भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे कोणत्या प्रकारची बेरोजगारी निर्माण होते?
What kind of unemployment arises due to the use of Sophisticated Technology?
चक्रीय बेरोजगारी
Cyclical
तांत्रिक बेरोजगारी
Technical
हंगामी बेरोजगारी
Seasonal
प्रच्छन्न / छुपी बेरोजगारी
Disguised
जेव्हा उत्पादन प्रक्रियेत मानवी श्रमाऐवजी आधुनिक व प्रगत तंत्रज्ञान/यंत्रसामग्री वापरली जाते आणि त्यामुळे कामगारांचे रोजगार जातात, तेव्हा त्यास तांत्रिक बेरोजगारी (Technological unemployment) म्हणतात.
Technological unemployment arises when advancements in sophisticated technology and automation replace manual labor in production processes.
ऑगस्ट 1991 मध्ये भारतातील कर सुधारणा शिफारसीसाठी खालीलपैकी कोणती समिती नियुक्त करण्यात आली होती?
Which of the following committee was appointed to recommend tax reforms in India in August 1991?
डॉ. राजा जे. चेलैया
Dr. King J. disciple
एम. नरसिंहम
M. Narasimham
डॉ. सुखमॉय चक्रवर्ती
Dr. Sukhmoy Chakraborty
डॉ. अबीद हुसेन
Dr. Abid Hussain
ऑगस्ट 1991 मध्ये केंद्र सरकारने कर संरचनेत व्यापक सुधारणा सुचवण्यासाठी डॉ. राजा जे. चेलैया यांच्या अध्यक्षतेखाली 'कर सुधारणा समिती' (Tax Reforms Committee) नेमली होती.
In August 1991, the Government of India appointed the Tax Reforms Committee under the chairmanship of Dr. Raja J. Chelliah.
जुलै 19, 1969 ला ज्या चौदा व्यापारी बँकाकडील ठेवींचे मूल्य ₹ _________ किंवा यापेक्षा जास्त होते, त्याचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले.
On July 19, 1969 fourteen commercial banks with deposits worth ₹ _______ or more were nationalised.
₹ 100 कोटी
₹ 100 crore
₹ 75 कोटी
₹ 75 crore
₹ 50 कोटी
₹ 50 crore
₹ 125 कोटी
₹ 125 crore
योग्य उत्तर पर्याय (c) ₹ 50 कोटी आहे. १९ जुलै १९६९ रोजी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या कार्यकाळात किमान ₹५० कोटी रुपयांच्या ठेवी असणाऱ्या १४ प्रमुख खाजगी व्यापारी बँकांचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले. त्यानंतर १५ एप्रिल १९८० रोजी दुसऱ्या टप्प्यात ₹२०० कोटींपेक्षा जास्त ठेवी असणाऱ्या ६ व्यापारी बँकांचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले.
The correct answer is Option (c) ₹ 50 crore. On July 19, 1969, the Government of India promulgated the Banking Companies (Acquisition and Transfer of Undertakings) Ordinance, nationalizing 14 major commercial banks holding aggregate deposits of ₹50 crore or more. In the second phase on April 15, 1980, 6 banks with deposits over ₹200 crore were nationalized.
विकास वित्तीय संस्था (DFIs) _______ स्थापन करण्यात आल्या होत्या. (a) अल्पकालीन निधी प्रदान करण्यासाठी (b) उद्योग, कृषी आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांचा विकास करण्यासाठी (c) नाणेबाजाराचे नियमन करण्यासाठी (d) भांडवल बाजाराचे नियमन करण्यासाठी
Development Financial Institutions were established to _______. (a) provide short term funds (b) develop industry, agriculture and other key sectors (c) regulate the money market (d) regulate the capital market
फक्त (a)
Only (a)
(a) आणि (b)
(a) and (b)
फक्त (b)
(b) only
(d) आणि (c)
(d) and (c)
विकास वित्तीय संस्थांची (उदा. IDBI, ICICI, IFCI, NABARD) स्थापना देशातील उद्योग, कृषी, पायाभूत सुविधा आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांना मध्यम व दीर्घकालीन वित्तपुरवठा करून त्यांचा विकास करण्यासाठी करण्यात आली होती.
Development Financial Institutions (DFIs) were established to provide medium-to-long term finance and support the targeted growth of industry, agriculture, and infrastructure sectors.
2011-12 मध्ये एकूण श्रमशक्तीमध्ये स्वयंरोजगार, नियमीत रोजगार आणि प्रासंगिक रोजगाराचा काय हिस्सा होता?
What was the share of self employed, regular employees and casual labours in the total workforce in 2011-12?
स्वयंरोजगार 52%, नियमीत 18%, प्रासंगिक 30%
Self Employed 52%, Regular 18%, Casual 30%
स्वयंरोजगार 30%, नियमीत 52%, प्रासंगिक 18%
Self Employed 30%, Regular 52%, Casual 18%
स्वयंरोजगार 20%, नियमीत 18%, प्रासंगिक 62%
Self Employed 20%, Regular 18%, Casual 62%
यापैकी नाही
None of these
NSSO च्या 68 व्या फेरीनुसार (2011-12), एकूण श्रमशक्तीमध्ये स्वयंरोजगार 52%, नियमित नोकरदार 18% आणि प्रासंगिक (कंत्राटी/मजूर) 30% होते.
As per NSSO 68th Round (2011–12), the distribution of the Indian workforce was 52% self-employed, 18% regular salaried employees, and 30% casual labours.
सार्वजनिक आयव्ययाचा खालीलपैकी कोणता विभाग आहे? (a) सार्वजनिक खर्च (b) सार्वजनिक उत्पन्न (c) सार्वजनिक कर्ज (d) सार्वजनिक स्वास्थ्य वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/त?
Which of the following is the department of Public Finance? (a) Public Expenditure (b) Public Revenue (c) Public Debt (d) Public Health Which of the above statement/s is/are correct?
फक्त (a)
Only (a)
(a) आणि (b)
(a) and (b)
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
योग्य उत्तर पर्याय (c) (a), (b) आणि (c) आहे. सार्वजनिक वित्तशास्त्राच्या (Public Finance) प्रमुख मूलभूत घटकांमध्ये खालील तीन विभागांचा समावेश होतो: १. सार्वजनिक उत्पन्न (Public Revenue - कर व करेतर महसूल) २. सार्वजनिक खर्च (Public Expenditure) ३. सार्वजनिक कर्ज (Public Debt). 'सार्वजनिक स्वास्थ्य' (Public Health) हे शासनाच्या खर्चाचे एक सामाजिक क्षेत्र आहे, पण तो वित्तशास्त्राचा मूलभूत वर्गीकरणात्मक विभाग नाही.
The correct answer is Option (c) (a), (b) and (c). The foundational theoretical divisions of Public Finance comprise Public Revenue, Public Expenditure, and Public Debt. Public Health constitutes a sectoral expenditure category rather than a primary structural division of public finance.
खालील विधाने विचारात घ्या: (a) नाबार्ड कृषी क्षेत्राच्या विकासासाठी कर्ज पुरवते. (b) नाबार्ड ग्रामीण व्यवसायांना कर्ज पुरवते. (c) नाबार्ड शहरी उद्योगांना वित्तीय कर्ज पुरवते. (d) नाबार्ड शहरी विकासासाठी आर्थिक सहाय्य पुरवते. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
Consider the following statements: (a) NABARD offers loans for agricultural sector development. (b) NABARD provides loans to rural business. (c) NABARD makes financial loans for the urban industries. (d) NABARD provides financial support for urban development. Which of the above statement/s are correct?
फक्त (a)
Only (a)
(a) आणि (b)
(a) and (b)
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
नाबार्डची (NABARD) स्थापना ग्रामीण भागाच्या विकासासाठी झाली आहे, त्यामुळे ते कृषी, कुटीरोद्योग, हस्तकला आणि ग्रामीण व्यवसायांना वित्तपुरवठा करते. शहरी उद्योग किंवा शहरी विकासासाठी नाबार्ड कर्ज पुरवत नाही.
NABARD is dedicated exclusively to agriculture and rural development, providing refinancing to rural enterprises and agriculture. It does not finance urban industries or urban infrastructure.
खाद्य तेलांवरील राष्ट्रीय मिशन-तेल पाम __________ मध्ये सुरू करण्यात आले.
National Mission on Edible oil-oil palm was launched in
ऑगस्ट, 2020
August, 2020
ऑगस्ट, 2019
August, 2019
ऑगस्ट, 2022
August, 2022
ऑगस्ट, 2021
August, 2021
खाद्यतेलाच्या देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देण्यासाठी केंद्र सरकारने ऑगस्ट 2021 मध्ये 'खाद्य तेलांवरील राष्ट्रीय मिशन – ऑईल पाम' (NMEO-OP) सुरू केले होते.
The National Mission on Edible Oils – Oil Palm (NMEO-OP) was launched by the Government of India in August 2021.
खालील विधाने विचारात घ्या: (a) 2011 मध्ये भारतातील लोकसंख्येची घनता 382 दर चौरस किलोमीटर होती. (b) 2011 च्या जनगणनेनुसार देशातील साक्षरता दर 73.0% होता. (c) देशातील लिंग गुणोत्तर प्रमाण महिलांच्या साठी नेहमी अनुकूल राहिले. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/आहेत?
Consider the following statements: (a) The population density of India in 2011 was 382 per sq. km. (b) As per the census 2011, the literacy rate in the country is 73.0 percent. (c) The sex ratio in the country has always remained favourable to females. Which of the statement/s given above is/are incorrect?
(a) आणि (b)
(a) and (b)
फक्त (c)
Only (c)
(b) आणि (c)
(b) and (c)
फक्त (a)
Only (a)
योग्य उत्तर पर्याय (b) फक्त (c) आहे. जनगणना २०११ ची वस्तुस्थिती: • विधान (a) सत्य: भारताची लोकसंख्या घनता ३८२ व्यक्ती/चौ.किमी होती. • विधान (b) सत्य: देशाचा साक्षरता दर ७३.०% (७४.०४%) होता. • विधान (c) असत्य: भारतात लिंगगुणोत्तर (Sex Ratio) दर १००० पुरुषांमागे स्त्रियांचे प्रमाण कमी असल्याने (२०११ मध्ये ९४३) नेहमी महिलांसाठी प्रतिकूल राहिले आहे.
The correct answer is Option (b) Only (c). Census 2011 facts: • Statement (a) is true: Population density was 382 persons per sq. km. • Statement (b) is true: National literacy rate stood at 73.0% (effective). • Statement (c) is false: The sex ratio has historically remained unfavourable/adverse to females (943 females per 1000 males in 2011).