#8📅 MPSC Group B Prelims 2017 Paper(2017) +1 गुण

राज्यासाठीच्या मार्गदर्शक तत्वांच्या संदर्भात पुढीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ते लिहा.
(a) देशात सामाजिक आर्थिक लोकशाही प्रस्थापित करण्यासाठीची तत्वे यात आहेत.
(b) या भागात समाविष्ट असलेली तत्वे ही न्यायप्रविष्ट नाहीत.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?

Consider the following statement/s regarding the Directive Principles of State Policy.
(a) The principles spell out the Socio-economic democracy in the country.
(b) The provisions contained in these principles are not enforceable by any court.
Which of the statement/s given above is/are correct?

पर्याय (Options):

फक्त (a)

Only (a)

फक्त (b)

Only (b)

(a) आणि (b) दोन्हीही

Both (a) and (b)

✓ योग्य उत्तर

(a) आणि (b) दोन्हीही नाही

Neither (a) nor (b)

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) आणि (b) दोन्हीही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भाग ४ ची पार्श्वभूमी: राज्यधोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे ही राज्यघटनेच्या भाग ४ मधील कलम ३६ ते ५१ दरम्यान समाविष्ट आहेत.
• सामाजिक-आर्थिक लोकशाही: विधान (a) बरोबर आहे. मूलभूत हक्क हे *राजकीय लोकशाही* प्रस्थापित करतात, तर मार्गदर्शक तत्त्वांचे मुख्य उद्दिष्ट सामाजिक आणि आर्थिक लोकशाही स्थापन करून कल्याणकारी राज्य (Welfare State) घडवणे हे आहे.
• अन्यायप्रविष्ट (Non-Justiciable): विधान (b) बरोबर आहे. कलम ३७ नुसार मार्गदर्शक तत्त्वांसाठी न्यायालयात दाद मागता येत नाही (ती न्यायप्रविष्ट नाहीत), तरीही देशाच्या कारभारात ती मूलभूत आहेत.
• उजळणी टीप:
• मार्गदर्शक तत्त्वे (भाग ४, कलम ३६-५१) सामाजिक-आर्थिक लोकशाही प्रस्थापित करतात व ती न्यायालयीनदृष्ट्या न्यायप्रविष्ट नाहीत (कलम ३७).

The correct answer is Option C (Both (a) and (b)).

Key Points:
• Part IV Overview: DPSPs are contained in Articles 36 to 51 of Part IV of the Constitution.
• Socio-Economic Democracy: Statement (a) is correct. While Fundamental Rights ensure *political democracy*, DPSPs aim to establish social and economic democracy to create a Welfare State.
• Non-Justiciable Nature: Statement (b) is correct. Article 37 explicitly lays down that DPSPs are non-enforceable/non-justiciable by any court, but they are fundamental in the governance of the country.
• Revision Note:
• DPSPs (Part IV, Arts 36–51) aim for socio-economic democracy and are non-justiciable under Article 37.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #7

खालील विधाने विचारात घ्या : (a) भारतमाला हा केंद्र शासनाचा म...

पुढील प्रश्न #9

भारतीय महिला क्रिकेट संघाने पाकिस्तान संघाला हरवून 'आशिया कप...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2017 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड