ब्रिटीशांनी महाराष्ट्रात रयतवारी पद्धत का लागू केली ?
(a) जमिनदारीला आळा घालण्यासाठी
(b) कायमधारा पद्धतीमधील दोष दूर करण्यासाठी
(c) जमिनीची मोजणी करण्यासाठी
(d) शेतकऱ्यांचा फायदा करण्यासाठी
पर्यायी उत्तरे :
ब्रिटीशांनी महाराष्ट्रात रयतवारी पद्धत का लागू केली ?
(a) जमिनदारीला आळा घालण्यासाठी
(b) कायमधारा पद्धतीमधील दोष दूर करण्यासाठी
(c) जमिनीची मोजणी करण्यासाठी
(d) शेतकऱ्यांचा फायदा करण्यासाठी
पर्यायी उत्तरे :
Why did the British apply Rayatwari system in Maharashtra ?
(a) To control Landlordism
(b) To remove the drawbacks of the permanent settlement system
(c) To measure Land
(d) For the benefit of the farmers
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b) फक्त) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• रयतवारी पद्धत: थॉमस मन्रो आणि अलेक्झांडर रीड यांनी शोधलेली ही पद्धत मुंबई प्रांतात (महाराष्ट्रात) एल्फिन्स्टन आणि विंगेटने लागू केली.
• प्रमुख कारणे: बंगालमधील 'कायमधारा पद्धतीत' मध्यस्थ (जमीनदार) सर्व नफा लाटत असल्यामुळे होणारे महसुली नुकसान रोखणे [(b)] आणि जमीनदारीला आळा घालून थेट शेतकऱ्यांकडून महसूल वसूल करणे [(a)] हे इंग्रजांचे उद्दिष्ट होते.
• शेतकरी हित नाही: ही पद्धत शेतकऱ्यांच्या भल्यासाठी नव्हती, तर ब्रिटिशांच्या आर्थिक शोषणासाठी होती [(d) चुकीचे].
• पर्याय: त्यामुळे विधाने (a) आणि (b) योग्य असून पर्याय १ अचूक उत्तर आहे.
• उजळणी टीप:
• महाराष्ट्रात जमीनदारीला आळा घालण्यासाठी व कायमधारा पद्धतीतील दोष दूर करण्यासाठी रयतवारी पद्धत आणली.
The correct answer is Option A ((a) and (b) only).
Key Points:
• Ryotwari System: Introduced by Thomas Munro and Alexander Read, and implemented in Bombay Presidency (Maharashtra) by Elphinstone and Pringle/Wingate.
• Administrative Reasons: The British sought to eliminate middlemen (Zamindars) to maximize direct state revenue [(a)] and fix the fixed-revenue losses inherent in Cornwallis's Permanent Settlement system [(b)].
• Not for Farmer Benefit: The British introduced it strictly to boost tax collection efficiency, not out of benevolence for farmers [(d) is false].
• Correct Choice: Statements (a) and (b) are the primary historical reasons (Option 1).
• Revision Note:
• Ryotwari system was implemented in Maharashtra to check landlordism and overcome Permanent Settlement flaws.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
_____ मुख्य उणीव म्हणजे ह्यात मुसलमानांचा, विशेषकरून मुसलमान...
श्रीपाद अमृत डांगे, शौकत उस्मानी, मुझफ्फर अहमद व नलिनी गुप्त...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B (STI) Prelims 2015 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?