) ब, क बरोबर अ, ड चूक
(4) ब, क, ड बरोबर अ चूक
नागरीकांचे मूलभूत हक्क आणि राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे यांच्यातील परस्पर संबंधाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. 26 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
ब. 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
क. 44 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे मार्गदर्शक तत्वांना मूलभूत अधिकारांपेक्षा श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले.
ड. मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास न्यायालयात दाद मागता येत नाही, परंतु मार्गदर्शक तत्त्वे पाळली गेली नाहीत तर न्यायालयात दाद मागता येते.
(1) अ, ब बरोबर क, ड चूक
(2) अ, क बरोबर ब, ड चूक
(3) ब, क बरोबर अ, ड चूक
(4) ब, क, ड बरोबर अ चूक
Consider the following statements regarding the interrelationship between fundamental rights of the citizens and Directive Principles of the State Policy.
A. The 26th Amendment gave priority to the Directive Principles over the Fundamental Rights.
B. The 42nd Amendment gave priority to the Directive Principles over the Fundamental Rights.
C. The 44th Amendment gave priority to the Directive Principles over the Fundamental Rights.
D. Fundamental rights are non-justiciable whereas Directive Principles are justiciable.
आयोगाच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रश्नाची स्थिती: अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे.
• रद्द करण्याचे कारण: विधान 'ड' पूर्णपणे चुकीचे आहे, कारण मूलभूत हक्क हे न्यायप्रविष्ट (Justiciable) आहेत तर मार्गदर्शक तत्त्वे ही गैर-न्यायप्रविष्ट (Non-justiciable - कलम ३७) आहेत. तसेच दिलेल्या पर्यायांमध्ये योग्य तार्किक संगती जुळत नसल्याने आयोगाने हा प्रश्न रद्द केला.
• मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत हक्क वाद:
• २५ व्या घटनादुरुस्तीने (१९७१) कलम ३१(सी) जोडून कलम ३९(ब) व ३९(क) मधील तत्त्वांना कलम १४, १९ व ३१ वरील प्राधान्य दिले.
• ४२ व्या घटनादुरुस्तीने (१९७६) सर्वच मार्गदर्शक तत्त्वांना मूलभूत हक्कांवर प्राधान्य दिले होते (जे मिनर्व्हा मिल्स खटल्यात १९८० मध्ये अवैध ठरवण्यात आले).
• पर्यायातील तांत्रिक त्रुटींमुळे प्रश्न रद्दबातल झाला आहे.
• महत्त्वाची टीप: मूलभूत हक्क न्यायप्रविष्ट असून मार्गदर्शक तत्त्वे गैर-न्यायप्रविष्ट आहेत. हा प्रश्न आयोगाने रद्द केला आहे (#).
This question was cancelled (#) in the official MPSC final answer key.
Key Points:
• Question Status: CANCELLED (#) in the Final Answer Key.
• Reason for Cancellation: Statement D is completely inverted (Fundamental Rights are justiciable under Articles 32 and 226, whereas Directive Principles are explicitly non-justiciable under Article 37).
• Constitutional & Legal Context:
• By the 25th Amendment (1971), Article 31C was inserted giving priority to DPSP Articles 39(b) and 39(c) over FR Articles 14, 19, and 31. The 42nd Amendment Act (1976) expanded Article 31C to give primacy to *all* Directive Principles over Fundamental Rights conferred by Articles 14, 19, and 31 (later struck down in *Minerva Mills case*, 1980).
• Because the options provided in the examination did not accurately represent the constitutional facts and contained textual discrepancies, MPSC officially cancelled this question.
• Key Takeaway: Fundamental Rights are justiciable; DPSPs are non-justiciable (Article 37). Question cancelled by MPSC (#).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी योग्य जोडी/जोड्या जुळवा. अ. के. एम. मुंशी - उद्देश...
भारतीय नागरिकांच्या मूलभूत कर्तव्यासंदर्भातील खालीलपैकी चूक/...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?