#48📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

भारताने गोवा व इतर पोर्तुगीज वसाहतीवर लष्करी कार्यवाहीस का नकार दिला ?

Why did India refuse to take military action in Goa and other Portuguese colonies ?
पर्याय (Options):
a
हया वसाहती लहान होत्या व भारताच्या प्रतिष्ठेला धक्का देणाऱ्या नव्हत्या
These areas were small and did not affect the prestige of India
b
त्या प्रदेशातील जनतेच्या सहकार्याबद्दल साशंकता होती
India was skeptical about cooperation of the local people
c
सर्व देशांशी शांततेच्या मार्गाने प्रश्न सोडवायचे असे भारताचे धोरण होते
India had committeed to settle disputes with all nations in a peaceful manner
✓ योग्य उत्तर
d
पोर्तुगालच्या नाटो मित्रदेशांची भिती भारतास वाटत होती
India was afraid of the NATO allies of Portugal
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (सर्व देशांशी शांततेच्या मार्गाने प्रश्न सोडवायचे असे भारताचे धोरण होते) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पोर्तुगीज वसाहतींबाबत भारताचे शांततामय परराष्ट्र धोरण:
• १९४७ नंतर भारत सरकारने फ्रान्स आणि पोर्तुगालच्या ताब्यातील वसाहती शांततेच्या व मुत्सद्देगिरीच्या मार्गाने भारतात विलीन करण्याचे धोरण स्वीकारले.
• भारताचे परराष्ट्र धोरण पंचशील तत्त्वे, अलिप्ततावाद आणि आंतरराष्ट्रीय शांततेवर आधारलेले होते; सर्व आंतरराष्ट्रीय वाद लष्करी बळाचा वापर न करता शांततामय मार्गाने सोडवण्यास भारत वचनबद्ध होता.
• पंडित नेहरूंना जगासमोर भारताची शांतताप्रिय आणि युद्धविरोधी प्रतिमा जपायची होती, त्यामुळे सुरुवातीला लष्करी कारवाईला नकार दिला गेला.
• अखेर पोर्तुगालच्या सालाझार हुकूमशाहीने मुत्सद्दी चर्चेला नकार दिल्यावर आणि सत्याग्रहींवर गोळीबार केल्यावर, डिसेंबर १९६१ मध्ये 'ऑपरेशन विजय' राबवून गोवा मुक्त करण्यात आला.
• महत्त्वाची टीप: सर्व देशांशी शांततेच्या व वाटाघाटींच्या मार्गाने प्रश्न सोडवण्याचे भारताचे धोरण असल्याने सुरुवातीला गोव्यात लष्करी कारवाई नाकारली गेली.

The correct answer is Option C (India had committeed to settle disputes with all nations in a peaceful manner).

Key Points:
• India's Diplomatic Policy on Portuguese Enclaves:
• After 1947, India sought the peaceful diplomatic transfer of French (Pondicherry) and Portuguese (Goa, Daman, Diu) colonial pockets.
• Guided by the Panchsheel principles, Non-Alignment, and Article 51 of the Constitution, India was firmly committed to settling all international territorial disputes through peaceful bilateral negotiations, non-violence, and diplomatic channels.
• Prime Minister Jawaharlal Nehru long resisted military intervention in Goa to maintain India's moral standing and global reputation as an anti-war, peace-loving nation.
• Only after 14 years of diplomatic intransigence by the Salazar dictatorship and brutal atrocities against Goan satyagrahis did India finally launch Operation Vijay on 18–19 December 1961.
• Key Takeaway: India initially refrained from military action in Goa due to its committed foreign policy of resolving disputes through peaceful diplomatic means.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔