#81📅 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar)(2022) +1 गुण

विशेष विवाह अधिनियम १९५४ मधील कलम २४ अन्वये संपन्न केलेला विवाह खालीलपैकी कोणत्या बाबींच्या आधारे शून्य व निरर्थक घोषीत केला जाऊ शकतो ?
अ. नपुंसकत्व
ब. विवाहयोग्य वयाचा अभाव
क. वेडेपणा

As per Section 24 of the Special Marriage Act 1954, on which of the following grounds, a marriage solemnised can be declared as null and void?
a. Impotency
b. Lack of age of marriage
c. Insanity

पर्याय (Options):
a
अ, ब, क
a, b, c
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त अ आणि क
Only a and c
c
फक्त ब
Only b
d
फक्त क
Only c
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अ, ब, क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विशेष विवाह अधिनियम १९५४ चे कलम २४ - शून्य व निरर्थक विवाह (Null and Void Marriage):
• कलम २४ (१) मधील तरतुदीनुसार विशेष विवाहाच्या अंतर्गत संपन्न झालेला विवाह खालील कारणांवरून शून्य व निरर्थक घोषित केला जाऊ शकतो:
• अ. नपुंसकत्व (Impotency): विवाहाच्या वेळी व खटला दाखल करताना प्रतिवादी नपुंसक असल्यास (कलम २४(१)(ii)).
• ब. विवाहयोग्य वयाचा अभाव (Lack of age): कलम ४ मधील विहित वयाची (मुलाचे वय २१ वर्षे व मुलीचे १८ वर्षे) पूर्तता न झाल्यास.
• क. वेडेपणा / मनोविकलांगता (Insanity): कलम ४ मधील अटीनुसार वैध संमती देण्यास असमर्थ असणे किंवा विकृत मन असणे.
• कलम ४ मधील कोणत्याही मूलभूत अटीचा भंग झाल्यास किंवा नपुंसकत्व असल्यास विवाह कलम २४ अन्वये अवैध (Void) ठरतो.
• म्हणून, अ, ब आणि क या तिन्ही बाबींच्या आधारे विवाह शून्य व निरर्थक ठरवला जाऊ शकतो (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: विशेष विवाह कायद्याच्या कलम २४ अन्वये वयाची अपूर्णता, वेडेपणा आणि नपुंसकत्व या कारणांवरून विवाह रद्दबातल (Null & Void) ठरवला जाऊ शकतो.

The correct answer is Option A (a, b, c).

Key Points:
• Section 24 of Special Marriage Act, 1954 - Void Marriages (शून्य व निरर्थक विवाह):
• Section 24(1) provides that any marriage solemnized under this Act shall be null and void and may, on a petition presented by either party, be so declared by a decree of nullity if:
• 1. Any of the conditions specified in clauses (a), (b), (c) and (d) of Section 4 has not been fulfilled. Section 4 conditions include:
• Mental capacity/sanity: Neither party is incapable of giving valid consent due to unsoundness of mind/insanity (c - Insanity).
• Age of marriage: The male has completed 21 years and the female 21/18 years (b - Lack of age of marriage).
• Prohibited degrees of relationship.
• 2. Under Section 24(1)(ii), the respondent was impotent at the time of the marriage and at the time of the institution of the suit (a - Impotency).
• Thus, Impotency, Lack of age, and Insanity (violating Section 4) are all recognized grounds for declaring the marriage null and void.
• Officially verified key confirms Option 1 (a, b, c).
• Key Takeaway: Section 24 of the Special Marriage Act 1954 renders marriages null and void on grounds of non-fulfillment of Section 4 conditions (age, sanity) or impotency.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔