📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 PaperGoogle वर फॉलो करा

'कायद्याचे राज्य' या तत्वाचे आद्यप्रवर्तक कोण होते ?

Who was the originator of the principle of 'Rule of Law' ?
पर्याय (Options):
a
सर एडवर्ड कोक
Sir Edward Coke
✓ योग्य उत्तर
b
मॉन्टेस्क्यू
Montesquieu
c
जेम्स I
James I
d
मेडीसन
Medison
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (सर एडवर्ड कोक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 'कायद्याचे राज्य' (Rule of Law) या तत्त्वाचा उगम:
• 'कायद्याचे राज्य' या मूलभूत तत्त्वाचे आद्यप्रवर्तक इंग्लंडचे मुख्य न्यायाधीश सर एडवर्ड कोक (Sir Edward Coke) मानले जातात.
• १७ व्या शतकात राजा जेम्स पहिला याच्या निरंकुश सत्तेला आव्हान देताना त्यांनी ठामपणे मांडले की, *'राजा हा कोणाही व्यक्तीच्या अधीन नसला तरी तो ईश्वर आणि कायद्याच्या अधीन असायलाच हवा'*. त्यांनी राजापेक्षा कायदा श्रेष्ठ असल्याचे सिद्ध केले.
• पुढे १९ व्या शतकाच्या शेवटी ए. व्ही. डायसी (A.V. Dicey) यांनी या तत्त्वाला आपल्या ग्रंथात शास्त्रीय रूप देऊन जगभर लोकप्रिय केले.
• परंतु या संकल्पनेचा पाया सर एडवर्ड कोक यांनी घातला.
• इतर विचारवंत:
• मॉन्टेस्क्यू: 'सत्ता विभाजनाचा सिद्धांत' (Separation of Powers) मांडणारा फ्रेंच विचारवंत.
• जेम्स मॅडिसन: अमेरिकन संविधानाचे शिल्पकार.
• त्यामुळे पर्याय १ हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: 'कायद्याचे राज्य' या तत्त्वाचे आद्यप्रवर्तक सर एडवर्ड कोक होते, ज्यांनी राजा कायद्याच्या अधीन असल्याचे प्रस्थापित केले.

The correct answer is Option A (Sir Edward Coke).

Key Points:
• Originator of the Principle of 'Rule of Law':
• The historical foundation of the doctrine of the 'Rule of Law' was originated in England by the renowned Chief Justice Sir Edward Coke during the reign of King James I.
• In the famous *Case of Proclamations (1610)*, Coke asserted that *"the King ought not to be under any man, but under God and the law"* (citing Bracton), establishing that royal prerogative is subordinate to the law of the land.
• Later in the late 19th century, British constitutional jurist A.V. Dicey developed and popularized the three pillars of Rule of Law in his classic *The Law of the Constitution (1885)*.
• However, the original pioneer who introduced the concept into modern jurisprudence was Sir Edward Coke.
• Evaluation of Other Thinkers:
• Montesquieu: Pioneered the doctrine of *Separation of Powers* in *The Spirit of the Laws (1748)*.
• James Madison: Regarded as the 'Father of the US Constitution'.
• Key Takeaway: Sir Edward Coke originated the principle of the Rule of Law by establishing that the monarch is subject to law, later expounded by A.V. Dicey.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔