विकास वित्तीय संस्था (DFIs) _______ स्थापन करण्यात आल्या होत्या.
(a) अल्पकालीन निधी प्रदान करण्यासाठी
(b) उद्योग, कृषी आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांचा विकास करण्यासाठी
(c) नाणेबाजाराचे नियमन करण्यासाठी
(d) भांडवल बाजाराचे नियमन करण्यासाठी
विकास वित्तीय संस्था (DFIs) _______ स्थापन करण्यात आल्या होत्या. (a) अल्पकालीन निधी प्रदान करण्यासाठी (b) उद्योग, कृषी आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांचा विकास करण्यासाठी (c) नाणेबाजाराचे नियमन करण्यासाठी (d) भांडवल बाजाराचे नियमन करण्यासाठी
Development Financial Institutions were established to _______. (a) provide short term funds (b) develop industry, agriculture and other key sectors (c) regulate the money market (d) regulate the capital market
Only (a)
(a) and (b)
(b) only
(d) and (c)
योग्य उत्तर पर्याय C [फक्त (b) / (b) only] आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (विकास वित्तीय संस्था - DFIs):
१. स्थापनेचा मुख्य उद्देश: स्वातंत्र्योत्तर काळात देशात दीर्घकालीन पायाभूत सुविधा आणि उत्पादन क्षेत्राला चालना देण्यासाठी व्यापारी बँकांकडून दीर्घकालीन कर्ज मिळणे कठीण होते. त्यामुळे उद्योग, कृषी, आयात-निर्यात आणि पायाभूत क्षेत्रांना मध्यम व दीर्घकालीन वित्तपुरवठा करून 'उद्योग, कृषी आणि इतर प्रमुख क्षेत्रांचा विकास करण्यासाठी' विशेष विकास वित्तीय संस्था (DFIs) स्थापन करण्यात आल्या.
२. प्रमुख DFIs ची उदाहरणे:
- IFCI (भारतीय औद्योगिक वित्त महामंडळ, १९४८ - भारतातील पहिली DFI)
- ICICI (१९५५), IDBI (१९६४)
- NABARD (१९८२ - कृषी व ग्रामीण विकास)
- EXIM Bank (१९८२ - आयात-निर्यात)
- SIDBI (१९९० - लघुउद्योग विकास)
- NHB (१९८८ - गृहनिर्माण).
३. विधानांमधील इतर बाबी:
- अल्पकालीन निधी: व्यापारी बँका (Commercial banks) व नाणेबाजार पुरवतात.
- नाणेबाजाराचे नियमन: रिझर्व्ह बँक (RBI) करते.
- भांडवल बाजाराचे नियमन: 'सेबी' (SEBI) करते.
म्हणून केवळ विधान (b) हे DFIs चे अचूक उद्दिष्ट आहे.
The correct answer is Option C ((b) only).
Detailed Step-by-Step Financial Economics Analysis:
1. Purpose of DFIs: Development Financial Institutions (DFIs) are specialized financial entities established by the government to provide medium- and long-term risk finance, equity participation, and underwriting for nation-building sectors where private commercial banks are unwilling to commit capital due to long gestation periods.
2. Mandate: Their sole objective is to develop industry, agriculture, infrastructure, and foreign trade (Statement b).
3. Historic Indian DFIs: IFCI (1948, India's first DFI), ICICI (1955), IDBI (1964), NABARD (1982 for agriculture), EXIM Bank (1982), and SIDBI (1990).
4. Analyzing Distractors:
- Short-term lending is the domain of commercial banking.
- Money market regulation is exercised by the Reserve Bank of India.
- Capital market regulation is the statutory prerogative of the Securities and Exchange Board of India (SEBI).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
१ u वस्तुमानाच्या समतुल्य ऊर्जा _______ इतकी असते.
भारतातील कोणता औद्योगिक प्रदेश 'भारताचे रूर' (Ruhr of India)...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Pre 2021 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?