'लोकपाल' (ऑम्बुडस्मन) संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. न्यूझिलंड हा राष्ट्रकुल राष्ट्रांमधील लोकपाल (ऑम्बुडस्मन) नेमणारा पहिला देश आहे.
ब. भारतात लोकपाल आणि त्यातील सदस्यांचा कार्यकाळ 5 वर्षे किंवा वयाच्या 65 वर्षापर्यंत आहे.
क. लोकपाल मधील न्यायिक सदस्य हा सर्वोच्च न्यायालयाचा माजी न्यायाधीश अथवा उच्च न्यायालयाचा माजी मुख्य न्यायाधीश असावा.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
(1) केवळ ब
(2) ब आणि क
(3) अ आणि क
(4) वरीलपैकी सर्व
'लोकपाल' (ऑम्बुडस्मन) संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. न्यूझिलंड हा राष्ट्रकुल राष्ट्रांमधील लोकपाल (ऑम्बुडस्मन) नेमणारा पहिला देश आहे.
ब. भारतात लोकपाल आणि त्यातील सदस्यांचा कार्यकाळ 5 वर्षे किंवा वयाच्या 65 वर्षापर्यंत आहे.
क. लोकपाल मधील न्यायिक सदस्य हा सर्वोच्च न्यायालयाचा माजी न्यायाधीश अथवा उच्च न्यायालयाचा माजी मुख्य न्यायाधीश असावा.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
(1) केवळ ब
(2) ब आणि क
(3) अ आणि क
(4) वरीलपैकी सर्व
Consider the following statements about 'Lokpal' (Ombudsman).
A. New Zealand is the first Commonwealth country to adopt Ombudsman.
B. In India, the term of office for Lokpal and members is 5 years or till the age of 65 years.
C. The judicial member of the Lokpal is either a former Judge of the Supreme Court or a former Chief Justice of a High Court.
Which of the statements given above is/are correct?
(1) Only B
(2) B and C
(3) A and C
(4) All of the above
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ आणि क) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 🇳🇿 विधान 'अ' बरोबर आहे: 1962 मध्ये न्यूझीलंड हा ऑम्बुड्समन (लोकपाल) संस्था स्वीकारणारा जगातील पहिला 'राष्ट्रकुल' (Commonwealth) देश ठरला.
• विधान 'ब' चुकीचे आहे: लोकपाल आणि लोकायुक्त कायदा, 2013 च्या कलम 6 नुसार लोकपाल अध्यक्ष आणि सदस्यांचा कार्यकाळ 5 वर्षे किंवा वयाची 70 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत असतो (65 वर्षे नव्हे).
• विधान 'क' बरोबर आहे: कायद्याच्या कलम 3(3) नुसार लोकपाल मधील न्यायिक सदस्य हा सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश (माजी वा विद्यमान) किंवा उच्च न्यायालयाचा मुख्य न्यायाधीश असावा लागतो.
• त्यामुळे 'अ आणि क' ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय 3).
• महत्त्वाची टीप: न्यूझीलंड हा लोकपाल स्वीकारणारा पहिला राष्ट्रकुल देश होता; भारतात लोकपालाचा कार्यकाळ 5 वर्षे किंवा वयाच्या 70 वर्षांपर्यंत असतो.
The correct answer is Option C (A and C).
Key Points:
• 🇳🇿 Statement A is correct: In 1962, New Zealand (Parliamentary Commissioner for Investigations) became the first country in the Commonwealth to establish the institution of Ombudsman.
• Statement B is INCORRECT: Under Section 6 of the Lokpal and Lokayuktas Act, 2013, the Chairperson and Members hold office for a term of 5 years or until they attain the age of SEVENTY (70) years, NOT 65 years.
• Statement C is correct: Under Section 3(3) of the Act, a Judicial Member of the Lokpal must be or have been a Judge of the Supreme Court or a Chief Justice of a High Court.
• Thus, statements A and C are correct (Option 3).
• Key Takeaway: New Zealand was the first Commonwealth nation to adopt an Ombudsman; Lokpal members serve 5 years or up to 70 years of age.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ? अ. अर्थ विधेयक न...
खालील समित्यांपैकी कोणती समिती ही सभागृहाच्या दैनंदिन कामकाज...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?