#8📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

म. गांधीपूर्वी 'स्वदेशीचा' पुरस्कार 40-50 वर्षा अगोदर खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तिनी केला होता ?
(a) गणेश वासुदेव जोशी
(b) वासुदेव बळवंत फडके
(c) दादोबा पांडुरंग तर्खडकर
(d) आत्माराम पांडुरंग तर्खडकर

Who from the following persons advocated 'Swadeshi' 40-50 years before Mahatma Gandhi ?
(a) Ganesh Vasudeo Joshi
(b) Vasudeo Balvant Phadke
(c) Dadoba Pandurang Tarkhadkar
(d) Atmaram Pandurang Tarkhadkar

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b) फक्त
(a) and (b) only
✓ योग्य उत्तर
b
(b) आणि (c) फक्त
(b) and (c) only
c
(c) आणि (d) फक्त
(c) and (d) only
d
(a) आणि (d) फक्त
(a) and (d) only
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b) फक्त) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महात्मा गांधींच्या आधी चार ते पाच दशके महाराष्ट्रात स्वदेशीचा आद्य पुरस्कार पुढील व्यक्तींनी केला:
• गणेश वासुदेव जोशी (सार्वजनिक काका):
• त्यांनी १८७० मध्ये 'पुणे सार्वजनिक सभेची' स्थापना केली.
• १८७२ मध्ये त्यांनी स्वतः सूतकताई करून आयुष्यभर केवळ स्वदेशी (खादी) कपडे वापरण्याची प्रतिज्ञा घेतली.
• १८७७ च्या दिल्ली दरबारात त्यांनी संपूर्ण खादी वेशात उपस्थित राहून सम्राज्ञीकडे भारतीयांच्या राजकीय हक्कांची मागणी केली.
• वासुदेव बळवंत फडके:
• रानडे व सार्वजनिक काकांच्या व्याख्यानांनी प्रभावित होऊन त्यांनी परदेशी मालावर बहिष्कार व स्वदेशीचा प्रचार केला आणि तरुणांमध्ये जनजागृती घडवून आणली.
• दादोबा व आत्माराम पांडुरंग तर्खडकर यांचे कार्य प्रामुख्याने परमहंस सभा व प्रार्थना समाजाशी निगडित होते.
• महत्त्वाची टीप: म. गांधींच्या आधी ४०-५० वर्षे गणेश वासुदेव जोशी व वासुदेव बळवंत फडके यांनी स्वदेशीचा पुरस्कार केला.

The correct answer is Option A ((a) and (b) only).

Key Points:
• The ideology of Swadeshi and economic self-reliance was pioneered in Maharashtra during the 1870s, four decades prior to Mahatma Gandhi's mass Swadeshi movements:
• Ganesh Vasudeo Joshi (Sarvajanik Kaka) (1828–1898):
• Founded the Poona Sarvajanik Sabha (1870).
• Took a lifelong vow of Swadeshi in 1872, spinning his own khadi yarn and wearing pure handspun khadi.
• Attended the Imperial Delhi Durbar of 1877 draped in pure handmade Khadi, presenting a memorandum for representative government.
• Vasudeo Balwant Phadke (1845–1883):
• Strongly influenced by Sarvajanik Kaka and Justice Ranade's lectures on economic drain, he took an active pledge to promote indigenous Indian goods (Swadeshi) and boycott foreign cloth before launching his armed revolt.
• Dadoba Pandurang and Atmaram Pandurang were primarily religious/social reformers (Paramahansa Sabha & Prarthana Samaj).
• Key Takeaway: Ganesh Vasudeo Joshi (Sarvajanik Kaka) and Vasudeo Balwant Phadke championed Swadeshi 40-50 years before Gandhi.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔