सन १९१५ मध्ये महात्मा गांधी भारतात आल्यानंतर त्यांनी खालीलपैकी कोणते प्रश्न यशस्वीपणे हाताळले?
अ. बिहारमधील चंपारण्य येथील नीळ उत्पादक शेतकऱ्यांचा प्रश्न.
ब. खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांच्या शेतकऱ्यांच्या शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रश्नाचा प्रश्न. [बदल: खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रछाचा प्रश्न - खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रश्न]
क. अहमदाबाद शहरातील गिरणी कामगार आणि मालक यांच्यामधील संघर्ष.
ड. मुसलमानांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघाची निर्मिती करणे.
सन १९१५ मध्ये महात्मा गांधी भारतात आल्यानंतर त्यांनी खालीलपैकी कोणते प्रश्न यशस्वीपणे हाताळले?
अ. बिहारमधील चंपारण्य येथील नीळ उत्पादक शेतकऱ्यांचा प्रश्न.
ब. खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांच्या शेतकऱ्यांच्या शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रश्नाचा प्रश्न. [बदल: खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रछाचा प्रश्न - खेडा (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांचा शेतसाराप्रश्न]
क. अहमदाबाद शहरातील गिरणी कामगार आणि मालक यांच्यामधील संघर्ष.
ड. मुसलमानांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघाची निर्मिती करणे.
After M. Gandhiji came to India in 1915, which of the following problems did he handle successfully?
'A', 'B' and 'C'
'A', 'C' and 'D'
'B', 'D' and 'A'
'A', 'B', 'C' and 'D'
योग्य उत्तर पर्याय A ('अ', 'ब' आणि 'क') आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
९ जानेवारी १९१५ रोजी दक्षिण आफ्रिकेतून भारतात परतल्यानंतर महात्मा गांधींनी सुरुवातीला तीन स्थानिक सत्याग्रह यशस्वीपणे हाताळले:
१. चंपारण्य सत्याग्रह (१९१७, बिहार) - विधान अ बरोबर: युरोपियन मळेवाल्यांच्या तीन-कठिया पद्धतीविरुद्ध (३/२० भागात नीळ पिकवण्याची सक्ती) गांधीजींनी भारतातील पहिला सविनय कायदेभंग लढा यशस्वी केला.
२. अहमदाबाद गिरणी संप (मार्च १९१८, गुजरात) - विधान क बरोबर: प्लेग बोनस रद्द केल्याविरुद्ध गिरणी कामगारांसाठी गांधीजींनी भारतात प्रथमच आमरण उपोषण केले आणि कामगारांना ३५% वेतनवाढ मिळवून दिली.
३. खेडा सत्याग्रह (मार्च-जून १९१८, गुजरात) - विधान ब बरोबर: दुष्काळामुळे पिके नष्ट झालेली असतानाही ब्रिटीश सरकार जबरदस्तीने शेतसारा वसूल करत होते. गांधीजींच्या आवाहनावर शेतकऱ्यांनी 'ना-सारा' (कर न देणे) लढा दिला, ज्यानंतर सरकारने सक्तीची वसुली स्थगित केली.
४. विधान ड (चुकीचे): मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघांची निर्मिती ही ब्रिटिशांच्या 'फोडा आणि झोडा' नीतीचा भाग होती, जी १९०९ च्या मोर्ले-मिंटो सुधारणा कायद्याद्वारे लागू झाली होती. गांधीजींनी स्वतंत्र मतदारसंघांची निर्मिती केली नाही, उलट राष्ट्रीय एकात्मतेला पाठिंबा दिला.
म्हणून अ, ब आणि क ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
The correct answer is Option A ('a', 'b' and 'c').
Detailed Step-by-Step Historical Analysis:
Following his return to India on 9 January 1915, Mahatma Gandhi spearheaded three pioneering grassroots satyagrahas:
1. Champaran Satyagraha (1917, Bihar) - Statement a (Correct): Gandhi's first civil disobedience movement in India successfully dismantled the exploitative European tinkathia system, freeing indigo cultivators from forced farming.
2. Ahmedabad Mill Strike (March 1918, Gujarat) - Statement c (Correct): Gandhi undertook his first hunger strike in support of textile workers demanding a 35% plague bonus wage increase, resolving the industrial dispute via arbitration.
3. Kheda Satyagraha (1918, Gujarat) - Statement b (Correct): Mobilized peasant farmers in a non-tax campaign following catastrophic crop failure, compelling the colonial administration to remit revenue demands.
4. Statement d (Incorrect): Separate electorates for Muslims were enacted under colonial divide-and-rule constitutional reforms (Morley-Minto Reforms of 1909), not initiated or advocated by Mahatma Gandhi.
Hence, Option A is correct.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
10 स्त्रिया एक काम 7 दिवसात पूर्ण करतात. 10 मुले तेच काम 14...
निवडणूक प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी भारतीय निवडणूक आयोगाद्वारे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?