लोकपालांची नियुक्ती कोण करते ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (भारताचे राष्ट्रपती) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकपालांची नियुक्ती (लोकपाल व लोकायुक्त कायदा, 2013):
• वैधानिक तरतूद: लोकपाल आणि लोकायुक्त कायदा, 2013 च्या कलम 4(1) नुसार, लोकपाल अध्यक्ष व सदस्यांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती स्वतःच्या सही व शिक्क्यानिशी अधिपत्राद्वारे करतात.
• निवड समितीची रचना: राष्ट्रपती ही नियुक्ती एका उच्चाधिकार निवड समितीच्या शिफारशीनुसार करतात ज्यामध्ये पुढील मान्यवर असतात:
• 1. भारताचे पंतप्रधान (समिती प्रमुख)
• 2. लोकसभा सभापती
• 3. लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते
• 4. भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) किंवा त्यांनी नामनिर्देशित केलेले सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
• 5. राष्ट्रपतींनी नामनिर्देशित केलेले एक प्रख्यात कायदेतज्ज्ञ
• पहिले लोकपाल: सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती पिनाकी चंद्र घोष यांची मार्च 2019 मध्ये भारताचे पहिले लोकपाल म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
• महत्त्वाची टीप: लोकपाल कायदा 2013 च्या कलम 4 अन्वये लोकपालांची नियुक्ती निवड समितीच्या शिफारशीवरून भारताचे राष्ट्रपती करतात.
The correct answer is Option A (President of India).
Key Points:
• Appointment of Lokpal (Section 4 of the Act):
• Statutory Authority: Under Section 4(1) of the Lokpal and Lokayuktas Act, 2013, the Chairperson and Members of the Lokpal are appointed by the President of India by warrant under his hand and seal.
• Selection Committee: The President makes appointments based on recommendations made by a high-powered Selection Committee consisting of:
• 1. The Prime Minister (Chairperson)
• 2. The Speaker of the Lok Sabha
• 3. The Leader of the Opposition in the Lok Sabha
• 4. The Chief Justice of India or a Supreme Court Judge nominated by him
• 5. One eminent jurist nominated by the President
• First Lokpal: Former Supreme Court Judge Justice Pinaki Chandra Ghose was appointed as India's first Lokpal in March 2019.
• Key Takeaway: Under Section 4 of the Lokpal Act, the President of India appoints the Lokpal on the advice of a selection panel.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
"भारताचा लाचलुचपत प्रतिबंधक कायदा" या संदर्भात पुढील विधानां...
केंद्रीय माहिती आयुक्तांची नियुक्ती _____ हे करतात.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?