'अपोमिक्सिस' हे एक प्रकारचे पुनरुत्पादन आहे ज्यामुळे ____ चा विकास होतो.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (गॅमेट्सच्या संलयन शिवाय नवीन जीव) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अपोमिक्सिसची व्याख्या: 'अपो' म्हणजे विना (Without) आणि 'मिक्सिस' म्हणजे संलयन (Mixing/Union). म्हणजेच पुंयुग्मक व स्त्रीयुग्मक यांच्या संलयनाशिवाय (गॅमेट्सच्या फलनाशिवाय - Without fusion of gametes) नवीन भ्रूण/जीव विकसित होणे म्हणजेच अपोमिक्सिस होय.
• हा लैंगिक प्रजननाची हुबेहूब नक्कल करणारा 'अलैंगिक प्रजननाचा' (Asexual reproduction) एक प्रकार आहे.
• यात फलन होत नसल्याने जनुकांची अदलाबदल (Segregation) होत नाही; त्यामुळे मातृ वनस्पतीचे सर्व गुणधर्म संततीमध्ये जसेच्या तसे १००% उतरतात (क्लोन).
• गवत (Grasses) आणि ॲस्टरेसी (सूर्यफूल कूळ) च्या वनस्पतींमध्ये हे मोठ्या प्रमाणावर आढळते.
• कृषी क्षेत्रातील महत्त्व: संकरित बियाणांमधील (Hybrid seeds) गुणधर्म दरवर्षी नष्ट होऊ नयेत म्हणून अपोमिक्सिस जनुकांचा वापर करून दरवर्षी नवीन संकरित बियाणे खरेदी करण्याचा शेतकऱ्यांचा खर्च वाचवता येतो.
The correct answer is Option A (New organism without fusion of gametes).
Key Points:
• Definition of Apomixis: Derived from Greek 'apo' (away from) + 'mixis' (mixing). Defined as the formation of a new embryo/organism without the fusion of male and female gametes (fertilization) and without meiosis.
• Mimics sexual reproduction through maternal clonal seed propagation.
• Prevents chromosomal segregation of desirable hybrid traits across successive agricultural generations.
• Ubiquitously observed in the Asteraceae and Poaceae (grass) families.
• Agronomic Significance: Transferring apomictic traits into hybrid crop varieties allows farmers to harvest and replant hybrid seeds year after year without losing hybrid vigor (heterosis).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...
सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)
सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...
राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)
आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
असे अंगक निवडा ज्यामध्ये स्वतःचे DNA आणि 70S रायबोझोम असतात...
जंपिंग जीन्स बद्दल योग्य विधाने ओळखा : (a) हे जीन्स आहेत जे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?