#120📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण
Google वर फॉलो करा

वित्त आयोगासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 280 हे वित्त आयोगास निम-न्यायालयीन दर्जा प्रदान करते.
(b) आयोगाच्या सदस्यांची नेमणूक पंतप्रधानाच्या नेतृत्वाखालील मंत्रीमंडळाद्वारे केली जाते.
(c) आयोगाचे सदस्य पुर्ननेमणूकीसाठी पात्र असतात.
(d) त्यात एक अध्यक्ष आणि अन्य दोन सदस्य असतात.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :

With reference to the Finance Commission, consider the following statements:
(a) Article-280 of the Constitution of India provides for a Finance Commission as a quasi-judicial body.
(b) The members of the Commission are appointed by the Council of Ministers headed by the Prime-Minister.
(c) The members of the Commission are eligible for re-appointment.
(d) It consists of a chairman and two other members.
Which of the statements given above are correct?
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b)
(a) and (b)
b
(a) आणि (c)
(a) and (c)
✓ योग्य उत्तर
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
(c) आणि (d)
(c) and (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचा वित्त आयोग (कलम २८०):
• विधान (a) बरोबर आहे: कलम २८० अन्वये वित्त आयोग ही एक घटनात्मक आणि निम-न्यायालयीन (Quasi-judicial) संस्था आहे; यास दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार असतात.
• विधान (b) चुकीचे आहे: आयोगाच्या अध्यक्षांची व सदस्यांची नियुक्ती भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे केली जाते, मंत्रिमंडळाद्वारे नाही.
• विधान (c) बरोबर आहे: वित्त आयोग कायदा, १९५१ च्या कलम ६ नुसार, आयोगाचे सदस्य पुनर्नेमणुकीसाठी पात्र असतात.
• विधान (d) चुकीचे आहे: कलम २८०(१) नुसार वित्त आयोगामध्ये एक अध्यक्ष आणि इतर चार (४) सदस्य (एकूण ५ सदस्य) असतात, दोन सदस्य नसतात.
• म्हणून (a) आणि (c) ही विधाने बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: वित्त आयोग (कलम २८०) ही निम-न्यायालयीन संस्था असून त्यात १ अध्यक्ष व ४ सदस्य असतात; नियुक्ती राष्ट्रपती करतात व ते पुनर्नेमणुकीस पात्र असतात.

The correct answer is Option B ((a) and (c)).

Key Points:
• Finance Commission of India (Article 280):
• Statement (a) is CORRECT: The Finance Commission is a constitutional, quasi-judicial body established under Article 280 of the Constitution. Under the Finance Commission (Miscellaneous Provisions) Act, 1951, it is vested with powers of a civil court under the CPC.
• Statement (b) is INCORRECT: Under Article 280(1), the Chairman and members are appointed by the President of India (under his warrant and seal).
• Statement (c) is CORRECT: Under Section 6 of the Finance Commission Act, 1951, a member of the Commission holds office for such period as specified by the President and is eligible for reappointment.
• Statement (d) is INCORRECT: Under Article 280(1), the Commission consists of a Chairman and four (4) other members (total 5 members), NOT two other members.
• Therefore, statements (a) and (c) are correct.
• Key Takeaway: The Finance Commission (Art 280) is a quasi-judicial body with 1 Chairman and 4 members appointed by the President; members are eligible for reappointment.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔