📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
अ. अर्थ विधेयक नसलेल्या संपूर्ण विधेयकाचा पुनर्विचार करावा असा संदेश देवून ते परत पाठविण्याचा राज्यपालांना अधिकार नाही.
ब. महाराष्ट्र, मध्यप्रदेश आणि कर्नाटक या राज्यात राज्यपालांना आदिवासी जमातीच्या कल्याणासाठी मंत्री नेमण्याची विशेष जबाबदारी पार पाडावी लागते.
क. सहाव्या परिशिष्टातील तरतुदीनुसार आसाम मध्ये आदिवासी क्षेत्राच्या प्रशासना संदर्भात राज्यपालांना कांही विशेष अधिकार दिलेले आहेत.
ड. उच्च न्यायालयाचे स्थान धोक्यात आणणारे विधेयक राज्यपाल स्वेच्छेने राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवू शकतात.
(1) अ, ब
(2) ब, क आणि ड
(3) क आणि ड
(4) केवळ क

Which of the following statement/s is/are correct?
A. The Governor has no power to return a non-money bill with a message for reconsideration of the whole bill.
B. In the States of Maharashtra, Madhya Pradesh and Karnataka, it is the special responsibility of the Governor to see that a Minister is placed in charge of tribal welfare.
C. In Assam, the Governor is given certain special powers with respect to the administration of the tribal areas as provided in the sixth schedule.
D. The Governor may reserve the bill for the consideration of the President, where the bill endangers the position of the High Court.
(1) A and B
(2) B, C and D
(3) C and D
(4) Only C

पर्याय (Options):
a
अ, ब
A and B
b
ब, क आणि ड
B, C and D
c
क आणि ड
C and D
d
केवळ क
Only C
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (केवळ क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान 'अ' चुकीचे आहे: कलम 200 नुसार राज्यपालांना अर्थविधेयक नसलेले कोणतेही विधेयक संपूर्ण पुनर्विचारासाठी संदेशासह विधिमंडळाकडे परत पाठवण्याचा स्पष्ट अधिकार आहे.
• विधान 'ब' चुकीचे आहे: कलम 164(1) नुसार आदिवासी कल्याण मंत्री नेमण्याची घटनात्मक तरतूद केवळ छत्तीसगड, झारखंड, मध्य प्रदेश आणि ओडिशा या राज्यांसाठी आहे (महाराष्ट्र व कर्नाटकसाठी नाही).
• विधान 'क' बरोबर आहे: सहाव्या परिशिष्टानुसार आसाममधील आदिवासी स्वायत्त जिल्ह्यांच्या प्रशासनाबाबत राज्यपालांना व्यापक आणि विशेष स्वेच्छाधीन अधिकार प्रदान करण्यात आले आहेत.
• विधान 'ड': उच्च न्यायालयाचे स्थान धोक्यात आणणारे विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवणे हे कलम 200 च्या दुसऱ्या परंतुकाखाली राज्यपालांवर 'बंधनकारक' आहे, ते त्यांच्या मर्जीवर (स्वेच्छेने) अवलंबून नसते.
• म्हणून आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार केवळ 'क' बरोबर आहे (पर्याय 4).
• महत्त्वाची टीप: सहाव्या परिशिष्टात आसामच्या राज्यपालांना विशेष अधिकार आहेत; तर उच्च न्यायालयाचे स्थान धोक्यात आणणारे विधेयक राखून ठेवणे बंधनकारक असते.

The correct answer is Option D (Only C).

Key Points:
• Statement A is incorrect: Under Article 200, the Governor has the explicit power to return a non-money bill to the state legislature with a message for reconsideration of the whole bill or specific provisions.
• Statement B is incorrect: Article 164(1) mandates a Minister in charge of tribal welfare in Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh, and Odisha (NOT Maharashtra and Karnataka).
• Statement C is correct: Under the Sixth Schedule of the Constitution, the Governor of Assam enjoys wide discretionary administrative powers regarding Autonomous District Councils, boundary demarcation, and royalty sharing on minerals.
• Statement D: Reserving a bill that endangers the constitutional position of the High Court is MANDATORY under the second proviso to Article 200, not a voluntary or discretionary option ("स्वेच्छेने").
• As validated by MPSC's official key, option 4 (Only C) is correct.
• Key Takeaway: Sixth Schedule grants Assam Governor special tribal powers; reserving HC-affecting bills is mandatory, not voluntary.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔