खालीलपैकी कोणत्या कारणाने कोकणचा सखल भाग निर्माण झाला आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (महाराष्ट्र पठाराचा पश्चिमेकडील भाग खाली खचल्याने) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कोकणच्या सखल किनारपट्टीची भूशास्त्रीय निर्मिती:
• प्रस्तरभंग व खचणे: भूगर्भीय हालचालींदरम्यान दख्खनच्या लाव्हा पठाराच्या पश्चिमेला एक महाकाय प्रस्तरभंग (Fault) झाला.
• ⬇ खचलेला भाग: या प्रस्तरभंगाच्या रेषेवरून महाराष्ट्र पठाराचा संपूर्ण पश्चिमेकडील भूभाग खाली खचून समुद्रात बुडाला.
• परिणाम: पठाराची कडा उभी राहून सह्याद्रीचा तीव्र कडा (Fault Scarp) तयार झाला आणि सह्याद्रीच्या पायथ्याशी खचून उरलेली अरुंद सखल किनारपट्टी म्हणजेच कोकणची निर्मिती झाली.
• म्हणून कोकणचा सखल भाग हा 'महाराष्ट्र पठाराचा पश्चिमेकडील भाग खाली खचल्याने' निर्माण झाला.
• महत्त्वाची टीप: दख्खनच्या पठाराचा पश्चिमेकडील भाग प्रस्तरभंगामुळे खाली खचल्याने कोकणच्या सखल किनारपट्टीची निर्मिती झाली.
The correct answer is Option B (Due to the subsidence of western part of Maharashtra Plateau).
Key Points:
• Geological Genesis of the Konkan Coastal Lowland:
• Faulting & Subsidence (Prastar-bhang): During the late Cretaceous/early Tertiary period, major tectonic faulting occurred along the western flank of the Deccan volcanic plateau.
• ⬇ Downfaulting: The western section of the Maharashtra plateau underwent massive vertical subsidence (down-faulting) and submerged into the Arabian Sea.
• Escarpment: This rift-faulting created the steep western scarp of the Western Ghats (Sahyadri) and left the narrow low-lying coastal strip known as Konkan between the sea and the escarpment.
• Hence, the Konkan lowland formed due to the subsidence of the western part of the Maharashtra Plateau.
• Key Takeaway: The Konkan lowland formed due to tectonic faulting and the vertical subsidence of the western flank of the Deccan plateau.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
रांजणखळग्यांसाठी प्रसिद्ध असणारे निघोज हे ठिकाण महाराष्ट्रात...
खालीलपैकी कोणत्या मुंबई उपनगरांमध्ये बॉक्साईटचे साठे आढळतात...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?