खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) 'धर्मनिरपेक्ष राज्य' म्हणजे राज्य सर्व धर्माचे समान संरक्षण करते आणि कोणताही एक धर्म राज्यधर्म म्हणून मानत नाही.
(b) राज्यघटनेच्या शिल्पकारांनी अनुच्छेद 25, 26 आणि 27 स्विकारून धर्मनिरपेक्षतेला चालना दिलेली आहे.
(c) धर्मनिरपेक्षता हा राज्यघटनेच्या पायाभूत संरचनेचा भाग आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) 'धर्मनिरपेक्ष राज्य' म्हणजे राज्य सर्व धर्माचे समान संरक्षण करते आणि कोणताही एक धर्म राज्यधर्म म्हणून मानत नाही.
(b) राज्यघटनेच्या शिल्पकारांनी अनुच्छेद 25, 26 आणि 27 स्विकारून धर्मनिरपेक्षतेला चालना दिलेली आहे.
(c) धर्मनिरपेक्षता हा राज्यघटनेच्या पायाभूत संरचनेचा भाग आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?
Consider the following statements:
(a) 'Secular State' means, the state protects all religions equally and does not itself uphold any religion as the state religion.
(b) The framers of the Constitution adopted Article 25, 26 and 27 so as to further secularism.
(c) The secularism is a part of the basic structure of the Constitution.
Which of the above statements is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय धर्मनिरपेक्षतेची संकल्पना आणि घटनात्मक चौकट:
• विधान (a) बरोबर आहे: पाश्चात्त्य देशांमधील नकारात्मक धर्मनिरपेक्षतेऐवजी भारताने सकारात्मक धर्मनिरपेक्षतेचा स्वीकार केला आहे. राज्य कोणत्याही एका धर्माला 'राज्यधर्म' मानत नाही आणि सर्व धर्मांना समान संरक्षण व आदर देते.
• विधान (b) बरोबर आहे: घटनेच्या शिल्पकारांनी कलम २५ ते २८ अन्वये धार्मिक स्वातंत्र्याचा मूलभूत हक्क देऊन भारताचे धर्मनिरपेक्ष स्वरूप सुरुवातीपासूनच भक्कम केले आहे.
• विधान (c) बरोबर आहे: एस. आर. बोम्मई विरुद्ध भारतीय संघराज्य (१९९४) या ऐतिहासिक खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाच्या ९ न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने स्पष्ट केले की धर्मनिरपेक्षता हा भारतीय राज्यघटनेच्या 'पायाभूत संरचनेचा' (Basic Structure) भाग आहे.
• त्यामुळे वरील सर्व विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय धर्मनिरपेक्षता सर्व धर्मांना समान संरक्षण देते; ती कलम २५ ते २८ मध्ये निहित असून घटनेच्या पायाभूत संरचनेचा भाग आहे (बोम्मई खटला, १९९४).
The correct answer is Option D (All above).
Key Points:
• Concept and Constitutional Basis of Indian Secularism:
• Statement (a) is correct: Unlike the Western concept of negative secularism (strict separation of Church and State), India practices positive secularism (Sarva Dharma Sambhava), meaning the State has no official religion and gives equal respect and protection to all faiths.
• Statement (b) is correct: Articles 25 to 28 guarantee the Right to Freedom of Religion (freedom of conscience, freedom to manage religious affairs, freedom from taxation for religious promotion), which concretized the secular character of the Indian Republic even before the word was added to the Preamble.
• Statement (c) is correct: In the landmark S.R. Bommai v. Union of India (1994) judgment, a nine-judge Constitution Bench held that Secularism is an essential part of the Basic Structure of the Indian Constitution and cannot be abrogated.
• Key Takeaway: Indian secularism protects all religions equally, is enshrined in Articles 25-28, and is part of the basic structure (S.R. Bommai, 1994).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारतीय संघराज्यासंबंधीची खालील विधाने लक्षात घ्या : (a) अमेर...
राष्ट्रीय अल्पसंख्यांक आयोगाने जानेवारी 2014 पर्यंत भारतातील...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
