Question 1

प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून खालीलपैकी कोणकोणत्या सामाजिक कार्य करणाऱ्या संस्था स्थापन झाल्या? (a) सोशल सर्व्हिस लीग - ना.म. जोशी (b) सर्व्हंटस् ऑफ इंडिया सोसायटी - गो.कृ. गोखले (c) आर्य समाज - दयानंद सरस्वती (d) डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन - वि.रा. शिंदे

Accepted Answer

आर्य समाज वगळता इतर सर्व संस्था प्रार्थना समाजाच्या प्रेरणेने स्थापन झाल्या होत्या.

Question 2

पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी कोणत्या कायद्याचे वर्णन 'गुलामगिरीची एक नवी सनद' असे केले?

Accepted Answer

पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी १९३५ च्या भारत सरकार कायद्याचे वर्णन 'गुलामगिरीची एक नवी सनद' (A New Charter of Slavery) किंवा 'गुलामगिरीचा अधिकारपत्र' असे केले होते. या कायद्याने राज्यांना प्रांतिक स्वायत्तता दिली असली, तरी केंद्रात दुहेरी शासन पद्धती (Dyarchy) लागू केली होती आणि व्हाईसरायला असीमित अधिकार दिले होते. या कायद्यातील जाचक अटी, प्रांतिक कायदेमंडळांवरील नियंत्रणे आणि भारतीयांच्या अधिकारांवर मारलेली मर्यादा यामुळे नेहरूंनी या कायद्याचा तीव्र निषेध केला होता.

Question 3

कंपनी सरकारने आपल्या सैनिकांसाठी उपलब्ध केलेल्या 'एनफिल्ड रायफल' हाताळण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या शहरात प्रशिक्षणाची व्यवस्था केलेली होती? (a) अंबाला (b) कलकत्ता (c) सियालकोट (d) डम डम

Accepted Answer

अंबाला, सियालकोट आणि डम डम या छावण्यांमध्ये एनफिल्ड रायफलचे प्रशिक्षण दिले जात असे.

Question 4

कोणत्या व्हाईसरॉयच्या कालखंडात जिल्हा लोकल बोर्डाची स्थापना झाली?

Accepted Answer

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांचा विकास आणि प्रसार करण्यासाठी लॉर्ड रिपन यांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आले. लॉर्ड रिपन यांना 'स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे जनक' (Father of Local Self-Government in India) म्हणून ओळखले जाते. त्यांच्याच काळात, म्हणजेच सन १८८२ मध्ये स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या कायद्यान्वये ग्रामीण भागात 'जिल्हा लोकल बोर्ड' (District Local Boards) आणि नगरपालिकांची स्थापना करण्यात आली, ज्यामुळे भारतीयांना प्रशासनात सहभाग घेण्याची संधी मिळाली. म्हणूनच योग्य पर्याय 'अ' (लॉर्ड रिपन) हा आहे.

Question 5

खालीलपैकी कोणत्या आयोगाच्या शिफारशीनुसार 1883 साली 'दुष्काळ संहिता' तयार करण्यात आली?

Accepted Answer

सर रिचर्ड स्ट्रॅची आयोगाच्या शिफारसीवरून 1883 मध्ये पहिली दुष्काळ संहिता तयार करण्यात आली.

Question 6

'सत्यशोधक जलसा' या कलाप्रकाराशी पुढीलपैकी कोण संबंधित नव्हते?

Accepted Answer

होनाजी बाळा हे लावणी आणि तमाशा क्षेत्राशी संबंधित होते, सत्यशोधक जलशाशी नाही.

Question 7

खालील विधाने वाचून व्यक्ती ओळखा. विधान A: 'सरोजिनी नायडू यांनी 'हिंदू-मुस्लीम ऐक्याचे' राजदूत' म्हणून त्यांचा गौरव केला. विधान B: 'मी प्रथम राष्ट्रवादी आहे, नंतरही राष्ट्रवादी आहे आणि शेवटीही राष्ट्रवादी आहे'. असे विधान कायदेमंडळातील भाषणात केले.

Accepted Answer

सुरुवातीच्या काळात मोहम्मद अली जिना हे हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे पुरस्कर्ते होते, ज्यासाठी त्यांचा असा गौरव झाला.

Question 8

Accepted Answer

योग्य जोड्या: गुराखी-ल.ना. जोशी, भाला-भोपटकर, हरिकिशोर-गीर, देशसेवक-अ.ब. कोल्हटकर.

Question 9

स्ट्रॅची आयोग कशाशी संबंधित होता?

Accepted Answer

स्ट्रॅची आयोगाची स्थापना ब्रिटिश भारतात दुष्काळ निवारणासाठी आणि दुष्काळग्रस्तांना मदत करण्यासाठी उपाययोजना सुचवण्यासाठी करण्यात आली होती. इ.स. १८७६-७८ दरम्यान दक्षिण व मध्य भारतात पडलेल्या तीव्र दुष्काळानंतर व्हाईसरॉय लॉर्ड लिटन यांनी १८७८ मध्ये सर रिचर्ड स्ट्रॅची यांच्या अध्यक्षतेखाली या पहिल्या 'दुष्काळ आयोगाची' (Famine Commission) स्थापना केली होती. या आयोगाने दुष्काळ आराखडा तयार करणे आणि मदत कार्यासाठी धोरणे ठरवणे याविषयी महत्त्वाच्या शिफारसी केल्या होत्या.

Question 10

१९२० मध्ये स्थापन झालेल्या 'ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेसचे' (AITUC) पहिले अध्यक्ष खालीलपैकी कोण होते?

Accepted Answer

ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेसची (AITUC) स्थापना ३१ ऑक्टोबर १९२० रोजी मुंबईत झाली. या कामगार संघटनेच्या पहिल्या अधिवेशनाचे अध्यक्षपद ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी लाला लजपत राय यांनी भूषवले होते. त्यामुळे लाला लजपत राय हे AITUC चे पहिले अध्यक्ष होते. या संघटनेच्या स्थापनेमध्ये জোसफ बॅप्टिस्टा, लाला लजपत राय, एन. एम. जोशी आणि दीवान चमन लाल इत्यादी नेत्यांचा महत्त्वाचा सहभाग होता.

Question 11

खालील विधाने विचारात घ्या. (a) महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार रेखावृत्तीय विस्तारापेक्षा कमी आहे. (b) महाराष्ट्र राज्यातून कर्कवृत्त जाते. (c) महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम लांबी सुमारे 800 कि.मी. आहे. (d) महाराष्ट्राचे क्षेत्रफळ 3,07,713 चौ.कि.मी. आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत?

Accepted Answer

कर्कवृत्त महाराष्ट्रातून जात नाही. इतर सर्व विधाने भौगोलिकदृष्ट्या अचूक आहेत.

Question 12

पुढील पर्वत शिखरांचा उंचीनुसार उतरता क्रम लावा. (a) मकालू (b) नंदादेवी (c) अन्नपूर्णा (d) बद्रीनाथ

Accepted Answer

उंचीनुसार उतरता क्रम: मकालू (8481m) > अन्नपूर्णा (8091m) > नंदादेवी (7816m) > बद्रीनाथ (7138m).

Question 13

भारताची खालीलपैकी कोणत्या एका देशाशी सर्वात जास्त लांब सीमा आहे?

Accepted Answer

भारताची सर्वाधिक लांबीची आंतरराष्ट्रीय सीमा बांगलादेश (सुमारे 4096 किमी) सोबत जोडलेली आहे.

Question 14

2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील खालील जिल्हे आणि तेथील शेकडा शहरी लोकसंख्या यांच्या जोड्या लावा. (a) अहिल्यानगर (i) 25.47 (b) यवतमाळ (ii) 18.98 (c) सातारा (iii) 21.59 (d) लातूर (iv) 20.10

Accepted Answer

जनगणना 2011 नुसार शहरी लोकसंख्येची टक्केवारी: लातूर (25.47%), अहिल्यानगर (20.10%), सातारा (18.98%), यवतमाळ (21.59%). योग्य पर्याय 3 आहे.

Question 15

खालीलपैकी कोणती लिपी संथाली भाषेमधे वापरली जाते?

Accepted Answer

संथाली भाषा लिहिण्यासाठी 'ओल चिकी' (Ol Chiki) या लिपीचा वापर केला जातो.

Question 16

जोड्या जुळवा : स्तंभ अ (a) भंडारा (b) नंदुरबार (c) उदयपूर (d) छ. संभाजी नगर -- स्तंभ ब (i) यशवंत तलाव (ii) सिटी ऑफ लेक्स (iii) सिटी ऑफ गेट्स (iv) तलावांचा जिल्हा

Accepted Answer

भंडारा-तलावांचा जिल्हा, नंदुरबार-यशवंत तलाव, उदयपूर-सिटी ऑफ लेक्स, छ. संभाजी नगर-सिटी ऑफ गेट्स.

Question 17

खालील विधाने पहा : (a) फॅमीन कमीशनच्या शिफारशीनुसार कृषि खात्याची स्थापना जून 1881 मधे केली गेली. (b) महाराष्ट्र कृषी आयुक्त कार्यालय मुकुंदनगर, पुणे येथे आहे. (c) कृषीभूषण पुरस्कार माजी मुख्यमंत्र्यांच्या नावाने दिला जातो.

Accepted Answer

कृषीभूषण पुरस्कार वसंतराव नाईक यांच्या नावाने दिला जातो, जे माजी मुख्यमंत्री होते. विधान (c) बरोबर आहे.

Question 18

योग्य जोड्या लावा : यादी – I (जिल्हे) (a) पुणे (b) रत्नागिरी (c) अहिल्यानगर (d) नागपूर --- यादी - II (लिंगगुणोत्तर प्रमाण [जनगणना-2011]) (i) 939 (ii) 951 (iii) 915 (iv) 1122

Accepted Answer

रत्नागिरी (1122), पुणे (915), अहिल्यानगर (939), नागपूर (951).

Question 19

जोड्या जुळवा : जिल्हे (a) सोलापूर (b) सातारा (c) रायगड (d) सांगली --- जलविद्युत प्रकल्प (i) कण्हेर (ii) भिरा (iii) वारणा (iv) उजनी

Accepted Answer

सोलापूर-उजनी, सातारा-कण्हेर, रायगड-भिरा, सांगली-वारणा हे योग्य जलविद्युत प्रकल्प आहेत.

Question 20

जोड्या लावा : मासेमारी बंदर (a) डहाणू (b) माहिम (c) दाभोळ (d) विजयदुर्ग --- जिल्हे (i) मुंबई (ii) पालघर (iii) सिंधुदुर्ग (iv) रत्नागिरी

Accepted Answer

डहाणू-पालघर, माहिम-मुंबई, दाभोळ-रत्नागिरी, विजयदुर्ग-सिंधुदुर्ग.

MPSC Group C Prelims (2024) प्रश्नपत्रिका व उत्तरे

तलाठी भरती व MPSC गट क सर्व पदे पूर्व सराव परीक्षा 2026

प्रश्न व अधिकृत उत्तरे (Questions & Answers)

📑इतर वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (Related Previous Papers)

MPSC Group C Prelims 2025 Paper

Mira Bhayandar Police Bharti Paper 2024

Mumbai City Police 2024 (12/01/2025)

MPSC Group C Prelims 2023 Paper

MPSC Group C Pre 2022 Paper

MPSC Group C Pre 2021 Paper

मोफत सराव पेपर्स

📲स्पर्धा परीक्षा कम्युनिटी

तलाठी भरती व MPSC गट क सर्व पदे पूर्व सराव परीक्षा 2026