📅MPSC Group B (ASO) Prelims 2016 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) 'राज्य हे, सहा वर्षापासून ते चौदा वर्षापर्यंतच्या मुलांना मोफत व सक्तीचे शिक्षण देईल' हा त्यांचा मूलभूत हक्क आहे.
(b) 'जो जन्मदाता असेल किंवा पालक असेल त्याने आपल्या अपत्यास अथवा पाल्यास त्याच्या सहाव्या वर्षापासून ते चौदाव्या वर्षापर्यंत शिक्षणाची संधी उपलब्ध करुन देणे' हे त्याचे मूलभूत कर्तव्य आहे.
(c) 'राज्य हे बालकांचे वय सहा वर्षाचे होईपर्यंत त्यांचे संगोपन करण्यासाठी आणि त्यांच्या शिक्षणासाठी तरतूद करील' हे मार्गदर्शक तत्त्व आहे.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

Consider the following statements:
(a) 'The state shall provide free and compulsory education to all the children of the age of six to fourteen years' is their Fundamental right.
(b) 'The one who is a parent or a guardian should provide opportunities for education to his child or a ward between the age of six and fourteen years' is his Fundamental duty.
(c) 'The state shall endeavour to provide early childhood care and education for all the children until they complete the age of six years' is a Directive principle.
Which of the statements given above are correct?

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b)
(a) and (b)
b
(b) आणि (c)
(b) and (c)
c
(a) आणि (c)
(a) and (c)
d
वरील सर्व
All the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ८६ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २००२: याद्वारे शिक्षणाशी संबंधित ३ प्रमुख घटनात्मक तरतुदी करण्यात आल्या:
• 1⃣ अनुच्छेद २१A (मूलभूत हक्क): राज्य हे ६ ते १४ वयोगटातील सर्व मुलांना मोफत व सक्तीचे शिक्षण देईल (विधान 'a' बरोबर आहे).
• 2⃣ अनुच्छेद ५१A(k) (मूलभूत कर्तव्य): पालकांनी आपल्या ६ ते १४ वयोगटातील अपत्याला शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणे (विधान 'b' बरोबर आहे).
• 3⃣ अनुच्छेद ४५ (मार्गदर्शक तत्त्व): राज्य हे ६ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या सर्व बालकांसाठी संगोपन व पूर्वप्राथमिक शिक्षणाची तरतूद करेल (विधान 'c' बरोबर आहे).
• निष्कर्ष: वरील सर्व विधाने योग्य असल्यामुळे पर्याय ४ हे उत्तर आहे.
• उजळणी टीप:
• ८६ व्या घटनादुरुस्तीने (२००२) अनुच्छेद २१A (मूलभूत हक्क), ५१A(k) (मूलभूत कर्तव्य) आणि अनुच्छेद ४५ (मार्गदर्शक तत्त्व) मध्ये शिक्षणविषयक बदल केले.

The correct answer is Option D (All the above).

Key Points:
• 86th Constitutional Amendment Act, 2002: Made three key education provisions:
• 1⃣ Article 21A (Fundamental Right): Free and compulsory education for children aged 6 to 14 years (Statement 'a' is correct).
• 2⃣ Article 51A(k) (Fundamental Duty): Duty of parent/guardian to provide education opportunities to child aged 6 to 14 years (Statement 'b' is correct).
• 3⃣ Article 45 (DPSP): Early childhood care and education for children until they complete the age of 6 years (Statement 'c' is correct).
• Verdict: All three statements (a, b, and c) are constitutionally correct, matching Option 4.
• Revision Note:
• The 86th Amendment 2002 inserted Article 21A (FR), Article 51A(k) (FD), and modified Article 45 (DPSP) for education.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (ASO) Prelims 2016 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔